Soru: Bir sayı dizisinin en küçük terimi 2 azaltılır, en büyük terimi de 5 arttırılırsa, dizinin açıklığının nasıl değişeceğini bulunuz.
Cevap:
Öncelikle, soruda geçen bazı kavramları netleştirelim:
- Sayı dizisi: Belirli bir kurala göre sıralanmış sayılar topluluğu.
- En küçük terim: Dizideki en küçük sayı.
- En büyük terim: Dizideki en büyük sayı.
- Dizinin açıklığı: Dizideki en büyük terim ile en küçük terim arasındaki farktır.
Matematiksel olarak açıklık şöyle ifade edilir:
\text{Açıklık} = \text{En büyük terim} - \text{En küçük terim}
Adım 1: Orijinal dizinin açıklığını ifade edelim
Dizinin en küçük terimi: m
Dizinin en büyük terimi: M
Orijinal açıklık:
A = M - m
Adım 2: Terimlerde yapılan değişiklikleri uygulayalım
- En küçük terim 2 azaltılıyor:
m_{\text{yeni}} = m - 2
- En büyük terim 5 artırılıyor:
M_{\text{yeni}} = M + 5
Adım 3: Yeni açıklığı hesaplayalım
A_{\text{yeni}} = M_{\text{yeni}} - m_{\text{yeni}} = (M + 5) - (m - 2) = M + 5 - m + 2 = (M - m) + 7 = A + 7
Sonuç:
Dizinin açıklığı 7 birim artar.
Özet Tablosu
| İşlem | En Küçük Terim | En Büyük Terim | Açıklık (En Büyük - En Küçük) |
|---|---|---|---|
| Orijinal | m | M | A = M - m |
| Değişiklik sonrası | m - 2 | M + 5 | A + 7 |
| Açıklık değişimi | -2 | +5 | +7 |
Kısaca, en küçük terim 2 azaltılıp en büyük terim 5 artırıldığında, dizinin açıklığı 7 birim artar.
Dizideki en büyük terim “M”, en küçük terim “m” olsun.
• Eski açıklık:
M – m
• İşlem sonrası:
• Yeni en büyük terim = M + 5
• Yeni en küçük terim = m – 2
• Yeni açıklık:
(M + 5) – (m – 2) = M + 5 – m + 2 = (M – m) + 7
Sonuç olarak dizinin açıklığı 7 birim artar.
