Telsiz Çekim Alanı Sorusu Çözümü
Önemli Noktalar
- Telsiz çekim alanı, yarıçapı 16 metre olan dairesel bir bölgedir.
- Telsizin 6 metre ilerisinde, 60°'lik bir çember yayı boyunca duvar örülmüştür.
- Duvar arkasındaki çekim alanı yarıçap uzunluğunun %40 azaldığı belirtilmiştir.
- π yerine 3 alınacaktır.
Soruda, duvar nedeniyle oluşan mavi renkli telsiz çekim alanının kaç metrekare olduğu sorulmaktadır.
İçindekiler
1. Verilenlerin Analizi
- Orijinal dairenin yarıçapı: 16 m
- Duvar, merkeze 6 m uzakta, 60°'lik yay şeklinde (1/6 dairenin yayı)
- Bu yayı kapatan duvar, çekim alanının arkasındaki kısmı %40 oranında engelliyor, yani azalma var.
- Mavi bölge: Kalan çekim alanı (duvar engeli olan kısım hariç)
- π = 3 olarak kabul edilecek.
Pro Tip: Dairenin alanı formülü A = \pi r^2, yay alanı ise açı oranına göre hesaplanır:
Yay alanı = (Açının derece cinsinden / 360) × π × r²
2. Alan Hesabı ve Azalma
2.1 Duvarın Kapladığı Yay Alanı
- Yay açısı: 60°
- Yayı oluşturan alan, merkezden 6 metre uzaklıkta ve yarıçapı 16 m olan yaydır.
Yay alanı (duvarın kapladığı):
2.2 Duvar Arkasındaki Azalma
Duvar nedeniyle çekim alanı yarıçapının arkasındaki kısmı %40 azalmıştır. Bu durumu şöyle yorumlayabiliriz:
- Duvar yayı: 128 m² lik alan yok olmuş (engellenmiş).
- Yayı kapsayan çizgi uzunluğu: 2 \pi r \times \frac{60}{360} = 2 \times 3 \times 16 \times \frac{1}{6} = 16 m
(Bu uzunluk duvarın başladığı çizgi uzunluğudur.) - Ancak soruda yarıçapın duvar arkasındaki kısmının %40 azaldığı belirtilmiş.
- Yani duvarda yarıçapın %40’ı kadar çekim alanı engelleniyor.
- Yarıçap azaldığında, mavi alan yarıçapın geri kalan kısmıyla hesaplanır.
2.3 Mavi Bölgenin Yarıçapı
Duvardantelsizin merkezine uzaklığı 6 m olduğuna göre,
- Duvarın yanındaki yarıçap “azalan kısmı” olarak %40 azalacak
- Duvarın arkasındaki çekim alanının yarıçap uzunluğu:
Ama burada dikkat edelim: soruda duvar, 6 metre ilerisinde ve merkezi telsizin bulunduğu nokta olan çember yayıdır (yani duvarın kenarı 6 metrede). Dolayısıyla duvarın engellediği kısım bu yayı kapsıyor, dolayısıyla aslında mavi renkli çekim alanı duvar yayı dışındaki kalan açı ve yarıçaplar tarafından hesaplanmalı.
Yeni Alan Hesabı:
- Duvar yayı yarıçapı: 16 m
- Duvar tarafından engellenen alan: Yayın olduğu 60°'lik alanın yarıçapının %40 azaldığı kısımdır, yani 16 m yerine 9.6 m
- Mavi renkli çekim alanı: Dairenin tamaminden duvar yayı alanının azalan kısmı çıkarılacak.
Yani:
- Toplam çember alanı:
- Duvar yayı alanı, yarıçap 9.6 m ile:
- Mavi alan:
Yuvarlandığında 712 m² en yakın şık olacak (C seçeneği).
3. Sonuç ve Doğru Seçenek
Bu değerlendirmeye göre, telsizin çekim alanı (mavi renkli bölge) yaklaşık 712 metrekaredir.
Doğru cevap: C) 712
Sonraki Adımlar
İsterseniz, yay alanı ve daire alanı hesaplama formüllerini detaylandırabilir ya da benzer geometrik problemlerde yaygın yapılan hataları açıklayabilirim. Size nasıl yardımcı olabilirim?
Buna göre, telsizin çekim alanı (mavi renkli bölge) kaç metrekaredir? (π yerine 3 alınmıştır.)
Temel Çıkarımlar
- Tam Daire: Merkezdeki telsizin çekim alanı yarıçapı $16,$m’dir.
- Duvar Etkisi: Duvar, merkeze $6,$m uzaklıkta ve $60^\circ$’lik bir yay biçimindedir.
- Arkadaki Kısım: Duvarın arkasındaki $10,$m’lik segment %40 oranında kısalarak $6,$m’ye iner; toplam etkili yarıçap $6+6=12,$m olur.
Doğrudan Cevap
Telsizin çekim alanı (mavi bölge) $712,$m²’dir.
İçindekiler
Çözüm Adımları
-
Tam daire alanı:
A_{\text{daire}}=\pi\cdot16^2=3\cdot256=768\ \mathrm{m^2} -
Duvarın arkasındaki efektif yarıçap:
- Duvar öncesi segment: $6,$m
- Duvar sonrası segment: $(16-6)\times(1-0{,}40)=10\times0{,}60=6,$m
- Toplam: $6+6=12,$m
-
Kayıp alan (60° sektör farkı):
$$\Delta A=\frac{60}{360},\pi\bigl(16^2-12^2\bigr)
=\tfrac{1}{6}\times3,(256-144)
=56\ \mathrm{m^2}$$ -
Mavi bölge alanı:
A_{\text{mavi}}=768-56=712\ \mathrm{m^2}
Karşılaştırma Tablosu
| Bölge | Yarıçap (m) | Alan Formülü | Alan (m²) |
|---|---|---|---|
| Tam Daire | 16 | \pi\cdot16^2 | 768 |
| Duvar Arkası Sektörü | 12 | \tfrac{60}{360}\,\pi\cdot12^2 | 144 |
| Kayıp Sektör | — | \tfrac{60}{360}\,\pi(16^2-12^2) | 56 |
| Mavi Bölge (Sonuç) | — | 768-56 | 712 |
Özet Tablo
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1. Tam daire alanı | 3\cdot16^2=768 |
| 2. Arkadaki yarıçap | (16-6)\times0{,}60+6=12 |
| 3. Kayıp alan (60° fark) | \tfrac{1}{6}\times3\,(256-144)=56 |
| 4. Mavi bölge | 768-56=712 |
SSS
-
S: Duvarın arkasındaki yarıçap neden $12,$m oldu?
C: Duvar öncesi $6,$m + duvar sonrası $10,$m’in %60’ı ($6,$m) = $12,$m toplam. -
S: Neden sektör farkı alanını çıkardık?
C: Duvar yönündeki çekim alanı, tam daireden bu sektör kadar azalır. -
S: π yerine 3 alınmasının etkisi nedir?
C: Hesabı sadeleştirir; gerçek değer için 3{,}14 kullanıldığında sonuç biraz farklı olur. -
S: Aynı soruyu başka açılardan çözebilir miyiz?
C: Evet; merkezden iki ayrı daire sektörünü hesaplayıp çıkarmak da mümkün.
Bu soruyu çözerken en çok hangi adım zor geldi? @Ali_Arslan
