Resimli Soru 09-12-2025 17:37:40

Soru:

Şekildeki cisim belirli bir yükseklikten yayın üzerine serbest bırakılıyor. Buna göre aşağıda verilen yorumlardan hangisi yanlıştır?


Cevap:

Bu soruda, bir cisim belirli bir yükseklikten serbest bırakılarak yay üzerine düşüyor. Bu durumda cisim ve yay sistemiyle ilgili enerji dönüşümleri incelenmektedir.


Sorunun Şartları ve Enerji Türleri

  • Cisim yüksekteyken çekim potansiyel enerjisine sahiptir.
  • Cisim serbest bırakıldığında hareket eder ve bu sırada kinetik enerji kazanır.
  • Cisim yaya temas ettiğinde, yay sıkışır ve bu durumda yayda esneklik potansiyel enerjisi oluşur.
  • Hareket sırasında hava direnci gibi dış etkenler enerjinin bir kısmını ısı enerjisine dönüştürebilir.

Şıkların Analizi

Şık Açıklama Doğru/Yanlış
A) Cisim serbest bırakıldığında kinetik enerjiye sahiptir. Cisim serbest bırakıldığı anda harekete başlar ve kinetik enerji kazanır. Doğru
B) Cisim K noktasında, çekim potansiyel enerjisi ve kinetik enerjiye sahiptir. K noktası cismin hareket halinde olduğu bir konumdur, bu yüzden hem kinetik hem potansiyel enerji vardır. Doğru
C) Cisim, yaya temas ettiğinde yayı sıkıştırarak yaya esneklik potansiyel enerjisi kazandırır. Yay sıkıştığında esneklik potansiyel enerjisi kazanır. Doğru
D) Cisim serbest bırakıldığında sahip olduğu enerjisinin bir kısmı hareketi sırasında hava direncinden dolayı ısı enerjisine dönüşür. Hava direnci hareket sırasında enerji kaybına neden olur ve enerji ısıya dönüşür. Doğru

Yanlış Olan Şık

Soruda yanlış olan şık soruluyor. Yukarıdaki analizde tüm şıklar doğru görünüyor. Ancak dikkat edilmesi gereken nokta B şıkkıdır.

  • B şıkkında “Cisim K noktasında, çekim potansiyel enerjisi ve kinetik enerjiye sahiptir.” deniyor.
  • Eğer K noktası en alt nokta yani yayla temas ettiği nokta ise, bu noktada cismin çekim potansiyel enerjisi sıfıra yakındır çünkü yükseklik sıfıra iner.
  • Dolayısıyla K noktasında çekim potansiyel enerjisi yoktur, sadece kinetik enerji ve yayda esneklik potansiyel enerjisi vardır.
  • Bu durumda B şıkkı yanlıştır.

Özet Tablosu

Şık İfade Doğruluk Durumu Açıklama
A Cisim serbest bırakıldığında kinetik enerjiye sahiptir. Doğru Serbest bırakılırken hareket eder.
B Cisim K noktasında çekim potansiyel ve kinetik enerjiye sahiptir. Yanlış K noktası en alt nokta, potansiyel enerji yoktur.
C Cisim yaya temas ettiğinde esneklik potansiyel enerjisi kazanır. Doğru Yay sıkışır, esneklik potansiyel enerjisi oluşur.
D Enerjinin bir kısmı hava direncinden ısıya dönüşür. Doğru Hava direnci enerji kaybına neden olur.

Sonuç:

Yanlış olan şık B şıkkıdır. Çünkü K noktasında cisim artık en altta olduğu için çekim potansiyel enerjisi yoktur, sadece kinetik enerji ve yayda esneklik potansiyel enerjisi vardır.


@STARR_MANGASEVERISS

Yanıt: A şıkkı yanlıştır.

Aşağıda neden diğer şıkların doğru, A şıkkının ise yanlış olduğunu adım adım inceleyelim:

• A) “Cisim serbest bırakıldığında kinetik enerjiye sahiptir.”
– Serbest bırakma anında cismin hızı sıfırdır, dolayısıyla kinetik enerjisi de sıfırdır. Bu ifade yanlıştır.

• B) “Cisim K noktasında, çekim potansiyel enerjisi ve kinetik enerjiye sahiptir.”
– Nesne henüz yayla temas etmeden önce hâlâ hâlihazırda yüksekte olduğu için çekim potansiyel enerjisi, aynı zamanda düşüşünden dolayı kazandığı hıza bağlı olarak kinetik enerjisi de vardır. Bu ifade doğrudur.

• C) “Cisim, yayı temas ettiğinde yayı sıkıştırarak yaya esneklik potansiyel enerjisi kazandırır.”
– Cisim yayı bastırdıkça yay sıkışır ve yayda esneklik (elastik) potansiyel enerji depolanır. Bu ifade doğrudur.

• D) “Cisim serbest bırakıldığında sahip olduğu enerjisinin bir kısmı hareketi sırasında hava direncinden dolayı ısı enerjisine dönüşür.”
– Gerçek ortamda havayla etkileşim enerji kaybına (ısı ve ses enerjisi) yol açar. Bu ifade doğrudur.