Aşağıda verilen tablodaki besinlerin içerdiği besin öğelerine göre işaretleme yapma ve verilen şemayı doldurma
1. Besin İçerikleri Tablosunu Doldurma
Tabloda verilen besinlerin içerdiği temel besin öğeleri şunlardır: Karbonhidrat, Yağ, Protein, Vitamin, Mineral, Su.
Aşağıda her besin için bu besin öğelerinin hangilerini içerdiğini belirten detaylı açıklama ve işaretlemeler yer almaktadır.
| Besin | Karbonhidrat | Yağ | Protein | Vitamin | Mineral | Su |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bal | ✓ | |||||
| Yumurta | ✓ | ✓ | ✓ (A, D, E, B12) | ✓ (Demir, Fosfor) | ||
| Et | ✓ | ✓ | ✓ (B12) | ✓ (Demir, Çinko) | ||
| Elma | ✓ | ✓ (C vitamini) | ✓ | |||
| Bulgur | ✓ | ✓ | ✓ (B vitamini) | ✓ (Demir, Magnezyum) | ||
| Fındık | ✓ | ✓ (sağlıklı yağ) | ✓ | ✓ (E vitamini) | ✓ (Magnezyum) | |
| Mercimek | ✓ | ✓ | ✓ (B vitamini) | ✓ (Demir) | ||
| Kaymak | ✓ | ✓ | ||||
| Balık | ✓ (Omega-3) | ✓ | ✓ (D vitamini) | ✓ (İyot, Fosfor) | ||
| Portakal | ✓ | ✓ (C vitamini) | ✓ | |||
| Tuz | ✓ (Sodyum) | |||||
| Ekmek | ✓ | ✓ | ✓ (B vitamini) | |||
| Üzüm | ✓ | ✓ (C vitamini) | ✓ |
2. Besin Öğeleri Açıklamaları
- Karbonhidrat: Vücudun enerji kaynağıdır. Ekmek, bulgur, meyveler karbonhidrat içerir.
- Yağ: Enerji sağlar, hücre yapısında ve hormonlarda rol oynar. Yumurta, et, fındık, kaymak, balık yağ içerir.
- Protein: Vücut yapımı ve onarımı için gereklidir. Et, yumurta, mercimek, balık, fındık protein içerir.
- Vitamin: Vücudun düzenli çalışması için gereklidir. Meyveler, sebzeler, yumurta, et vitamin içerir.
- Mineral: Kemik, diş sağlığı ve diğer fonksiyonlar için gereklidir. Tuz, et, mercimek, bulgur mineral içerir.
- Su: Hücrelerin yaşaması için gereklidir. Meyveler yüksek su içerir.
3. Şemayı Doldurma
Aşağıdaki şema, besinlerin vücuttaki görevlerine göre sınıflandırılmasıdır.
| Enerji Vericiler (Vücuda enerji sağlar) | Yapıcı Onarıcılar (Vücut yapımı ve onarımı) | Düzenleyiciler (Vücut fonksiyonlarını düzenler) |
|---|---|---|
| Karbonhidratlar (Ekmek, Bulgur, Üzüm) | Proteinler (Et, Yumurta, Mercimek, Balık) | Vitaminler (Portakal, Elma) |
| Yağlar (Fındık, Kaymak, Balık) | Mineraller (Tuz, Et) |
Örnekler:
- Enerji vericiler: Ekmek, Üzüm
- Yapıcı onarıcılar: Et, Yumurta
- Düzenleyiciler: Portakal, Tuz
4. Özet Tablo
| Besin | Karbonhidrat | Yağ | Protein | Vitamin | Mineral | Su |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bal | ✓ | |||||
| Yumurta | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||
| Et | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||
| Elma | ✓ | ✓ | ✓ | |||
| Bulgur | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||
| Fındık | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | |
| Mercimek | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||
| Kaymak | ✓ | ✓ | ||||
| Balık | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||
| Portakal | ✓ | ✓ | ✓ | |||
| Tuz | ✓ | |||||
| Ekmek | ✓ | ✓ | ✓ | |||
| Üzüm | ✓ | ✓ | ✓ |
Sonuç
- Karbonhidratlar ve yağlar enerji verir.
- Proteinler vücut yapımı ve onarımında kullanılır.
- Vitamin ve mineraller vücut fonksiyonlarını düzenler.
- Su ise hücrelerin yaşaması için gereklidir.
Bu bilgiler ışığında tablonuzu ve şemanızı kolayca doldurabilirsiniz.
Etkinlik 3: Besinlerin İçerik Tablosu
Aşağıdaki tabloda her besinin içerdiği başlıca besin ögelerini “✓” işaretiyle gösterdik.
| Besin | Karbonhidrat | Yağ | Protein | Vitamin | Mineral | Su |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bal | ✓ | (Az miktar)* | (Az miktar)* | ✓ | ||
| Yumurta | ✓ | ✓ | A, B₂, D, E | Fe, P, Zn | ✓ | |
| Et | ✓ | ✓ | B₁₂, B₆, Niacin | Fe, Zn, S | ✓ | |
| Elma | ✓ | C | K, Ca | ✓ | ||
| Bulgur | ✓ | ✓ | B₁, B₂, B₃ | Fe, Mg | (pişince) ✓ | |
| Fındık | ✓ | ✓ | ✓ | E, B₁, B₆ | Mg, Ca, Fe | ✓ |
| Mercimek | ✓ | ✓ | B₁, B₂ | Fe, P | ✓ | |
| Kaymak | ✓ | ✓ | A, D | Ca | ✓ | |
| Balık | ✓ | ✓ | D, B₁₂ | Fe, P, I | ✓ | |
| Portakal | ✓ | C, B₁ | K, Ca | ✓ | ||
| Tuz | Na, Cl | |||||
| Ekmek | ✓ | (az) | ✓ | B₁, B₂, B₃ | Fe, Ca | ✓ |
| Üzüm | ✓ | C, B₆ | K, Fe | ✓ |
*Not: “Az miktar” ifadesi, besin etiketinde çok düşük miktarda vitamin veya mineral bulunduğunu gösterir.
Etkinlik 4: Besin Öğesi Grupları
Aşağıdaki şemada besinleri “Enerji Vericiler”, “Yapıcı–Onarıcılar” ve “Düzenleyiciler” olarak sınıflandırdık.
| Enerji Vericiler (Karbonhidrat & Yağ) | Yapıcı–Onarıcılar (Protein) | Düzenleyiciler (Vitamin–Mineral–Su) |
|---|---|---|
| • Ekmek | • Et | • Elma |
| • Bulgur | • Yumurta | • Portakal |
| • Bal | • Mercimek | • Üzüm |
| • Üzüm | • Balık | • Tuz |
| • Portakal | • Fındık | • Su (içme suyu) |
Örnek:
- Enerji verici: Ekmek
- Yapıcı–onarıcı: Yumurta
- Düzenleyici: Portakal
