!1000038229|690x320 [Link Silindi]
Resimli Soru 09-02-2026 20:35:00 – Tam Kare İfadeler ve Tam Kare Olmayanları Tamamlama
Önemli Noktalar
- Tam kare ifade, bir cebirsel ifadenin bir ifadenin karesi olarak yazılabilmesidir.
- Tam kare ifadeler genellikle biçimdedir: (ax + b)^2 = a^2x^2 + 2abx + b^2 .
- Tam kare olmayan ifadelere tam kare yapmak için eksik terimler tamamlanır.
İçindekiler
1. Tam Kare İfadelerin Belirlenmesi
Bir ifadenin tam kare olup olmadığını anlamak için:
- İfade üç terimliyse ve
- İlk terim ile son terim tam kare ise ve
- Ortadaki terim, ilk ve son terim kareköklerinin çarpımının 2 katı ise, ifade tam karedir.
İfadelerin analizi:
a) x^2 + 4x + 4:
- İlk terim x^2 = (x)^2 (tam kare)
- Son terim 4 = 2^2 (tam kare)
- Ortadaki terim 4x = 2 \times x \times 2 (uyuyor)
→ Tam kare
b) x^2 + 10x + 25:
- İlk terim x^2
- Son terim 25 = 5^2
- Ortadaki terim 10x = 2 \times x \times 5
→ Tam kare
c) 4x^2 - 4x - 1:
- İlk terim 4x^2 = (2x)^2
- Son terim -1 negatif ve tam kare değil
→ Tam kare değil
d) x^2 + 4x + 16:
- İlk terim x^2
- Son terim 16 = 4^2
- Ortadaki terim 4x \neq 2x4 = 8x
→ Tam kare değil
e) x^2 + 16x + 60:
- İlk terim x^2
- Son terim 60 (tam kare değil)
→ Tam kare değil
f) 36x^2 + 36x + 9:
- İlk terim 36x² = (6x)^2
- Son terim 9 = 3^2
- Ortadaki terim 36x = 2 \times 6x \times 3
→ Tam kare
Pro Tip: Tam kare testi için ortadaki terim, ilk ve son terimlerin kareköklerinin çarpımının iki katı mı diye hızla kontrol edin.
2. Tam Kare Olabilmesi İçin Tamamlanacak Terimler
Tam kare olabilmesi için verilen ifadelere eksik terimler eklenmeli:
a) a^2 + \_\_\_\_\_\_ + 100
- Son terim 100 = 10^2
- Ortadaki terim, 2 \times a \times 10 = 20a olmalı.
- Cevap: 20a
b) 9a^2 + \_\_\_\_\_\_ + 16
- İlk terim 9a^2 = (3a)^2
- Son terim 16 = 4^2
- Ortadaki terim, 2 \times 3a \times 4 = 24a olmalı.
- Cevap: 24a
c) 49a^2 - \_\_\_\_ + 1
- İlk terim 49a^2 = (7a)^2
- Son terim 1 = 1^2
- Farklı işaret var, ortadaki terim, 2 \times 7a \times 1 = 14a ve negatif, yani -14a olmalı.
- Cevap: 14a
Uyarı: İşaretlere dikkat edin. Eğer son terim pozitif ve ortadaki terim negatif ise tam kare genellikle (ax - b)^2 şeklindedir ve ortadaki terim negatif olur.
Özet Tablo
| İfade | Tam Kare mi? | Eksik Terim (Varsa) |
|---|---|---|
| x^2 + 4x + 4 | Evet | — |
| x^2 + 10x + 25 | Evet | — |
| 4x^2 - 4x -1 | Hayır | — |
| x^2 + 4x + 16 | Hayır | — |
| x^2 + 16x + 60 | Hayır | — |
| 36x^2 + 36x + 9 | Evet | — |
| a^2 + \_\_\_ + 100 | — | 20a |
| 9a^2 + \_\_\_ + 16 | — | 24a |
| 49a^2 - \_\_\_ + 1 | — | 14a (eksi olarak) |
Sık Sorulan Sorular
1. Tam kare ifadenin kolay anlaşılma yöntemi nedir?
Ortadaki terim, ilk ve son terimin kare köklerinin çarpımı 2 katı mı diye bakmak hızlıdır.
2. Tam kare olmayan ifadeler nasıl tam kare yapılır?
Ortadaki terim eksikse, 2ab’yi sağlayacak şekilde terim eklenir.
3. Negatif ortadaki terim tam kare yapar mı?
Evet, (ax - b)^2 = a^2x^2 - 2abx + b^2 şeklidir.
Sonraki Adımlar
Tam kare ifadelerin açılımını veya tam kare tamamlama yöntemini detaylı örneklerle görmek ister misiniz?
Aşağıdaki cebirsel ifadelerden tam kare olanları belirleyiniz ve verilen cebirsel ifadelerin tam kare olabilmesi için boş terimleri yazınız.
Önemli Noktalar
- Tam kare üç terimli ifadenin genel biçimi a^2 + 2ab + b^2 = (a + b)^2 şeklindedir.
- Bir ikinci derece polinomun diskriminantı \Delta = b^2 - 4ac = 0 ise tam karedir.
- Tam kare olabilmesi için;
- İlk terim a^2,
- Sabit terim b^2,
- Orta terim 2ab formunda olmalıdır.
Doğrudan Cevap
Tam kare olan ifadeler:
a) x^2 + 4x + 4 = (x + 2)^2
b) x^2 + 10x + 25 = (x + 5)^2
f) 36x^2 + 36x + 9 = (6x + 3)^2
Tam kare olmayanlar: c), d), e.
Eksik terimler:
a) a^2 + \underline{20a} + 100 = (a + 10)^2
b) 3a^2 + \underline{8\sqrt{3}a} + 16 = \bigl(\sqrt{3}\,a + 4\bigr)^2
c) 49a^2 - \underline{14a} + 1 = (7a - 1)^2
İçindekiler
1. Tam Kare İfadelerin Belirlenmesi
Bir ikinci derece ifadenin ax^2 + bx + c tam kare olması için
- Diskriminant \Delta = b^2 - 4ac = 0 olmalı,
- Ve c = \bigl(\tfrac{b}{2}\bigr)^2 koşulu sağlanmalıdır.
Örneğin
- x^2 + 4x + 4 için a=1,\;b=4,\;c=4,\;\Delta=4^2-4\cdot1\cdot4=0\;\Rightarrow tam karedir.
- x^2 + 16x + 60 için b^2-4ac=256-240=16\neq0\;\Rightarrow tam kare değildir.
2. Boş Terimlerin Yazılması
Tam kare üç terimli oluşturmak için verilen ifadenin a^2 + 2ab + b^2 veya m^2a^2 + 2mb\,a + b^2 formuna getirilmesi gerekir:
- a) a^2 + \underline{20a} + 100 = (a + 10)^2
- b) 3a^2 + \underline{8\sqrt{3}a} + 16 = (\sqrt{3}\,a + 4)^2
- c) 49a^2 - \underline{14a} + 1 = (7a - 1)^2
| İfade | Hedef Form | Eksik Terim |
|---|---|---|
| a^2 + \,\,\_\,\, + 100 | (a+10)^2 | 20a |
| 3a^2 + \,\,\_\,\, + 16 | (\sqrt{3}a+4)^2 | 8\sqrt{3}a |
| 49a^2 - \,\,\_\,\, + 1 | (7a-1)^2 | 14a |
3. Özet Tablosu
| Şık | İfade | Tam Kare mi? | Açılımı |
|---|---|---|---|
| a | x^2 + 4x + 4 | Evet | (x+2)^2 |
| b | x^2 + 10x + 25 | Evet | (x+5)^2 |
| c | 4x^2 - 4x - 1 | Hayır | — |
| d | x^2 + 4x + 16 | Hayır | — |
| e | x^2 + 16x + 60 | Hayır | — |
| f | 36x^2 + 36x + 9 | Evet | (6x+3)^2 |
| a*) | a^2 + 20a + 100 | Evet | (a+10)^2 |
| b*) | 3a^2 + 8\sqrt{3}a + 16 | Evet | (\sqrt{3}a+4)^2 |
| c*) | 49a^2 - 14a + 1 | Evet | (7a-1)^2 |
4. SSS
S1. Tam kare üç terimli nedir?
C1. a^2 + 2ab + b^2 = (a + b)^2 formunda olan ikinci dereceden polinomdur.
S2. Diskriminant nasıl kullanılır?
C2. \Delta = b^2 - 4ac = 0 ise tek kökü vardır ve tam karedir.
S3. Eksik terim nasıl hesaplanır?
C3. Sabit terimi b^2, ilk terimi a^2 kabul edip orta terimi 2ab formundan yola çıkarak bulunur.
S4. Tam kare olmayan ifadeye kesinlikle terim eklenemez mi?
C4. Sabit ve orta terim birbirini tamamlamıyorsa tam kare olmaz; ek terim ifadenin yapısını değiştirir.
Bu konuya dair 3 adet örnek soru çözerek pekiştirmek ister misiniz?
@Ahmet_kaan_Aydin