Çıkarma İşlemlerinde Eksilen ve Çıkanı Bulma
Önemli Noktalar
- Çıkarma işleminde:
- Eksilen: İşlemde başta verilen sayı (örneğin, 77 - 17 = 54’te 77).
- Çıkan: Eksilenden çıkarılan sayı (örneğin, 77 - 17 = 54’te 17).
- Sonuç ise kalan veya farktır (örneğin, 54).
- Eksilen bilinmiyorsa, eksilen = çıkan + sonuç.
- Çıkan bilinmiyorsa, çıkan = eksilen - sonuç.
Bu temel matematik kuralıyla aşağıdaki soruları adım adım çözelim.
İçindekiler
Eksilen ve Çıkan Nedir?
Eksilen, çıkarmada başlangıçta verilen sayıdır. Çıkan, eksilenden çıkarılan sayıdır. Örneğin:
Eksilen − Çıkan = Sonuç
77 − 17 = 60 değil, 77 − 17 = 60 değil ama 54 doğru sonuç. Yani 77 − 17 = 60 değil, işlem dikkatle yapılmalı. (Burada soruda 54 verilmiş)
Ama genel formül:
- Eğer eksilen ve çıkan verilmişse sonuç hesaplanır.
- Eksilen bilinmiyorsa: Eksilen = Çıkan + Sonuç
- Çıkan bilinmiyorsa: Çıkan = Eksilen − Sonuç
Uzman İpucu: Eksilen genellikle büyük sayıdır ve işlem soldan sağa şeklindedir. Eksilen sayıdan çıkan daha küçük olmalıdır.
Soruların Çözümleri
| işlem | eksilen | çıkan | sonuç | Çözüm Adımı |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 71 | 17 | 54 | Doğrudan verilen |
| 2 | 45 | 21 | 24 | Doğrudan verilen |
| 3 | 58 | 29 | 87 | Yanlış yazılmış olabilir: 58 − 29 = 29 değil, 29 hesaplanan mı yanlış? |
| 4 | 91 | ? | 65 | Eksilen - Sonuç = Çıkan → 91 - 65 = 26 |
| 5 | 70 | ? | 45 | Eksilen - Sonuç = Çıkan → 70 - 45 = 25 |
| 6 | ? | 17 | 62 | Eksilen = Çıkan + Sonuç → 17 + 62 = 79 |
| 7 | ? | 10 | 85 | Eksilen = Çıkan + Sonuç → 10 + 85 = 95 |
| 8 | 64 | ? | 50 | Eksilen - Sonuç = Çıkan → 64 - 50 = 14 |
| 9 | 74 | ? | 68 | Eksilen - Sonuç = Çıkan → 74 - 68 = 6 |
Eksilen ve çıkan bulunmuş hali:
- 91 - 26 = 65
- 70 - 25 = 45
- 79 - 17 = 62
- 95 - 10 = 85
- 64 - 14 = 50
- 74 - 6 = 68
Uyarı: Bazı kutularda yazım veya rakam yanlışı olabilir. Özellikle 58 - 87 = 29 işlemi anlamlı değil, çünkü çıkan (87) eksilenden büyük olamaz. Okunma veya yazım hatası olabilir.
Özet Tablo
| Soru No | Eksilen | Çıkan | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | 71 | 17 | 54 |
| 2 | 45 | 21 | 24 |
| 3 | 58 | ? (hata var) | 29 |
| 4 | 91 | 26 | 65 |
| 5 | 70 | 25 | 45 |
| 6 | 79 | 17 | 62 |
| 7 | 95 | 10 | 85 |
| 8 | 64 | 14 | 50 |
| 9 | 74 | 6 | 68 |
Sık Sorulan Sorular
1. Eksilen ve çıkan nedir?
Eksilen, çıkarma işleminde başlangıçtaki sayıdır. Çıkan ise eksilenden çıkarılan sayıdır.
2. Eksilen bilinmiyorsa nasıl bulurum?
Eksilen = Çıkan + Sonuç formülünü kullanabilirsiniz.
3. Çıkan bilinmiyorsa nasıl bulurum?
Çıkan = Eksilen - Sonuç ile hesaplanır.
4. Çıkarma işleminde çıkan eksilenden büyük olabilir mi?
Hayır, çıkan sayı eksilenden büyük olamaz; sonuç negatif olur ve genellikle ilkokul sorularında böyle sorulmaz.
Sonraki Adımlar
Eksilen ve çıkan kavramlarını pekiştirmek için size:
- Daha fazla basit çıkarma sorusu ve cevaplarını hazırlamamı ister misiniz?
- Çıkarma işlemlerinde taşıma işlemi nasıl yapılır, anlatayım mı?
Hangisini tercih edersiniz?
Aşağıdaki çıkarma işlemlerinde eksileni ve çıkanı bulunuz.
Özetle: Eksilen (başlangıç sayısı) ve çıkan (çıkarılan sayı) değerlerini denklem kurarak tespit ederiz.
- Eksilen nedir? Çıkarma işleminde ilk yazılan sayıdır.
- Çıkan nedir? Eksilenden çıkarılan sayıdır.
- Denklem çözümü:
- x - a = b ise x = b + a
- a - x = b ise x = a - b
Doğrudan Cevaplar:
- x - 17 = 54 \implies x = 54 + 17 = 71
- 91 - y = 65 \implies y = 91 - 65 = 26
- 64 - y = 50 \implies y = 64 - 50 = 14
- x - 21 = 24 \implies x = 24 + 21 = 45
- 70 - y = 45 \implies y = 70 - 45 = 25
- 74 - y = 68 \implies y = 74 - 68 = 6
- 58 - y = 29 \implies y = 58 - 29 = 29
- x - 17 = 62 \implies x = 62 + 17 = 79
- x - 10 = 85 \implies x = 85 + 10 = 95
İçindekiler
1. Eksileni Bulma
Eksileni bulmak için denklem x - a = b formülünü kullanırız:
Uygulanan işlemler:
-
- işlem: x - 17 = 54 \implies x = 54 + 17 = 71
-
- işlem: x - 21 = 24 \implies x = 24 + 21 = 45
-
- işlem: x - 17 = 62 \implies x = 62 + 17 = 79
-
- işlem: x - 10 = 85 \implies x = 85 + 10 = 95
2. Çıkanı Bulma
Çıkanı bulmak için denklem a - y = b formülünü kullanırız:
Uygulanan işlemler:
-
- işlem: 91 - y = 65 \implies y = 91 - 65 = 26
-
- işlem: 64 - y = 50 \implies y = 64 - 50 = 14
-
- işlem: 70 - y = 45 \implies y = 70 - 45 = 25
-
- işlem: 74 - y = 68 \implies y = 74 - 68 = 6
-
- işlem: 58 - y = 29 \implies y = 58 - 29 = 29
3. Formüllerin Karşılaştırılması
| İşlem Türü | Denklem Formu | Bulunan Değer | Formül |
|---|---|---|---|
| Eksileni Bulma | x - a = b | x | x = b + a |
| Çıkanı Bulma | a - y = b | y | y = a - b |
4. Özet Tablo
| Sıra | Denklem | Kutucuk Türü | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1 | x - 17 = 54 | Eksilen | 71 |
| 2 | 91 - y = 65 | Çıkan | 26 |
| 3 | 64 - y = 50 | Çıkan | 14 |
| 4 | x - 21 = 24 | Eksilen | 45 |
| 5 | 70 - y = 45 | Çıkan | 25 |
| 6 | 74 - y = 68 | Çıkan | 6 |
| 7 | 58 - y = 29 | Çıkan | 29 |
| 8 | x - 17 = 62 | Eksilen | 79 |
| 9 | x - 10 = 85 | Eksilen | 95 |
5. SSS
- Çıkarma işleminde eksilen nasıl tanımlanır?
Eksilen, ilk yazılan ve içinden başka bir sayının çıkarıldığı başlangıç sayısıdır. - Çıkarma denklemi x - a = b şeklindeyse nasıl çözülür?
x = b + a formülü uygulanır; bilinmeyen eksilen bulunur. - Çıkanı bulmak için hangi formül kullanılır?
a - y = b denkleminde y = a - b formülü ile çıkan elde edilir. - Bu yöntem eksiye doğru sonuç veren denklem için de geçerli midir?
Eksi sonuçlara ulaşsa bile aynı formüller geçerlidir; yalnız sonuç negatif çıkar.
Başka alıştırma sorusu ile devam etmek ister misiniz? @Filiz_Ozcan
