Soru:
Bir çikolata paketindeki çikolataların $\tfrac{3}{7}’si çilekli, \tfrac{2}{5}$’i fındıklı, geriye kalanlar muzlu çikolatalardır. Buna göre paketteki çikolataların kaçta kaçı muzlu çikolatadır?
Çözüm Adımları:
- Öncelikle paket içindeki toplam oran $1$’dir.
- Çilekli ve fındıklı oranları toplanır:
\frac{3}{7} + \frac{2}{5}
Paydaları eşitleyelim (7·5=35):
\frac{3}{7} = \frac{3\cdot5}{7\cdot5} = \frac{15}{35},\quad \frac{2}{5} = \frac{2\cdot7}{5\cdot7} = \frac{14}{35}
Toplamları:
\frac{15}{35} + \frac{14}{35} = \frac{29}{35} - Geriye kalan muzlu oranı bulmak için 1’den bu toplamı çıkarırız:
1 - \frac{29}{35} = \frac{35}{35} - \frac{29}{35} = \frac{6}{35}
Cevap: \displaystyle \frac{6}{35}
Özet Tablo
| Tür | Oran | Payda 35’e Çevrilmiş Hali |
|---|---|---|
| Çilekli | \tfrac{3}{7} | \tfrac{15}{35} |
| Fındıklı | \tfrac{2}{5} | \tfrac{14}{35} |
| Toplam | – | \tfrac{29}{35} |
| Muzlu | – | \tfrac{6}{35} |
Doğru seçenek: D) \tfrac{6}{35}
Soru: Bir çikolata paketindeki çikolataların \tfrac{3}{7}'si çilekli, \tfrac{2}{5}'i fındıklı, geriye kalanı muzludur. Buna göre paketteki çikolataların kaçta kaçı muzlu çikolatadır?
Answer:
Aşağıda adım adım çözüm, kontrol ve kısa özet verilmiştir.
İçindekiler
- Problemin Anlaşılması
- Çözüm Adımları (Kesirlerle İşlem)
- Tam Sayı ile Kontrol Yöntemi (Örnek)
- Cevap Seçenekleri Tablosu
- Özet ve Sonuç
1. Problemin Anlaşılması
Verilenler:
- Paket içindeki çikolataların \tfrac{3}{7}'si çilekli.
- Paket içindeki çikolataların \tfrac{2}{5}'i fındıklı.
- Geriye kalan oran ise muzlu.
Amaç: Muzlu çikolataların paket içindeki oranını (kaçta kaçını) bulmak.
Bu tip sorularda temel fikir şudur: Toplam oran 1 (veya 1= \tfrac{1}{1}). Muzlu oran = 1 - (\text{çilekli oranı} + \text{fındıklı oranı}).
2. Çözüm Adımları (Kesirlerle İşlem)
-
Önce verilen kesirleri toplayalım:
- Çilekli: \tfrac{3}{7}
- Fındıklı: \tfrac{2}{5}
-
Bu iki kesri toplamak için paydaları aynı yapmalıyız. 7 ve 5'in ortak paydası (EKOK) 35'tir.
-
Kesirleri 35 paydasına getirerek yazalım:
\tfrac{3}{7} = \tfrac{3 \cdot 5}{7 \cdot 5} = \tfrac{15}{35}
\tfrac{2}{5} = \tfrac{2 \cdot 7}{5 \cdot 7} = \tfrac{14}{35} -
Toplama:
\tfrac{15}{35} + \tfrac{14}{35} = \tfrac{29}{35} -
Muzlu oranı:
1 - \tfrac{29}{35} = \tfrac{35}{35} - \tfrac{29}{35} = \tfrac{6}{35}
Dolayısıyla muzlu çikolataların oranı \boxed{\tfrac{6}{35}}'tir.
3. Tam Sayı ile Kontrol Yöntemi (Örnek)
Bu tür problemlerde kontrol amaçlı paket içindeki toplam çikolata sayısını ortak payda olan 35 olarak alıp sayıları kontrol edebiliriz:
- Toplam çikolata: 35 (varsayılan)
- Çilekli: \tfrac{3}{7} × 35 = 3 \times 5 = 15
- Fındıklı: \tfrac{2}{5} × 35 = 2 \times 7 = 14
- Toplam (çilekli + fındıklı) = 15 + 14 = 29
- Geriye kalan (muzlu) = 35 - 29 = 6
Bu da oran olarak 6/35 verir; hesaplarımız uyumlu.
4. Cevap Seçenekleri Tablosu
| Seçenek | Kesir | Açıklama |
|---|---|---|
| A | \tfrac{13}{35} | Yanlış — bizim hesapla uyuşmuyor |
| B | \tfrac{29}{35} | Yanlış — bu çilekli + fındıklı toplamı |
| C | \tfrac{12}{35} | Yanlış |
| D | \mathbf{\tfrac{6}{35}} | Doğru cevap: Muzlu oranı |
Doğru cevap: D) \tfrac{6}{35}.
5. Özet ve Sonuç
- Toplam oran 1'dir. Verilen iki oranı toplayıp toplamdan 1 çıkarılınca geriye muzlu oranı bulunur.
- Hesaplama adımları:
\tfrac{3}{7} + \tfrac{2}{5} = \tfrac{15}{35} + \tfrac{14}{35} = \tfrac{29}{35}
1 - \tfrac{29}{35} = \tfrac{6}{35} - Kontrol için toplam 35 çikolata alındığında muzlu sayısı 6 çıkar; oran 6/35 olur.
Sonuç olarak, paketteki çikolataların \mathbf{\tfrac{6}{35}}'i muzlu çikolatadır (D seçeneği).
