Aşağıda görseldeki numaralara göre A–G sorularının kısa ve net cevapları verilmiştir. (Numaralar görseldeki kutucuk numaralarıdır.)
A) Hangisi/hangileri insan ve inekte ortak olarak bulunur?
Cevap: 1, 3, 5, 10
- 1 (Hücre dışı sindirim): Her iki memelide de bağırsakta gerçekleşir.
- 3 (Uzun bağırsak): Her ikisinde de nispeten uzun bağırsak vardır (otçullarda özellikle).
- 5 (Öğütücü dişler) ve 10 (Kesici dişler): Her iki türde de farklı görevlerde diş tipleri bulunur.
B) Hangisi/hangileri sadece inekte bulunur?
Cevap: 4, 7
- 4 (Otçul beslenme): Verilen dört canlı içinde sadece inek tipik ruminant otçuldur.
- 7 (Dört bölmeli mide): Sadece inekte (geviş getirenlerde) bulunur.
C) Hangileri kuş, kurt, inek ve insanda ortak olarak bulunur?
Cevap: 1, 2
- 1 (Hücre dışı sindirim) ve 2 (Hücre içi sindirim): Çok hücreli hayvanlarda besinlerin parçalanması hem bağırsakta (hücre dışı) hem hücre içindeki lizozom benzeri yapıların devam ettirdiği işlemlerle (hücre içi) gerçekleşir — bu dört türde de ortak olarak bulunur.
D) Hangi sindirim çeşidi sayesinde doğada çürüme/kokuşma gerçekleşir?
Cevap: 1 (Hücre dışı sindirim)
- Çürüme/çözünme yapan mikroorganizmalar dışarıya enzim salgılayıp organik maddeleri dışarıda parçalayıp emerler → hücre dışı sindirim.
E) Hangi yapılar beslenme şekline göre farklılık gösterebilir?
Cevap (örnek olarak): 3, 6, 5, 10, 7, 9, 12
- Bağırsak uzunluğu: 3 (uzun bağırsak) veya 6 (kısa bağırsak)
- Dişler: 5 (öğütücü dişler), 10 (kesici dişler)
- Mide yapısı: 7 (dört bölmeli), 12 (tek bölmeli), ayrıca kuşlarda 9 (kaslı mide/taşlık) gibi yapılar beslenme şekline göre değişir.
F) Hangisi/hangileri sadece etçil canlılarda belirgin şekilde gelişmiştir?
Cevap: 10, 6 (öncelikli olarak)
- 10 (Kesici dişler): Etçillerde avı parçalamaya yönelik belirgindir.
- 6 (Kısa bağırsak): Etçillerde sindirim sistemi genel olarak daha kısa olup hızlı sindirime uygundur.
(Not: 11 “etçil beslenme” bir beslenme tipidir; yapısal olarak en belirgin olanlar kesici diş ve kısa bağırsaktır.)
G) Hangisi/hangileri hem mekanik hem kimyasal sindirimin gerçekleştiği bir yapıdır?
Cevap: 5, 10, 7, 12
- Ağız (dişler: 5 ve 10): Mekanik (çiğneme) + tükürük enzimleri ile kısmi kimyasal sindirim.
- Mide (7 dört bölmeli ruminant midelerinde ve 12 tek bölmeli midede): Mekanik öğütme/çalkalama + kimyasal (asit/enzim) sindirim.
İstersen her bir soruyu adım adım görseldeki seçeneklerle eşleştirip nedenlerini daha ayrıntılı açıklarım.
Resimli Etkinlik 9 – Cevap Anahtarı
Aşağıdaki tabloda 1’den 12’ye kadar numaralandırılmış yapılar ve hangi sorunun (A–G) cevapları oldukları gösterilmiştir. Her sorunun yanındaki kutucuklara bu numaraları yazınız.
| Soru | Açıklama | Numara(lar) |
|---|---|---|
| A | İnsan ve inekte ortak | 1 (Hücre dışı sindirim) 10 (Kesici dişler) |
| B | Sadece inekte | 3 (Uzun bağırsak) 4 (Otçul beslenme) 5 (Öğütücü dişler) 7 (Dört bölmeli mide) |
| C | Kuş, kurt, inek ve insanda ortak | 1 (Hücre dışı sindirim) |
| D | Doğada çürüme/kokuşma (ayrışma) hangi sindirim çeşidi ile? | 2 (Hücre içi sindirim) |
| E | Beslenme şekline göre farklılık gösteren yapılar | 3 (Uzun bağırsak) 6 (Kısa bağırsak) 5 (Öğütücü dişler) 10 (Kesici dişler) 7 (Dört bölmeli mide) 12 (Tek bölmeli mide) |
| F | Sadece etçil canlılarda belirgin gelişmiş yapı | 6 (Kısa bağırsak) |
| G | Hem mekanik hem kimyasal sindirim yapan yapı(lar) | 7 (Dört bölmeli mide) 12 (Tek bölmeli mide) |
Kısa Açıklamalar
- Hücre dışı sindirim (1) ortak çünkü tüm omurgalılar besinleri önce vücut dışında enzimle parçalar.
- İnsan ve inek diş yapısı itibarıyla kesici dişlere (10) sahiptir.
- Sadece inek; uzun bağırsak (3), otçul beslenme (4), öğütücü dişler (5) ve dört bölmeli mide (7) özelliklerini taşır.
- Çürüme/kokuşma (ayrışma) hücre içi sindirimle (2) gerçekleşir (mikroorganizmalar besinleri hücre içinde parçalar).
- Beslenme şekline göre en çok diş, bağırsak uzunluğu ve mide yapısı (tek ya da dört bölmeli) farklılık gösterir.
- Etçil canlılara özgü olarak kısa bağırsak (6) belirgindir; hızlı atılım, basit yapılı bağırsak.
- Mide hem mekanik hem kimyasal sindirimi bir arada yapabildiği için tek bölmeli (insan, kurt) ve dört bölmeli (inek) mide (7, 12) bu kategoriye girer.