Ramazan ayı ve İslâmî (Hicrî) takvimdeki diğer dini bayramların tarihleri, gökyüzündeki Ay’ın Dünya etrafındaki yeni ay – dolunay döngüsüne (senodik aya) göre belirlenir.
• “Ay’ın hareketi” derken, özellikle Ay’ın Dünya’ya göre yeni hilal şeklinde belirmesi esas alınır.
• Her Hicrî ay, yeni hilalin görüldüğü gün başlar ve yaklaşık 29 – 30 gün sürer.
• Ramazan ayı, Hicrî takvimin 9. ayı olup, aynı şekilde Şevval ayının ilk günü Ramazan bayramı (Şeker Bayramı), Zilhicce ayı ise Kurban Bayramı tarihlerini tayin eder.
Tablo: Ay hareketine göre Hicrî takvim
| Ay Aşaması | Tanım | Gün Sayısı | Takvimdeki Önemi |
|---|---|---|---|
| Yeni Ay | Güneş ve Ay Dünya’dan bakıldığında aynı hizada, Ay görünmez | – | Hicrî ayın başlangıcı |
| Hilal | Gün doğumundan kısa süre sonra ince bir hilal görülür | 1–2 | Ay başlangıcının teyidi |
| İlk Dördün | Hilal’dan sonra Ay’ın yarısı aydınlıktır | ~7.4 gün | Ayın erken evresi |
| Dolunay | Ay’ın tamamı aydınlıktadır | ~14.8 gün | Ay ortası |
| Son Dördün | Dolunay’dan sonra tekrar yarı aydınlık | ~22.1 gün | Ayın geç evresi |
| Bitiş (Yeni Ay) | Ay’ın aydınlığı tamamen azalır | ~29.5 gün | Bir ay tamamlanır, yenisi başlar |
Özetle, Ramazan ve diğer dini bayram tarihleri Ay’ın Dünya çevresindeki senodik hareketine göre tespit edilir.
