!1000291505|225x500 [Link Silindi]crvaplari nedir
Bir iletkenin A kesitinden 6 saniyede 12 C’luk pozitif yüklü iyonlar ile 18 C’luk negatif yüklü iyonlar geçiyor. Buna göre, bu sürede iletkenin A kesitinden geçen elektrik akımı kaç amperdir?
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Net yükü hesapla
Pozitif yüklü iyonların yükü = 12 C
Negatif yüklü iyonların yükü = 18 C
Net yük = Negatif yük - Pozitif yük = 18 C - 12 C = 6 C (negatif yönde taşınıyor, fakat büyüklük önemli)
Adım 2 — Akımı hesapla
Elektrik akımı, birim zamanda geçen net yük miktarıdır.
Formül:
I = \frac{Q}{t}
Burada:
Q = 6\, \text{C}
t = 6\, \text{saniye}
I = \frac{6\, \text{C}}{6\, \text{s}} = 1\, \text{A}
Devredeki eşdeğer direnç ve akım şiddeti (R1=4\Omega, R2=6\Omega, V=20V)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Eşdeğer direnci hesapla
Dirençler seri bağlanmış, toplam direnç:
R_{\text{eş}} = R_1 + R_2 = 4\, \Omega + 6\, \Omega = 10\, \Omega
Adım 2 — Akımı hesapla
Ohm Kanunu:
I = \frac{V}{R_{\text{eş}}} = \frac{20\, V}{10\, \Omega} = 2\, A
Potansiyel farkı-akım şiddeti grafiğinden direnç oranı (Rx / Ry)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Direnç hesaplama
Direnç, gerilim / akım oranıdır ve grafikte eğim olarak görülür:
R = \frac{V}{I}
Adım 2 — X ve Y dirençlerini bul
Grafikten:
- X için V = 30\, V, I = 5\, A
R_x = \frac{30}{5} = 6\, \Omega
- Y için V = 20\, V, I = 10\, A
R_y = \frac{20}{10} = 2\, \Omega
Adım 3 — Oranı hesapla
\frac{R_x}{R_y} = \frac{6}{2} = 3
KL arasındaki eşdeğer direnç (3\Omega ve 6\Omega paralel bağlı)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Dirençler paralel bağlı ise eşdeğer direnç formülü:
\frac{1}{R_{\text{eş}}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}
Burada:
\frac{1}{R_{\text{eş}}} = \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = \frac{2}{6} + \frac{1}{6} = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}
R_{\text{eş}} = 2\, \Omega
CEVAPLAR:
- S5: 1 A
- S6a: 10 \Omega
- S6b: 2 A
- S7: 3
- S8: 2 \Omega
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Resimdeki S5–S8 sorularının cevapları
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Elektrik akımı: I=\dfrac{q_{\text{net}}}{t}
- Ohm Yasası: R=\dfrac{V}{I}
- Seri direnç: R_{\text{eş}}=R_1+R_2+\dots
- Paralel direnç: R_{\text{eş}}=\dfrac{R_a R_b}{R_a+R_b}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — S5
Verilen: pozitif yük toplamı 12\ \mathrm{C}, negatif yük toplamı 18\ \mathrm{C}, süre t=6\ \mathrm{s}.
Kurulum:
I=\dfrac{q_{\text{net}}}{t}
Hesaplama:
q_{\text{net}}=12\ \mathrm{C}-18\ \mathrm{C}
q_{\text{net}}=-6\ \mathrm{C}
I=\dfrac{-6\ \mathrm{C}}{6\ \mathrm{s}}
I=-1\ \mathrm{A}
(Not: Negatif işaret akım yönünü gösterir; büyüklük olarak 1\ \mathrm{A}.)
Adım 2 — S6
Verilen: R_1=4\ \Omega, R_2=6\ \Omega, V=20\ \mathrm{V}, iç direnç r=0.
Kurulum:
R_{\text{eş}}=R_1+R_2
Hesaplama:
R_{\text{eş}}=4\ \Omega+6\ \Omega
R_{\text{eş}}=10\ \Omega
Kurulum (akım için):
I=\dfrac{V}{R_{\text{eş}}}
Hesaplama:
I=\dfrac{20\ \mathrm{V}}{10\ \Omega}
I=2\ \mathrm{A}
Adım 3 — S7
Grafikten alınan noktalar:
- X için: V_X=30\ \mathrm{V} iken I_X=5\ \mathrm{A}.
- Y için: V_Y=20\ \mathrm{V} iken I_Y=10\ \mathrm{A}.
Kurulum:
R=\dfrac{V}{I}
Hesaplama (X için):
R_X=\dfrac{30\ \mathrm{V}}{5\ \mathrm{A}}
R_X=6\ \Omega
Hesaplama (Y için):
R_Y=\dfrac{20\ \mathrm{V}}{10\ \mathrm{A}}
R_Y=2\ \Omega
Kurulum (oran):
\dfrac{R_X}{R_Y}
Hesaplama:
\dfrac{R_X}{R_Y}=\dfrac{6\ \Omega}{2\ \Omega}
\dfrac{R_X}{R_Y}=3
Adım 4 — S8
Şekilde üst dalga 3\ \Omega, alt dalga 6\ \Omega paralel bağlıdır.
Kurulum:
R_{\text{eş}}=\dfrac{R_{\text{üst}}R_{\text{alt}}}{R_{\text{üst}}+R_{\text{alt}}}
Hesaplama:
R_{\text{eş}}=\dfrac{3\ \Omega\cdot 6\ \Omega}{3\ \Omega+6\ \Omega}
R_{\text{eş}}=\dfrac{18\ \Omega^2}{9\ \Omega}
R_{\text{eş}}=2\ \Omega
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- S5: 1\ \mathrm{A} (yön belirtilirse akım -1\ \mathrm{A} olarak gösterilir; büyüklük 1\ \mathrm{A})
- S6: Eşdeğer direnç R_{\text{eş}}=10\ \Omega; devredeki akım I=2\ \mathrm{A}
- S7: \dfrac{R_X}{R_Y}=3
- S8: R_{\text{eş}}=2\ \Omega
TEMEL KAVRAMLAR:
- Elektrik akımı
- Tanım: Bir kesitten geçen net yük miktarının zamana oranıdır.
- Bu problemde: Pozitif ve negatif yük hareketlerinin net etkisi hesaplandı.
- Direnç (Ohm Yasası)
- Tanım: Bir iletkenin elektrik akımına gösterdiği zorluktur; R=\dfrac{V}{I}.
- Bu problemde: Grafikten V ve I alınarak dirençler bulundu; seri/paralel kuralları uygulandı.
SIK YAPILAN HATALAR:
İşaret karışıklığı
- Yanlış: Pozitif ve negatif yükleri toplamak.
- Doğru: Negatif yüklü iyonlar ters işaret etkisi yapar; net yük farkı alınır.
- Neden yanlış: Pozitif ve negatif yükler birbirini zıt yönde taşır.
- Düzeltme: Net yük = pozitif toplam − negatif toplam.
Paralel/seri karıştırma
- Yanlış: Paralel bağlı dirençleri toplamak.
- Doğru: Paralel için \dfrac{R_a R_b}{R_a+R_b} formülü kullanılır.
- Neden yanlış: Paralelde akım dallanır, dirençler ters toplam olarak hesaplanır.
- Düzeltme: Paralel formülünü uygula veya eşdeğer iletkenlikleri topla.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?