Soru: Görseldeki Duruma Göre Hangi Yargılar Doğrudur?
Önemli Noktalar
- Kırılma indisi, ışığın sınır ortamda hızının değişmesi nedeniyle doğrultusunun değişmesidir.
- Camın kırılma indisi, sudan büyüktür; suyun kırılma indisi havadan büyüktür.
- Görülen nesnelerin görünür derinliği ortamların kırılma indekslerine bağlıdır.
Görselde Ali hem doğrudan suya, hem de teknenin camından bakıyor. Kırılma indekslerinin büyüklük sırası:
Cam > Su > Hava
Kırılma nedeniyle:
- Ali’nin camdan baktığında kalıntılar, doğrudan baktığından daha sığ/üstte görünür (görünür derinlik azalır).
- Babası, su yüzeyi dışındadır ve Ali’nin doğrudan baktığı noktaya göre farklı konumdadır.
- Camın kalın olması ve yüksek kırılma indisi, görünür derinliği etkiler.
İnceleme
| Yargı | Doğruluk | Açıklama |
|---|---|---|
| I. Ali, cam pencereden baktığında kalıntıları, doğrudan baktığı duruma göre yüzeye daha uzak görür. | Yanlış | Cam, sudan büyük kırılma indisine sahip olduğundan kalıntı camdan daha sığ görünür, yani daha yakın. |
| II. Babası, Ali’yi olduğu yerden daha uzakta görür. | Doğru | Babası, Ali’nin olduğu su içinden değil havadan baktığı için, kırılma ve bakış açısı nedeniyle Ali’yi olduğundan farklı konumda algılayabilir. |
| III. Ali’nin cam pencereden baktığı durumda camın kalınlığının artması kalıntıların görünür derinliğini etkiler. | Doğru | Kalın cam, kırılma etkisini artırabilir ve görünür derinliği değiştirebilir. |
Doğru Cevap:
E) II ve III
Sonraki Adımlar
Bu tür optik kırılma ve görünür derinlik konularında daha fazla örnek görmek ister misiniz? Ya da kırılma indisi ile ilgili formülleri ve uygulama sorularını inceleyelim mi?
Resimli Soru 07-02-2026 22:42:45
Özet Bilgiler
- Kırılma indisleri sırası: cam > su > hava
- I. Ali, camdan baktığında doğrudan baktığı duruma göre kalıntıları daha derinde (yüzeye daha uzak) görür.
- II. Babası, sudan bakarken Ali’yi gerçekten olduğundan daha uzakta görür.
- III. Cam penceresinin kalınlığı arttıkça Ali’nin camdan gördüğü kalıntıların görünür derinliği değişir.
Doğru Cevap
I. ve III. doğru, II. yanlış (Cevap D).
I ve III’ün Analizi
-
I için, doğrudan su‐hava yüzeyinden bakışta kalıntıların görünür derinliği
d_{\rm doğrudan}=d\;\frac{n_{\rm hava}}{n_{\rm su}}camdan bakışta ise cam kalınlığı kadar fazladan bir görüntü yer değişikliği eklenir:
d_{\rm cam}=d\;\frac{n_{\rm hava}}{n_{\rm su}}\;+\;t_{\rm cam}\;\frac{n_{\rm hava}}{n_{\rm cam}}Böylece
d_{\rm cam}>d_{\rm doğrudan}Yani I doğrudur.
-
III için, formüle bakıldığında cam kalınlığı t_{\rm cam} ile doğru orantılı bir terim var. Cam kalınlaştıkça
\Delta d = t_{\rm cam}\;\frac{n_{\rm hava}}{n_{\rm cam}}artar. Dolayısıyla III doğrudur.
II’nin Analizi
Bir dalgıç sudayken, havadaki bir cismi sudan bakışta gerçek mesafesinden farklı görür. Fakat bu durumda sadece su‐hava ara yüzeyi söz konusudur (cam yok). Dalgıçın gördüğü görüntü derinliği:
gerçekte
düşünüldüğü halde soruda “gerçekten daha uzakta görür” denmiş; bu ifade yanlıştır.
Cevap: D) I ve III
Sorunun başka bir yönünü incelemek ister misiniz? Örneğin “normalden uzak bakış açısının derinlik algısını nasıl etkilediğini” tartışalım mı?
