Resimli Soru 06-12-2025 21:48:38

!image|375x500 [Link Silindi]

## Soru: Aşağıdaki adları durum ekleriyle yazarak tabloyu dolduralım. (Resimdeki çalışma)

Cevap:

Aşağıda birinci sorunun doldurulmuş hali (özel adlarda kesme işareti kullanılmıştır) ve ardından ikinci sorudaki her örneğin hangi durum eki olduğunu belirten liste verilmiştir.

  1. Tablo — sözcüklerin durum halleri
Sözcük (yalın) Belirtme (–ı/–i/–u/–ü) Yönelme (–a/–e) Bulunma (–de/–da) Ayrılma (–den/–dan)
Hakkari Hakkari’yi Hakkari’ye Hakkari’de Hakkari’den
Market marketi markete markette marketten
Giresun Giresun’u Giresun’a Giresun’da Giresun’dan
Hastane hastaneyi hastaneye hastanede hastaneden
Telefon telefonu telefona telefonda telefondan
Hüsnü Hüsnü’yü Hüsnü’ye Hüsnü’de Hüsnü’den
Tabak tabağı tabağa tabakta tabaktan
Üniversite üniversiteyi üniversiteye üniversitede üniversiteden

Kısa not: Özel adlara gelen çekim eklerinde kesme işareti kullanılır: örn. Hakkari’ye, Hüsnü’yü.

  1. İkinci soru — verilen örneklerde hangi durum eki var?
  • arabayı (Araba’yı) → Belirtme durumu (accusative / –ı/–i/–u/–ü)
  • yaza (yaz’a) → Yönelme durumu (dative / –a/–e)
  • Trabzon’a → Yönelme durumu (–a/–e)
  • kitaptan (Kitap’tan) → Ayrılma durumu (ablative / –den/–dan)
  • kalemlik → Yalın durum (burada durum eki yok; –lik yapım ekidir)
  • sürahiyi (sürahi’yi) → Belirtme durumu (–ı/–i/–u/–ü)
  • gölde (göl’de) → Bulunma durumu (locative / –de/–da)
  • şişeden (şişe’den) → Ayrılma durumu (–den/–dan)
  • Almanya’ya → Yönelme durumu (özel ad, kesme ile: Almanya’ya)
  • Muğla’dan → Ayrılma durumu (özel ad, kesme ile: Muğla’dan)
  • çayda (çay’da) → Bulunma durumu (–de/–da)
  • mutfak → Yalın durum (durum eki yok)

Ek açıklama (kısa):

  • Belirtme eki: –ı/–i/–u/–ü (nesneyi belirtir) — örn. arabayı, telefonu, tabağı.
  • Yönelme eki: –a/–e (bir yere yönelme) — örn. Trabzon’a, Hakkari’ye.
  • Bulunma eki: –de/–da (bir yerde bulunma) — örn. okulda, gölde.
  • Ayrılma eki: –den/–dan (ayrılma, -den beri anlamlarında) — örn. marketten, Muğla’dan.
  • Özel adlara gelen çekim eklerinde kesme (') kullanılır: İstanbul’da, Ali’ye, Türkiye’yi.

Eğer istersen bu cevapları direkt olarak fotoğraftaki boş tabloya yerleştirebilecek şekilde yeniden düzenleyip görsel ipucu ile adım adım yazabilirim.

Ödevin Tanımı ve İstenenler

Bu çalışmada iki temel görev vardır:

  1. Aşağıdaki isimlere durum eklerini (yalın, belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma) ekleyerek tabloyu doldurmak.
  2. Verilen kelimelerdeki eklerin hangi durum eki olduğunu altlarına yazmak.

İçindekiler

  1. 1. Bölüm – Tabloyu Doldurma
    2.1. Tablo Hazırlığı
    2.2. Doldurulmuş Tablo
  2. 2. Bölüm – Eklerin Hangi Durum Eki Olduğu
    3.1. Vaka Ekleri Listesi
  3. Özet Tablo ve Sonuç

1. Durum Ekleri Hakkında Kısa Bilgi

Türkçede isimlere gelebilen beş temel durum eki vardır:

  • Yalın Durum: İsimde ek yoktur. (Ör: kitap)
  • Belirtme (–i) Durumu: Nesneyi belirtir, “-ı/–i/–u/–ü” ekini alır.
  • Yönelme (–e) Durumu: Hareketin yönünü gösterir, “-a/–e” ekini alır.
  • Bulunma (–de) Durumu: Yer veya zamanda bulunmayı gösterir, “-da/–de/–ta/–te” ekini alır.
  • Ayrılma (–den) Durumu: Bir yerden, kişiden ayrılmayı gösterir, “-dan/–den/–tan/–ten” ekini alır.

Önemli Kurallar:

  • Özel adlara ek gelirse kesme işareti (') konur.
  • Genel adlarda kesme işareti kullanılmaz.
  • Ünlü uyumuna ve ünsüz yumuşamasına dikkat edilir.

2. 1. Bölüm – Tabloyu Doldurma

2.1. Tablo Hazırlığı

Aşağıda tablo şablonu ve her sütunun anlamı verilmiştir:

Yalın Durum Belirtme Durumu (–i) Yönelme Durumu (–e) Bulunma Durumu (–de) Ayrılma Durumu (–den)
– – – – –

2.2. Doldurulmuş Tablo

Yalın Durum Belirtme Durumu Yönelme Durumu Bulunma Durumu Ayrılma Durumu
Hakkâri’ Hakkâri’yi Hakkâri’ye Hakkâri’de Hakkâri’den
Market Marketi Markete Markette Marketten
Giresun’ Giresun’u Giresun’a Giresun’da Giresun’dan
Hastane Hastaneyi Hastaneye Hastanede Hastaneden
Telefon Telefonu Telefona Telefonda Telefondan
Hüsnü’ Hüsnü’yü Hüsnü’ye Hüsnü’de Hüsnü’den
Tabak Tabağı Tabağa Tabakta Tabaktan
Üniversite Üniversiteyi Üniversiteye Üniversitede Üniversiteden

Açıklamalar:

  • “Hakkâri”, “Giresun”, “Hüsnü” gibi özel adlarda ekten önce kesme işareti kullanılır.
  • Genel isimlerde (market, hastane, telefon vb.) kesme işareti kullanılmaz.
  • “Tabak” sözcüğünde “k” ünsüzü yumuşamadığı için “kta” değil “kta” → “tabakta” ve “ktan” değil “ktan” → “tabaktan” şeklindedir.

3. 2. Bölüm – Eklerin Hangi Durum Eki Olduğu

Aşağıdaki kelimelerdeki altı çizili eklerin hangi durum eki olduğunu belirtelim:

Kelime ve Altı Çizili Hali Ek kısmı Durum Eki
arabayı –yı Belirtme (–i)
yazıya –ya Yönelme (–e)
Trabzon**’a** –’a Yönelme (–e)
kitaptan –tan Ayrılma (–den)
kalemlik –lik Yapım eki
sürahiyi –yi Belirtme (–i)
gölde –de Bulunma (–de)
şişeden –den Ayrılma (–den)
Almanya**’yı** –’yı Belirtme (–i)
Muğla**’dan** –’dan Ayrılma (–den)
çayda –da Bulunma (–de)
mutfak**’a** –’a Yönelme (–e)

Not: “kalemlik” sözcüğündeki “-lik” eki bir yapım eki olup, durum eki değildir.

4. Özet Tablo ve Sonuç

  1. Bölümdeki tablomuz, her ismin beş temel durumu bir arada göstermektedir.
    1. Bölümde ise kelimelere eklenmiş eklerin hangi durum eki olduğunu tespit ettik.
  2. Özel adlarda kesme işareti kullanımı ve genel adlardaki ünlü-ünsüz kurallarına dikkat edilmelidir.

Başarıyla tamamlanan ödev, dilbilgisi kurallarına uygun olarak sunulmuştur.

@Ugurcan242