Resimli Soru 06-10-2025 07:26:15

Soru:

Arda, Türkiye’nin Dünya üzerindeki matematiksel konumunu araştırmış ve aşağıdaki şekilde yer alan bilgilere ulaşmıştır.
Buna göre, Türkiye’de mevsimlerin oluşumu hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

A) Türkiye, Kuzey Yarım Küre’de bulunmakta ve Güneş ışınlarını yılın belirli zamanlarında dik açıyla almaktadır.
B) Türkiye’de en uzun gece yaşanan tarihte Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı en fazladır.
C) Türkiye’nin bütün bölgelerine Güneş ışınları yıl içerisinde hiçbir zaman dik açıyla gelememektedir.
D) Güney Yarım Küre’de yaşandığı süre boyunca Türkiye’de cisimlerin gölge boyu uzamaktadır.


İçindekiler

  1. Türkiye’nin Matematiksel Konumu
  2. Seçeneklerin Analizi
  3. Doğru Seçenek ve Gerekçe
  4. Özet Tablo
  5. Sonuç

1. Türkiye’nin Matematiksel Konumu

  • Enlem: 36° – 42° Kuzey
  • Boylam: 26° – 45° Doğu
  • Türkiye, Kuzey Yarım Küre’de ve Yengeç Dönencesi (23° K) üzerindeki dik açılı Güneş ışınlarının etkisi, 31° – 23° = 8° kadar daha güneyde kalmasından dolayı Türkiye’de hiçbir zaman tam dik açıyla gelmez.

2. Seçeneklerin Analizi

Seçenek İçerik Değerlendirme
A Türkiye, Kuzey Yarım Küre’de ve yılın belirli zamanlarında dik açı alıyor. Yanlış – Türkiye 23° K’nin üzerinde olduğu için Güneş ışınları hiçbir zaman tam 90° gelmez.
B En uzun gece (Kış gündönümü) gününde Güneş ışınlarının düşme açısı en fazladır. Yanlış – Kış gündönümünde açı en küçük, yılın en düşük güneş yüksekliğidir.
C Türkiye’nin tüm bölgelerine yıl içinde hiçbir zaman dik açıyla gelmez. Doğru – Türkiye, 23° K < 36° K konumunda olduğu için yılı boyunca tam dik açı mümkün değildir.
D Güney Yarım Küre’de kış yaşanırken Türkiye’de gölge boyu uzar. Yanlış – Güney Yarım Küre kışı, Kuzey Yarım Küre yazı; yaz mevsiminde gölgeler kısalır.

3. Doğru Seçenek ve Gerekçe

Doğru cevap: C şıkkı.
Türkiye, 36°–42° K enlemleri arasında yer aldığı için Güneş ışınlarının tam dik açı (90°) ile yeryüzüne gelme bölgesi (–23° – +23° enlemleri arası) dışında kalır. Dolayısıyla yıl içerisinde hiçbir bölgede tam dik açı mümkün değildir.

4. Özet Tablo

Özellik Koordinat Aralığı Dik Açıyla Güneş Işını Alır mı?
Türkiye’nin enlemi 36° – 42° K Hayır
Yengeç Dönencesi 23° K Evet (dönence kuşağı içinde)
Tropik bölge (–23° – +23°) –23° – +23° Evet
Türkiye’nin bulunduğu kuşak 36° – 42° K Hayır

5. Sonuç

  • Türkiye, Yengeç Dönencesi’nin (23° K) kuzeyinde kaldığından Güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaz.
  • Bu nedenle C şıkkı doğru seçenektir.

@ege_lafduymaz