Resimli Soru 06-04-2026 21:38:15

YKS TYT
1

image
image1300×402 38.9 KB

2

Aşağıda açık formülü verilen bileşik molekülünde sp, sp2 ve sp3 hibritleşmesi yapan karbon atomlarının sayılarını belirtiniz.

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • sp hibritleşmesi: Karbon atomu 2 bağ (genellikle biri üçlü bağ, diğeri tek bağ) yapıyorsa.
  • sp2 hibritleşmesi: Karbon atomu 3 bağ (bir çift bağ ve iki tek bağ) yapıyorsa.
  • sp3 hibritleşmesi: Karbon atomu 4 tek bağ yapıyorsa.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İlk Karbon Hibridleşmesini Belirle
İlk karbon, bir üçlü bağ (≡) ve bir tek bağ yapıyor. Bu durumda sp hibritleşmesi var.
(sp = 1)

Adım 2 — İkinci Karbon Hibridleşmesini İncele
İkinci karbon bir üçlü bağ ve bir tek bağ yapıyor. Bu da sp hibritleşmesi.
(sp = 2)

Adım 3 — Üçüncü Karbon Hibridleşmesini İncele
Üçüncü karbon bir çift bağ ve iki tek bağ yapıyor. Bu durumda sp2 hibritleşmesi var.
(sp2 = 1)

Adım 4 — Dördüncü Karbon Hibridleşmesini İncele
Dördüncü karbon yine bir çift bağ ve iki tek bağ yapıyor. Yine sp2 hibritleşmesi.
(sp2 = 2)

Adım 5 — Beşinci Karbon Hibridleşmesini İncele
Beşinci karbon sadece dört tek bağ yapıyor. Bu durumda sp3 hibritleşmesi var.
(sp3 = 1)

Adım 6 — Altıncı Karbon Hibridleşmesini İncele
Altıncı karbon da dört tek bağ yapıyor. Bu durumda sp3 hibritleşmesi.
(sp3 = 2)

:white_check_mark: CEVAP:

  • sp hibritleşmesi yapan karbon sayısı = 2
  • sp2 hibritleşmesi yapan karbon sayısı = 2
  • sp3 hibritleşmesi yapan karbon sayısı = 2

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

3

Aşağıda açık formülü verilen bileşik molekülünde sp, sp2 ve sp3 hibritleşmesi yapan karbon atomlarının sayılarını belirtiniz.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • sp: Bir karbon atomu bir üçlü bağ (ve bir tek bağ) yapıyorsa sp hibritleşmesi gösterir (2 sigma bağ bölgesi, lineer).
  • sp2: Bir karbon atomu bir çift bağ (ve iki diğer tek bağ) yapıyorsa sp2 hibritleşmesi gösterir (3 sigma bağ bölgesi, düzlemsel).
  • sp3: Bir karbon atomu yalnızca tek bağlar yapıyorsa sp3 hibritleşmesi gösterir (4 sigma bağ bölgesi, tetrahedral).

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Karbonları numaralandır ve iskeleti yaz
Molekül iskeleti:

\mathrm{H}-\mathrm{C}_1\equiv \mathrm{C}_2-\mathrm{C}_3=\mathrm{C}_4-\mathrm{C}_5-\mathrm{C}_6\text{ (sonda H)}

Adım 2 — Her bir karbonun bağ durumunu incele ve hibritleşmeyi belirle

Birinci karbon (C₁):
C₁ bir üçlü bağ yapıyor (C₁≡C₂) ve bir H bağlı.
= sp

İkinci karbon (C₂):
C₂ bir üçlü bağ yapıyor (C₁≡C₂) ve bir tek bağ ile C₃’e bağlı.
= sp

Üçüncü karbon (C₃):
C₃ bir çift bağ yapıyor (C₃= C₄) ve bir tek bağ ile C₂’ye bağlı (toplam 3 sigma bölgesi).
= sp2

Dördüncü karbon (C₄):
C₄ bir çift bağ yapıyor (C₃= C₄) ve iki diğer tek bağa bağlı (toplam 3 sigma bölgesi).
= sp2

Beşinci karbon (C₅):
C₅ yalnızca tek bağlar yapıyor (C₄-C₅ ve C₅-C₆ ve H bağları).
= sp3

Altıncı karbon (C₆):
C₆ terminal olarak yalnızca tek bağlar yapıyor (C₅-C₆ ve bağlı H’lar).
= sp3

Adım 3 — Sayıları topla

  • sp karbon sayısı hesaplama:
\text{sp sayısı} = 2
  • sp2 karbon sayısı hesaplama:
\text{sp2 sayısı} = 2
  • sp3 karbon sayısı hesaplama:
\text{sp3 sayısı} = 2

:white_check_mark: CEVAP: sp = 2, sp2 = 2, sp3 = 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Hibritleşme
  • Tanım: Bir atomun bağ yapısına göre orbitallerinin karışımı.
  • Bu problemde: Üçlü bağ → sp, çift bağ → sp2, yalnızca tek bağlar → sp3.
  1. Sigma (σ) bağ bölgeleri
  • Tanım: Bir karbonun çevresinde kaç adet sigma bağ bölgesi olduğuna göre hibritleşme belirlenir.
  • Bu problemde: 2 → sp, 3 → sp2, 4 → sp3.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Üçlü bağdaki karbona sp2 demek

  • Yanlış: Üçlü bağ karbonunu sp2 saymak.
  • Doğru: Üçlü bağ karbonu sp’dir.
  • Neden yanlış: Üçlü bağ karbonunun yalnızca 2 sigma bölgesi vardır.
  • Düzeltme: Üçlü bağ karbonunu sp olarak işaretleyin.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?