Aşağıda verilen soruları metne göre cevaplandıralım.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Metindeki bilgileri dikkatle okuyarak her soruya doğrudan cevap vermek.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Canlıların yaşama devam etmeleri için neye ihtiyaç duyduklarını bulma
Metinde canlıların yaşamsal süreklilik için temiz havaya, temiz suya, temiz besine ve sağlıklı çevreye ihtiyaç duydukları belirtilmiş.
Adım 2 — Sağlıklı yaşam ne ile mümkün sorusunu anlama
Metinde sağlıklı yaşamın ancak sağlıklı bir çevre ile mümkün olduğu belirtilmiş.
Adım 3 — İnsanların yaşam alanına zarar vermesi nelere zarar verir sorusunu yanıtla
Yaşam alanına zarar vermek tüm canlılara, ama en çok da kendimize zarar vermek demektir.
Adım 4 — Geri dönüşümün ne olduğu ve hangi maddelerle yapıldığı sorusunu cevapla
Geri dönüşüm, atıkların yeniden kullanılabilir hale getirilmesi işlemidir. Kâğıt, karton, süt kutuları, plastik kaplar, metal kutular, ahşap kasalar gibi maddeler geri dönüşüme örnektir.
Adım 5 — Metnin türü nedir sorusunu belirle
Metin, bilgi verici ve açıklayıcı özellikte olduğu için bilgilendirici metin türündendir.
Verilen cümlelerdeki yazım yanlışlarını düzeltelim:
-
Yanlış: 23 nisan 1920’ de meclis açıldı.
Doğru: 23 Nisan 1920’de meclis açıldı. -
Yanlış: Atatürk caddesi’nde kavga olmuş.
Doğru: Atatürk Caddesi’nde kavga olmuş. -
Yanlış: Atatürk Ortaokulu Müdürlüğüne dilekçe yazdım.
Doğru: Atatürk Ortaokulu Müdürlüğüne dilekçe yazdım. (Bu cümlede yanlış yok.) -
Yanlış: Anneler gününde ne hediye aldın
Doğru: Anneler Günü’nde ne hediye aldın? -
Yanlış: Mavişin tüy dökme zamanı gelmiş.
Doğru: Maviş’in tüy dökme zamanı gelmiş.
CEVAP:
- Canlılar yaşamsal sürdürülebilirlik için temiz havaya, temiz suya, temiz besine ve sağlıklı çevreye ihtiyaç duyarlar.
- Sağlıklı yaşam ancak sağlıklı çevre ile mümkündür.
- İnsanların yaşam alanlarına zarar vermesi tüm canlılara, özellikle kendilerine zarar verir.
- Geri dönüşüm, atıkların (kâğıt, karton, süt kutuları, plastik, metal kutular vb.) tekrar kullanılabilmesi için işlenmesidir.
- Metin türü bilgilendirici metindir.
Yazım yanlışlarının düzeltilmiş halleri:
- 23 Nisan 1920’de meclis açıldı.
- Atatürk Caddesi’nde kavga olmuş.
- Atatürk Ortaokulu Müdürlüğüne dilekçe yazdım.
- Anneler Günü’nde ne hediye aldın?
- Maviş’in tüy dökme zamanı gelmiş.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Metne göre soruları cevaplayın ve verilen cümlelerdeki yazım yanlışlarını düzeltin
CEVAP:
- Canlılar yaşamlarını devam ettirmek için neye ihtiyaç duyarlar?
- Temiz havaya, temiz suya ve temiz besine (kısaca temiz çevreye) ihtiyaç duyarlar.
- Sağlıklı yaşam ne ile mümkündür?
- Sağlıklı bir çevre ile mümkündür.
- İnsanların yaşam alanına zarar vermesi nelere zarar verir?
- Yaşam alanını paylaşan tüm canlılara, özellikle insanların kendisine zarar verir.
- Geri dönüşüm bizim ne olarak adlandırdığımız maddeler ile yapılır?
- Başka bir işe yaramayacağını düşündüğümüz, çöpe gideceğini sandığımız atıklar ile yapılır.
- Metnin türü nedir?
- Bilgilendirici (açıklayıcı) metin
Yazım yanlışlarının düzeltilmiş hâlleri:
- 23 Nisan 1920’de Meclis açıldı.
- Atatürk Caddesi’nde kavga olmuş.
- Atatürk Ortaokulu Müdürlüğüne dilekçe yazdım.
- Anneler Günü’nde ne hediye aldın?
- Maviş’in tüy dökme zamanı gelmiş.
AÇIKLAMA:
- Cevaplar metindeki ifadelerin (temiz hava, temiz su, temiz besin; sağlıklı yaşam = sağlıklı çevre; insanların zarar vermesinin tüm canlılara zarar vermesi; geri dönüşümün değersiz atıklarla yapılması) doğrudan yorumlanmasıyla verildi. Yazım düzeltmelerinde büyük harf kullanımı, eklerin kesintisiz yazılması ve özel adların doğru yazımı dikkate alındı.
TEMEL KAVRAMLAR:
- Çevre
- Tanım: Canlıların yaşam alanını oluşturan doğal ve yapay öğeler bütünü.
- Bu problemde: Canlıların sağlıklı yaşamı için gerekli olan koşul.
- Geri dönüşüm
- Tanım: Kullanılmış veya atık hâline gelmiş maddelerin işlenerek yeniden kullanılabilir hâle getirilmesi.
- Bu problemde: Çöpe gidecek atıkların yeniden değerlendirilmesi yöntemi olarak açıklandı.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?