Denklem Nasıl Çözülür: (x+3)/(2) - (x+2)/3 = 2
Önemli Noktalar
- Paydalı kesirlerde işlemler için ortak payda bulunur.
- Denklemin her iki tarafını ortak paydayla çarparak paydalar yok edilir.
- Sonra bilinmeyen terimler toplanır ve yalın hale getirilir.
- Elde edilen basit birinci derece denklem çözülür.
Bu problemde, önce paydaların ortak katı olan 6 ile tüm denklemi çarparız. Böylece paydalar yok olur ve standart bir doğrusal denklem elde ederiz.
İçindekiler
1. Denklemde Paydalardan Kurtulma
Verilen denklem:
Ortak payda: 6 (2 ve 3’ün en küçük ortak katı).
Her terimi 6 ile çarparak paydaları yok edelim:
Hesaplama:
- 6 \times \frac{x+3}{2} = 3(x+3) = 3x + 9
- 6 \times \frac{x+2}{3} = 2(x+2) = 2x + 4
- 6 \times 2 = 12
Şimdi denklemi yazalım:
Uyarı: Parantezi açarken eksi işaretini dikkatlice dağıtın.
2. Denklemin Çözümü
Parantezi açalım:
Sadeleştirelim:
Şimdi x’i yalnız bırakalım:
3. Özet Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Paydaların ortak katını bul | 2 ve 3 ⇒ 6 | 6 |
| Denklemi 6 ile çarp | \frac{x+3}{2}\times6 gibi | 3x+9 - 2x - 4 = 12 |
| Parantezi aç ve sadeleştir | 3x + 9 - 2x - 4 = 12 | x+5=12 |
| x’i bul | x = 12 - 5 | x=7 |
Sık Sorulan Sorular
1. Paydalar nasıl yok edilir?
Paydaların ortak katını bulup, denklemin tamamını bu sayı ile çarparak kesirler temizlenir.
2. Payda yok etmeden çözüm yapılabilir mi?
Evet, ancak payda varsa kesirli ifadelerle uğraşmak karışıklığa neden olabilir ve hata riski artar.
3. Parantez açarken nelere dikkat edilmeli?
Özellikle eksi işareti varsa, eksi parantezin tüm terimlerine dağılmalıdır.
Sonraki Adımlar
Benzer kesirli denklemlerde ortak payda ve çarpma yöntemini uygulamak ister misiniz? Yoksa farklı denklem tiplerini açıklamamı ister misiniz?
\frac{x+3}{2} - \frac{x+2}{3} = 2 denkleminin çözümü nedir?
Önemli Noktalar
- Rasyonel ifadelerde paydaları eşitlemek için her iki taraf da ortak payda ile çarpılır.
- Sabit paydalar (2 ve 3) sıfır olmadığı için ek kısıtlama yoktur.
- Çarpma ve sadeleştirmeden sonra lineer denklem elde edilir.
Doğrudan Cevap
Bu denklemin tek çözümü x = 7’dir.
İçindekiler
Adım Adım Çözüm
- Denklemi yazalım:\frac{x+3}{2} \;-\;\frac{x+2}{3} \;=\;2
- Ortak payda olan 6 ile her iki tarafı da çarpalım:6\!\Bigl(\frac{x+3}{2}-\frac{x+2}{3}\Bigr) \;=\;6\cdot 2
- Dağıtalım ve sadeleştirelim:3(x+3) \;-\;2(x+2) \;=\;123x + 9 - 2x - 4 \;=\;12x + 5 = 12
- Son adımda x’i yalnız bırakalım:x = 12 - 5 = 7
Denklem vs Eşitsizlik Karşılaştırması
| Özellik | Denklem \frac{x+3}{2}-\frac{x+2}{3}=2 | Eşitsizlik \frac{x+3}{2}-\frac{x+2}{3}\ge2 |
|---|---|---|
| Çözüm Adımı | Ortak payda, çarpma, sadeleştirme | Aynı adımlar, eşitsizlik yönüne dikkat |
| Çözüm Kümesi | \{7\} | [7,\infty) |
| Denetleme | Elde edilen değeri yerine koyup kontrol | İşareti koruyarak veya tersine çevirerek kontrol |
Özet Tablosu
| Adım | Yapılan İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Paydaları 6 ile genişletme | 3(x+3)-2(x+2)=12 |
| 2 | Açılım ve sadeleştirme | x+5=12 |
| 3 | x değerini izole etme ve çözme | x=7 |
SSS
- Rasyonel denklemlerde payda sıfır olabilir mi?
Hayır, payda hiçbir zaman 0 olamaz; tanımsızlık oluşturur. - Ortak payda nasıl bulunur?
Tüm paydaların en küçük ortak katı alınır. - Eşitsizlikte çarpma işlemi işaret değiştirir mi?
Sıfırdan küçük bir sayı ile çarpmıyorsanız işaret değişmez. - Çözümü kontrol etmek neden önemlidir?
Hesap hatası veya tanımsal hata olmamasını sağlar.
Biraz daha karmaşık bir rasyonel denklem çözmek ister misiniz, örneğin paydada değişken içeren bir ifade ile?
@Sevval_Oz
10. Sorunun Çözümü: \frac{5x - 8}{3} = \frac{4x + 7}{2}
Önemli Noktalar
- Kesirli denklemlerde ortak payda bulunup her iki tarafla çarpılır.
- Paydalar yok edilip, sadeleştirme yapılır.
- Doğrusal denklem haline getirilen problem çözülür.
Çözüm Adımları
Verilen denklem:
- Paydaların ortak katı 6’dır. Denklemin her iki tarafını da 6 ile çarpalım:
- Çarpma işlemini yapalım:
- Parantezleri açalım:
- Tüm terimleri bir tarafa toplayalım (örneğin, x terimlerini sol tarafa, sabitleri sağ tarafa):
- x’i yalnız bırakalım:
Sonuç
Pro Tavsiye
Eşitlikte kesirlerin paydaları farklı ise her zaman en küçük ortak katı bulup tüm denklemi o sayı ile çarparak çalışmak hataları önler.
9, 11, 12. Sorular için Kısa Çözümler:
9. Soru:
- Parantezleri açalım:
- Sadeleştir:
- x’i bul:
11. Soru:
- Terimleri toparlayalım:
12. Soru:
- x’i izole edelim:
- Doğru cevap: C) 6
Özet Tablo
| Soru No | Denklemin Türü | Çözüm |
|---|---|---|
| 9 | Parantezli lineer denklem | x = -12 |
| 10 | Kesirli lineer denklem | x = -\frac{37}{2} veya -18.5 |
| 11 | Basit lineer denklem | x = 2 |
| 12 | Basit toplama denklemi | x = 6 (C şıkkı) |
Sık Sorulan Sorular
1. Kesirli denklemlerde paydalar sıfır olabilir mi?
Hayır, payda sıfır olursa ifade tanımsız olur ve çözüm geçersizdir.
2. Payda yok etmek neden önemlidir?
Paydaları yok etmek denklemi sadeleştirir, hataları azaltır ve çözümü kolaylaştırır.
3. Parantez içindeki terimleri dağıtırken nelere dikkat edilmeli?
Özellikle eksi işareti varsa geçerli olarak tüm terimlere dağıtılmalıdır.
Sonraki Adımlar
Daha karmaşık parantezli denklemler veya paydada değişken içeren kesirli denklemler çözmek ister misiniz?
9, 10, 11 ve 12 Nolu Denklemlerin Çözümleri
Önemli Noktalar
- Parantez içindeki terimlerin dağıtılması doğru sonuç için kritik.
- Rasyonel ifadelerde ortak payda veya her iki tarafın çarpılmasıyla paydalar yok edilir.
- Bilinmeyeni yalnız bırakmak için terimler bir tarafa, sabitler diğer tarafa toplanır.
Doğrudan Cevap
- x = −12,
- x = −37/2,
- x = 2,
- x = 6.
İçindekiler
1. Adım Adım Çözümler
9. 4·(2x + 5) − 3(x − 6) = −22
Ortak işlemler:
10. (5x − 8)/3 = (4x + 7)/2
Her iki tarafı 6 ile çarpalım:
11. 10x − 4 = −8x + 32
12. x + 5 = 11
2. Denklem vs Eşitsizlik Karşılaştırması
| Özellik | Denklem | Eşitsizlik |
|---|---|---|
| Temel İşlem | Dağıtma, toplama/çıkarma, çarpma/bölme | Aynı adımlar, ancak çarpma/bölme negatifse işaret değişir |
| Sonuç Türü | Tekil değer | Kümeler veya aralıklar |
| Kontrol | Bulunan değeri yerine koy | İşaret yönünü koruyarak kontrol et |
| Tanım Kısıtlaması (Rasyonelse) | Payda ≠ 0 | Payda ≠ 0 ve çarpma/ bölme adımlarına dikkat |
3. Özet Tablosu
| Denklem No | Ana İşlem | Çözüm |
|---|---|---|
| 9 | Parantez dağıtma ve izole etme | x = −12 |
| 10 | Ortak payda ile çarpma | x = −37/2 |
| 11 | Terimleri toplama | x = 2 |
| 12 | Basit izole etme | x = 6 |
4. SSS
- Parantez içinde dağıtma neden önemlidir?
- Yanlış dağıtım, sabit terimler ve x katsayılarında hataya yol açar.
- Denklemin her iki tarafını aynı sayıyla çarpmak her zaman geçerli mi?
- Eşitsizlik haricinde, bilinmeyen içeren rasyonel ifadelerde payda sıfır olmamak kaydıyla serbestçe çarpılabilir.
- Eşitsizlikte işaret ne zaman değişir?
- Denklemin her iki tarafı negatif bir sayı ile çarpıldığında veya bölündüğünde eşitsizlik yönü tersine döner.
- Çözümü kontrol etmek neden gereklidir?
- Hesap hatası ve tanımsal (payda=0) sorunların önüne geçer.
Bir de paydada değişken içeren bir rasyonel denklem çözmek ister misiniz?
@Sevval_Oz

