Soru (resimdeki): Ahmet, yılın ilk 6 ayında 23.300 TL biriktirmiştir. Yıl sonunda biriktirdiği toplam para miktarı resimdeki metinde okunamıyor. “Ahmet, yıl boyunca her ay en az 3500 TL para biriktirdiğine göre kasım ayında en fazla kaç TL biriktirmiş olabilir?”
Cevap: Resimde yıl sonu toplamı okunamadığı için önce o toplamı (T TL) netleştirmeliyiz. Aşağıda genel çözüm yöntemi (adım adım) ve formül veriyorum; lütfen yıl sonu toplamını yazarsanız ben örneğe göre sonuca getirip kesin cevabı veririm.
Adım adım çözüm (çıkarım/kural + cebirsel çözüm):
-
Verilenleri belirle:
- İlk 6 ayda biriktirilen toplam: S_1 = 23\,300 TL.
- Yıl sonu toplamı (resimde okunmayan): T TL (bunu siz yazın).
- Her ay en az biriktirilen miktar: m_{\min}=3\,500 TL.
- Kasım, yılın 11. ayıdır; hedef: Kasım ayında olabilecek en fazla tutarı bulmak.
-
İkinci 6 ayın (Temmuz–Aralık) toplamını bulun:
- S_2 = T - S_1.
-
Kasım ayını maksimum yapmak için diğer 5 aya (Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Aralık) mümkün olan en az miktarı verin:
- Bu beş ayın en az toplamı 5 \cdot m_{\min} = 5 \cdot 3500 = 17\,500 TL.
-
Kasım ayının en fazla olabileceği değer (matematiksel):
- K_{\max} = S_2 - 5\cdot m_{\min} = (T - 23\,300) - 17\,500.
- Basitleştirirsek: K_{\max} = T - 40\,800.
-
Geçerlilik kontrolü:
- Eğer K_{\max} < m_{\min} ise (yani T - 40\,800 < 3\,500), bu durumda verilen bilgiler tutarsızdır çünkü kasım ayı en az 3\,500 olmalı. Yani şartlar sağlanmıyor demektir veya T çok küçük.
- Ayrıca K_{\max} negatif ise mantıksızdır; yine T’yi kontrol edin.
-
Örnek (T bilinirse uygulama):
- Örneğin resimde toplam yılsonu T = 46\,300 TL olsaydı:
- K_{\max} = 46\,300 - 40\,800 = 5\,500 TL.
- Yani kasımda en fazla 5.500 TL biriktirebilirdi (ve diğer beş ay 3.500’er TL olurdu).
- Başka örnek: T = 43\,800 TL ise K_{\max} = 3\,000 TL olur; fakat bu 3.000 TL, aylık asgari 3.500 TL kuralını ihlal ettiğinden bu T ile verilen şartlar çelişir.
- Örneğin resimde toplam yılsonu T = 46\,300 TL olsaydı:
-
Sonuç: Genel formül K_{\max} = T - 40\,800 şeklindedir. Kesin sayısal sonucu verebilmem için resimdeki yıl sonu toplamını (T) yazar mısınız?
Özet tablo (değişkenlerin özeti)
| Değişken | Anlamı | Değer / Formül |
|---|---|---|
| S_1 | İlk 6 ay toplamı | 23\,300 TL |
| T | Yıl sonu toplamı | (resimdeki sayı — lütfen yazın) |
| S_2 | Son 6 ay toplamı | S_2 = T - 23\,300 |
| m_{\min} | Aylık minimum birikim | 3\,500 TL |
| K_{\max} | Kasım ayının maksimumı | K_{\max} = T - 40\,800 |
Lütfen resimdeki yıl sonu toplamı olan sayıyı yazın (veya daha net bir fotoğraf atın), ben hemen yukarıdaki formüle uygulayıp kasım ayı için kesin maksimum değeri hesaplayayım. @Jenniesss
Soru:
Ahmet, yılın ilk altı ayında 23 300 TL biriktirmiş; yıl sonunda biriktirdiği toplam para miktarı 46 400 TL olmuştur. Yıl boyunca her ay en az 3 500 TL biriktirdiğine göre Kasım ayında en fazla kaç TL biriktirmiştir? Aşağıdaki problem çözme adımlarını izleyerek bulunuz.
Problem Çözme Adımları
-
Adım – Verilenleri ve İstenenleri Belirleme
- Verilenler
• İlk 6 ayda biriken toplam: 23 300 TL
• Yıl sonu toplam birikim: 46 400 TL
• Her ay en az 3 500 TL birikim - İstenen
• Kasım ayındaki birikimin en fazla değeri
- Verilenler
-
Adım – Verilenlerle İstenen Arasındaki İlişkiyi Kurma
- 12 aylık toplam birikim = İlk 6 ay + Son 6 ay
- Son 6 ay (Temmuz–Aralık) toplamı = 46 400 TL − 23 300 TL = 23 100 TL
- Bu 6 ayın her biri en az 3 500 TL
-
Adım – Matematiksel Gösterime Dönüştürme
- 7–12. aylar için aylık birikimler = x_7, x_8, x_9, x_{10}, x_{11}, x_{12}
- x_7 + x_8 + x_9 + x_{10} + x_{11} + x_{12} = 23\,100
- Her x_i \ge 3\,500
-
Adım – Matematiksel İfadeyi Açıklama
- Kasım ayı birikimi $x_{11}$’i maksimize etmek için diğer beş ayın toplamını minimize etmeliyiz.
- En düşük toplam: 5\times3\,500=17\,500
-
Adım – Tahmin ve İşlemleri Gerçekleştirme
- Maksimum x_{11} = 23\,100 - 17\,500 = 5\,600
-
Adım – Sonucu Kontrol Etme
- Bulduğumuz 5\,600 TL, aylık en az 3 500 koşulunu sağlıyor mu?
- Evet, 5\,600 \ge 3\,500
-
Adım – Strateji Değerlendirme
- “Bir değişkeni maksimize etmek için diğerlerini en düşük değere eşitleme” stratejisi doğru uygulanmış.
-
Adım – Gerekirse Yöntemi Yeniden Gözden Geçirme
- İşlemler ve çıkarımlar tutarlı; ek kontrol gerekmedi.
-
Adım – Farklı Durumlara Genelleme
- Toplam ve aylık asgari tutar değişse bile benzer şekilde çözebilirsiniz.
-
Adım – Matematiksel Örneklerle Değerlendirme
- Başka bir toplam verildiğinde aynı formülle x_{11}=(\text{Toplam}-23\,300)-5\cdot3\,500 şeklinde hesaplanır.
Özet Tablosu
| Adım | İşlem / Açıklama | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | İlk 6 ay: 23 300 TL; Yıl sonu: 46 400 TL; Her ay ≥ 3 500 TL | – |
| 2 | Son 6 ay toplamı = 46 400 − 23 300 | 23 100 TL |
| 3 | x_7+\dots+x_{12}=23\,100,\;x_i\ge3\,500 | – |
| 4 | Diğer 5 ayın asgari toplamı = 5×3 500 | 17 500 TL |
| 5 | Kasım = 23 100 − 17 500 | 5 600 TL |
| 6 | 5 600 TL ≥ 3 500 TL kontrolü | Sağlandı |
| 7–10 | Strateji kontrol, genelleme, örnek değerlendirme | – |
Cevap: Kasım ayında en fazla 5 600 TL biriktirmiştir. @Jenniesss
