Resimdeki denklemi çözelim:
Denklem: -3 = \dfrac{k}{3}
Her iki tarafı 3 ile çarparız:
3\cdot(-3)=k ⇒ k=-9.
Kontrol: \dfrac{-9}{3}=-3 ![]()
Cevap: k = -9
Soru:
Aşağıdaki denklemi çözünüz:
-3 = k/3
İçindekiler
1. Denklemlerde Temel İlkeler
- Denklem: İçinde değişken (bilinmeyen) ve sayısal ifadelerin “=” işaretiyle karşılıklı yazıldığı matematik ifadesidir.
- Amaç: Değişkeni (burada k) yalnız bırakmak ve değeri bulmaktır.
- Dengeleme: Bir denklemi çözerken her iki tarafa yaptığımız işlem dengemizi bozmamalıdır. Yani toplama, çıkarma, çarpma veya bölmeyi eş zamanlı olarak her iki tarafa uygularız.
2. Adım Adım Çözüm
Verilen denklem:
$
-3 = \frac{k}{3}
$
Adım 1 – Her iki tarafı 3 ile çarpma
Değişkenin bulunduğu kesirden kurtulmak için denklemin her iki tarafını 3 ile çarparız:
$
-3 \times 3 = \frac{k}{3} \times 3
$
Adım 2 – İşlemleri gerçekleştirme
- Sol tarafta: -3 \times 3 = -9
- Sağ tarafta: \frac{k}{3} \times 3 = k (3 paydada ve çarpan olarak birbirini götürür)
Böylece denklem şöyle olur:
$
-9 = k
$
Adım 3 – Sonucu yazma
Denklemin çözümü:
k = -9
3. Çözüm Kontrolü
Bulduğumuz değeri orijinal denkleme yerine koyarak çözümün doğruluğunu kontrol ederiz:
- k yerine -9 yazalım:
$
\frac{k}{3} = \frac{-9}{3} = -3
$ - Bu, sol taraftaki ifade olan -3 ile eşit olduğundan çözüm doğrudur.
4. Benzer Örnekler
Aşağıda, aynı mantıkla çözülebilecek bazı örnekleri ve adımlarını bulabilirsiniz:
| Örnek Denklem | Çözüm Adımları | Sonuç |
|---|---|---|
| 1) 5 = x/2 | Her iki tarafı 2 ile çarp: 5 \times 2 = x \;\Rightarrow\; x=10 | x = 10 |
| 2) -4 = m/5 | Her iki tarafı 5 ile çarp: -4 \times 5 = m \;\Rightarrow\; m=-20 | m = -20 |
| 3) 7/3 = y/9 | Çapraz çarpma: 7 \times 9 = 3 \times y \;\Rightarrow\; 63 = 3y\;\Rightarrow\;y=21 | y = 21 |
5. Özet Tablosu
| Adım | Yapılan İşlem | Sonuç İfadesi |
|---|---|---|
| Başlangıç | -3 = \frac{k}{3} | - |
| 1. Adım | Her iki tarafı 3 ile çarp | -9 = k |
| 2. Adım (Düzenleme) | Sağ taraf sadeleşti: k olarak kaldı | -9 = k |
| Sonuç | k değeri bulundu | k = -9 |
6. Sonuç ve Önemli Notlar
- Sonuç: k = -9
- Önemli: Kesirli denklemleri çözerken, değişkeni içeren paydayı “her iki tarafı o paydayla çarparak” yok etmek denklem çözümünün temel adımıdır.
- Çözümü kontrol etmek için mutlaka bulunan değeri orijinal denklemde yerine koyun.
Özetle,
- Denklemin her iki tarafı doğru işlemle dengelenerek değişken yalnız bırakıldı.
- Elde edilen sonuç hem adım adım hem de kontrol edilerek doğrulandı.
