7. Sınıf Matematik Sorusu: Buzdolabının Orta Sıcaklığının Değişimi
Soru:
Bir buzdolabının kapısı açıldığında ortam sıcaklığı dakikada 2°C artmakta, kapısı kapatıldığında ise dakikada 1°C azalmaktadır. Ortam sıcaklığı 4°C olduğunda sıcaklık sabit kalmaktadır.
Buzdolabının ortam sıcaklığı 6°C iken kapağı açılıp 5 dakika sonra kapatılıyor.
8 dakika sonra tekrar dolabın kapısı açılıp 4 dakika sonra kapanıyor ve buzdolabı hiç açılmıyor.
Buna göre ortam sıcaklığı, buzdolabının kapısı ikinci kez kapatıldıktan sonra kaç dakika boyunca değişmez? (Ortam sıcaklığı; buzdolabının iç sıcaklığı)
A) 16
B) 14
C) 12
Cevap ve Çözüm Adımları
1. Verilenler
| Durum | Sıcaklık Değişimi (°C/dak) | Süre (dakika) | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Kapı açık | +2°C/dak | 5 | Sıcaklık artıyor |
| Kapı kapalı | -1°C/dak | 8 | Sıcaklık azalıyor |
| Kapı açık (ikinci defa) | +2°C/dak | 4 | Sıcaklık artıyor |
| Kapı kapalı | -1°C/dak | ? | Sıcaklık değişmiyor (soru soruluyor) |
Başlangıç: Ortam sıcaklığı 6°C
2. İlk açılış 5 dakika
- Kapı açık → sıcaklık artışı: 2°C/\text{dak}
- Süre: 5 dakika
- Artış: 5 \times 2 = 10°C
- Yeni sıcaklık:
6°C + 10°C = 16°C
3. Kapatıldıktan sonra 8 dakika
- Kapı kapalı → sıcaklık azalıyor: 1°C/\text{dak}
- Süre: 8 dakika
- Azalma: 8 \times 1 = 8°C
- Sıcaklık:
16°C - 8°C = 8°C
4. İkinci açılış 4 dakika
- Kapı açık → 2°C/\text{dak}
- Süre: 4 dakika
- Artış: 4 \times 2 = 8°C
- Yeni sıcaklık:
8°C + 8°C = 16°C
5. Kapı kapalı ve değişimin durması
Soru: Kapı kapatıldıktan sonra kaç dakika boyunca ortam sıcaklığı değişmez?
6. Değişmezlik durumu (sabit sıcaklık)
Sıcaklık 4°C olduğunda değişmez (dakikada sıcaklık değişimi 0°C).
Ancak biz şu anda 16°C sıcaklıktayız. Sıcaklık kapı kapalıyken dakikada 1°C azalır.
Yani sıcaklık 4°C’ye düşene kadar azalır, sonra sabit kalır.
Süreyi bulan denklemi kuralım:
Çünkü dakikada 1°C azalır ve t dakika sonra sıcaklık 4°C olur.
Yani 12 dakika boyunca sıcaklık düşer, sonra sabit kalır.
7. Sonuç
Sorunun sorduğu “kapı ikinci kez kapatıldıktan sonra sıcaklık kaç dakika boyunca değişmez?” ifadesi, sıcaklık 4°C’ye gelince değişimin durmasıdır.
Sıcaklık düşmeye devam ettikten sonra 4°C’ye gelir ve sabit kalır.
Yani değişmeden önce kaç dakika geçer?
Bu 12 dakikadır.
Özet Tablo
| İşlem | Sıcaklık (°C) | Süre (dakika) | Değişim (°C/dak) | Sonuç |
|---|---|---|---|---|
| Başlangıç sıcaklığı | 6 | - | - | - |
| Kapı açık (1. sefer) | 16 | 5 | +2 | 6 + 5 \times 2 |
| Kapı kapalı (ilk sefer) | 8 | 8 | -1 | 16 - 8 \times 1 |
| Kapı açık (2. sefer) | 16 | 4 | +2 | 8 + 4 \times 2 |
| Kapı kapalı (2. sefer sonu) | 4 (sabit) | 12 | -1 | 16 - 12 \times 1 |
Sonuç:
Doğru cevap: C) 12
Soru:
Bir buzdolabının kapısı açıldığında ortam sıcaklığı dakikada 2 °C artmakta, kapısı kapatıldığında ise dakikada 1 °C azalmakta ve ortam sıcaklığı 4 °C olduğunda sabit kalmaktadır.
Buzdolabının ortam sıcaklığı 6 °C iken kapağı açılıp 5 dakika sonra kapatılıyor. 8 dakika sonra tekrar buzdolabının kapısı açılıyor, 4 dakika sonra kapatıldıktan sonra hiç açılmıyor.
Buna göre buzdolabının kapısı ikinci kez kapatıldıktan sonra ortam sıcaklığı kaç dakika boyunca değişir?
İçindekiler
- Problemin İfadesi
- Çözüm Adımları
2.1. İlk Açılma ve İlk Kapanış
2.2. İkinci Açılma ve Sonraki Kapanış - Sonuç ve Cevap
- Özet Tablosu
1. Problemin İfadesi
- Başlangıçta sıcaklık 6\,^{\circ}\mathrm{C}.
- Kapı açıkken \Delta T=+2\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}.
- Kapı kapalıyken \Delta T=-1\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}; $4,^{\circ}\mathrm{C}$’te duruyor.
-
- açılma: 5 dk açık kapatılıyor.
- 8 dk sonra 2. açılma: 4 dk açık kapatılıyor.
- Artık kapı hiç açılmıyor.
2. Çözüm Adımları
2.1. İlk Açılma ve İlk Kapanış
-
İlk açılış (5 dk):
- Başlangıç: 6\,^{\circ}\mathrm{C}
- Artış: 2\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}\times 5\,\mathrm{dk}=10\,^{\circ}\mathrm{C}
- Son sıcaklık: 6+10=16\,^{\circ}\mathrm{C}
-
İlk kapanış (8 dk kapalı):
- Azalış hızı: 1\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}
- Toplam azalış: 1\times 8=8\,^{\circ}\mathrm{C}
- Son sıcaklık: 16-8=8\,^{\circ}\mathrm{C} (hala $4,^{\circ}\mathrm{C}$’in üstünde)
2.2. İkinci Açılma ve Sonraki Kapanış
-
İkinci açılış (4 dk):
- Başlangıç: 8\,^{\circ}\mathrm{C}
- Artış: 2\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}\times 4\,\mathrm{dk}=8\,^{\circ}\mathrm{C}
- Son sıcaklık: 8+8=16\,^{\circ}\mathrm{C}
-
İkinci kapanıştan sonra:
- Başlangıç: 16\,^{\circ}\mathrm{C}
- Hedef stabil sıcaklık: 4\,^{\circ}\mathrm{C}
- Gerekli azalma: 16-4=12\,^{\circ}\mathrm{C}
- Azalış hızı: 1\,^{\circ}\mathrm{C}/\mathrm{dk}
- Süre: 12\,\mathrm{dk}
3. Sonuç ve Cevap
Buzdolabının kapısı ikinci kez kapatıldıktan sonra ortam sıcaklığı 12 dakika boyunca değişir.
Doğru seçenek: C) 12
4. Özet Tablosu
| Aşama | Süre (dk) | Baş. Sıcaklık (°C) | Bitiş Sıcaklık (°C) | Hız (°C/dk) |
|---|---|---|---|---|
| 1. Açılma | 5 | 6 | 16 | +2 |
| 1. Kapanış | 8 | 16 | 8 | –1 |
| 2. Açılma | 4 | 8 | 16 | +2 |
| 2. Kapanış (stabil olana kadar) | ? | 16 | 4 | –1 |
| 2. Kapanışta geçen süre | 12 | — | — | — |
Cevap: 12 dakika @Hatun_Parlak
