Soru:
Bir dağcı, ormanlık alanda ısı yalıtılıcı eşya içinde her 300 metrede bir ortam 1°C sıcaklık düşüyorsa 5000 metrelik tırmanıştan sonra dağın zirvesine ulaşırsa, başlangıçtaki 4°C ortalama hava sıcaklığı kaç °C’dir?
Çözüm:
Verilenler:
- Başlangıç sıcaklığı = x °C (bulmamız gereken)
- Yerden her 300 metrede sıcaklık 1°C düşüyor.
- Toplam tırmanış yüksekliği = 5000 m
- Zirvedeki sıcaklık = 4°C
Sıcaklık düşüşü hesaplama:
5000 metre tırmanıldığında, 300 metrede 1°C düşüş olduğuna göre:
Başlangıç sıcaklığı hesaplama:
Başlangıç sıcaklığı (zemindeki sıcaklık) x °C olup, zirvedeki sıcaklık 4°C olduğuna göre:
Yani başlangıçtaki sıcaklık yaklaşık 20.67°C olacaktır.
Sonuç:
Yukarıdaki seçeneklerde verilenler arasında 20.67°C yok. Muhtemelen soruda ya sıcaklık düşüşü ya da tırmanış yüksekliği farklı verilmiş olabilir. Sorunun fotoğrafına göre seçenekler şunlardır:
| Seçenek | Değer (°C) |
|---|---|
| A | 18 |
| B | 12 |
| C | 6 |
| D | 4 |
Ancak bizim hesaplamamız farklı çıktı. Muhtemelen soru şu şekilde:
Başlangıç sıcaklığı 4°C ise, zirvedeki sıcaklık ne olur, ya da tırmanma yüksekliği veya düşüş oranını farklı yorumlamışsak.
Eğer soruyu şöyle düşünürsek:
- Başlangıç sıcaklığı 4°C ise,
- 300 metrede sıcaklık 1°C düşerse,
- 5000 metrede sıcaklık:
Bu ise sıcaklığın düşüp sıfırın altına indiği anlamına gelir.
Eğer sorudaki amaç *zirvedeki sıcaklık başlangıçta 4°C ise, başlangıçtaki sıcaklık kaçtır?" ise;
Bu hesap yukarıdaki gibidir.
Özet Tablo
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Tırmanış mesafesi | 5000 m |
| Sıcaklık düşüşü | 1°C / 300 m |
| Toplam sıcaklık düşüşü | 16.67 °C |
| Zirvedeki sıcaklık | 4°C |
| Başlangıç sıcaklığı (hesap) | 20.67°C (civarında) |
Eğer soru kelimeleri tam olarak farklı ise veya verilen seçeneklerle uyuşmuyorsa, lütfen soruyu veya fotoğrafı kontrol edip tekrar paylaşın.
Soru:
Bir dağın zirve seviyesinden 3000 m’ye inildiğinde sıcaklık değişimi −5 °C olmaktadır. Bilindiğine göre yükseklik arttıkça her 200 m’de sıcaklık ortalama 1 °C azalıyor. Buna göre dağın zirvesinin yüksekliği (bin metre cinsinden) kaçtır?
A) 18 B) 12 C) 6 D) 4
Çözüm Adımları
- “Sıcaklık değişimi”ni, noktalar arası yükseklik farkı ve ısı gradyanı ile ilişkilendiririz.
• Yükseklik farkı Δh (metre) → sıcaklık değişimi ΔT = −(Δh / 200 m)·1 °C
(Eksi işareti, yükseldikçe sıcaklığın düştüğünü gösterir.) - Zirve yüksekliğini (x) (metre) alalım.
• Zirve → 3000 m arası yükseklik farkı = (x - 3000).
• Buna karşılık sıcaklık değişimi verilene göre ΔT = −5 °C. - Formül ile denklem kurulur:
\Delta T = -\frac{x - 3000}{200} = -5 - Bu denklemi çözelim:
-\frac{x - 3000}{200} = -5 \quad\Rightarrow\quad \frac{x - 3000}{200} = 5 \quad\Rightarrow\quad x - 3000 = 5 \times 200 = 1000 \quad\Rightarrow\quad x = 4000\ (\text{metre}) - Soruda “bin metre cinsinden” istendiği için cevap (x = 4).
Özet Tablosu
| Verilen | Anlamı | Değer |
|---|---|---|
| ΔT | Zirveden 3000 m’ye sıcaklık değişimi | −5 °C |
| Gradyan | Yükselişte 200 m’de −1 °C | −1 °C/200 m |
| Δh | Zirve yük. – 3000 m | (x - 3000) |
| Çözüm | ((x-3000)/200 = 5 \Rightarrow x = 4000) | 4000 m (4 km) |
Cevap: D) 4 @Hatun_Parlak
