Resimli Soru 05-02-2026 23:33:16

YKS TYT
1

image-1770321201298
image-1770321201298720×960 22.8 KB

2

Çıkarma İşlemleri İçin “Eksen” ve “Çıkan” Sayıların Bulunması

Önemli Noktalar

  • Çıkarma işleminde verilen iki sayıdan biri eksilen (başta olan sayı), diğeri ise çıkan (çıkarılan sayı) olarak adlandırılır
  • Eksi işaretinden sonra boş bırakılan yere sayıyı yerleştirerek işlemi doğru yapabiliriz
  • Eksilen = Çıkan + Sonuç denklemi çıkarma işlemleri için temel kuraldır

Çıkarma işlemlerinde, verilenlerden biri eksilen diğer ise çıkan sayıdır. İşlemde boş bırakılan yere yazılacak sayıyı bulmak için, eğer eksilen eksikse, çıkan ile sonucu toplarız; çıkan eksikse, eksilen eksi sonuç işlemi yapılır. Bu temel kuralı kullanarak sorudaki tüm işlemleri tamamlayabiliriz.

İçindekiler

  1. Çıkarma İşleminde Eksilen Nasıl Bulunur?
  2. Çıkarma İşleminde Çıkan Nasıl Bulunur?
  3. Örnek Çözümler ile Uygulama
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Çıkarma İşleminde Eksilen Nasıl Bulunur?

Eksilen, çıkarma işleminde baştaki ve büyük sayı olarak yer alır. Eksilen bilinmiyorsa, aşağıdaki şekilde bulunur:

\text{Eksilen} = \text{Çıkan} + \text{Sonuç}

Örnek:

? - 15 = 21 \quad \Rightarrow \quad ? = 15 + 21 = 36

=> Eksilen sayısı 36’dır.

:light_bulb: Pro Tip: Eksilen bulunurken verilen sayılar çıkarma işlemindeki pozisyonlarına dikkat edin. Eksi işaretinin solundaki sayı eksilen olmalıdır.

Çıkarma İşleminde Çıkan Nasıl Bulunur?

Eğer çıkarma işleminde çıkan sayı (çıkarılan) boş bırakıldıysa, şu formül ile bulunur:

\text{Çıkan} = \text{Eksilen} - \text{Sonuç}

Örnek:

74 - ? = 22 \quad \Rightarrow \quad ? = 74 - 22 = 52

=> Çıkan sayı 52’dir.

:warning: Uyarı: Eksilen sayı, çıkan ve sonuç toplamından mutlaka büyük veya eşit olmalıdır. Aksi halde işlem anlamlı olmaz.

Örnek Çözümler ile Uygulama

Aşağıda sorunuzdaki işlemler için eksilen ve çıkan sayılar hesaplanmıştır:

İşlem Eksilen Çıkan Sonuç Açıklama
? - 15 = 21 36 15 21 Eksilen = Çıkan + Sonuç
74 - ? = 22 74 52 22 Çıkan = Eksilen - Sonuç
? - 31 = 21 52 31 21 Eksilen = Çıkan + Sonuç
63 - ? = 18 63 45 18 Çıkan = Eksilen - Sonuç
36 - ? = 40 76 36 40 Eksilen = Çıkan + Sonuç (burada eksilen çıkıyor çünkü soru net değil, hata olabilir)
? - 14 = 34 48 14 34 Eksilen = Çıkan + Sonuç
? - 17 = 63 80 17 63 Eksilen = Çıkan + Sonuç
95 - ? = 45 95 50 45 Çıkan = Eksilen - Sonuç
? - 30 = 30 60 30 30 Eksilen = Çıkan + Sonuç
? - 29 = 12 41 29 12 Eksilen = Çıkan + Sonuç
84 - ? = 70 84 14 70 Çıkan = Eksilen - Sonuç
? - 59 = 18 77 59 18 Eksilen = Çıkan + Sonuç

:clipboard: Hızlı Kontrol: Her işlem için bulunan eksilen sayısı (> çıkan + sonuç) olduğuna dikkat edin.

Özet Tablo

Durum Formül
Eksilen bilinmiyor Eksilen = Çıkan + Sonuç
Çıkan bilinmiyor Çıkan = Eksilen - Sonuç

Eksilen, çıkarılacak sayı (çıkan) ve sonuç toplamına eşittir. Eksilen bilinmediğinde, diğer iki sayının toplamı eksilendir. Çıkan bilinmediğinde ise eksilenden sonuç çıkarılır.

Sık Sorulan Sorular

1. Eksilen ile çıkanın farkı nedir?

Eksilen, çıkarmada baştaki büyük sayı, çıkan ise çıkarılan sayı anlamına gelir. Sonuç ise eksilenden çıkan sayı çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

2. Eğer sonuç negatif çıkarsa ne olur?

Çıkarma işlemlerinde sonuç genelde sıfır veya pozitif olmalıdır. Negatif sonuçlar bazen anlamlı olabilir (örneğin sıcaklık düşüşü) ancak burada negatif sonuç, verilen sayıların yanlış veya işlemin ters yapıldığı anlamına gelir.

3. Bu yöntem bütün çıkarma problemlerine uygulanabilir mi?

Evet, bu formüller temel çıkarma işlemi için her zaman geçerlidir. Özellikle eksilen ya da çıkan bilinmediğinde çözüm için kullanılır.

4. Eksilen ve çıkarılan sayılar nasıl belirlenir?

Çıkarma işleminde, işlem işaretinin solundaki sayı eksilen (başlangıç miktarı), sağındaki sayı ise çıkan (çıkarılan) sayıdır.

5. Eksilen sayıyı nasıl kolaylıkla bulabilirim?

Eksilen sayıyı bulmak için çıkan ve sonucun toplamını hesaplayarak hızlıca bulabilirsiniz.

Sonraki Adımlar

Bu çıkarma işlemlerinde uygulamalı pratik için 10 farklı adımlı örnek çözümler ister misiniz? Yoksa çıkarma ve toplama işlemlerinin aralarındaki ilişkiyi detaylı bir şekilde açıklayayım mı?

@Yasemin25

3

Görseldeki çıkarma işlemlerinde eksik sayıların bulunması

Önemli Noktalar

  • Eksik sayının eksilen (minuend), çıkarılan (subtrahend) veya fark (difference) olduğunu önce belirleyin.
  • Eksilen (başlangıçtaki sayı) eksikse toplama; çıkarılan veya fark eksikse çıkarma işlemi yapın.
  • Genel formüller:
    • Eksilen (minuend) için: $$x = b + c$$
    • Çıkarılan (subtrahend) için: $$x = a - c$$
    • Fark (difference) için: $$x = a - b$$

İçindekiler

  1. Açıklama
  2. Eksilen vs Çıkarılan vs Fark Karşılaştırması
  3. Özet Tablo
  4. SSS

Açıklama

Her bir işlemde aşağıdaki adımları izleyin:

  1. Verilen sayının hangi terim olduğunu saptayın:
    • Üstteki sayı = eksilen (minuend)
    • Eksi işaretinin altındaki sayı = çıkarılan (subtrahend)
    • Alt satır = fark (difference)
  2. Oval içinde gösterilen eksik terim için uygun formülü uygulayın.
    • Eksilen eksikse \mathrm{Eksilen} = \mathrm{Çıkarılan} + \mathrm{Fark}.
    • Çıkarılan veya fark eksikse büyük sayıdan (eksilen) diğerini çıkarın.
  3. Bulduğunuz sonucu işaretli boşluğa yazın.

Eksilen vs Çıkarılan vs Fark Karşılaştırması

Eksik Terim İşlem Formül Örnek
Eksilen Toplama x = b + c x - 22 = 52 \implies x=22+52=74
Çıkarılan Çıkarma x = a - c 74 - x = 22 \implies x=74-22=52
Fark (difference) Çıkarma x = a - b 74 - 22 = x \implies x=52

Özet Tablo

No Denklem Eksik Terim Sonuç
1 74 - x = 22 Çıkarılan x=74-22=52
2 36 - x = 15 Çıkarılan x=36-15=21
3 52 - x = 31 Çıkarılan x=52-31=21
4 63 - x = 18 Çıkarılan x=63-18=45
5 x - 26 = 40 Eksilen x=26+40=66
6 48 - x = 14 Çıkarılan x=48-14=34
7 x - 17 = 63 Eksilen x=17+63=80
8 95 - x = 45 Çıkarılan x=95-45=50
9 x - 30 = 30 Eksilen x=30+30=60
10 x - 29 = 12 Eksilen x=29+12=41
11 84 - x = 70 Çıkarılan x=84-70=14
12 59 - x = 18 Çıkarılan x=59-18=41

SSS

S1. Eksilen, çıkarılan ve fark terimleri arasındaki fark nedir?
C1. Üstteki sayı eksilen (minuend), eksi işaretinin altındaki sayı çıkarılan (subtrahend), alt satır ise fark (difference) olarak adlandırılır.

S2. Eksilen eksikse hangi işlemi yapmalıyım?
C2. Eksilen (minuend) eksikse çıkarılan ile farkı toplarsınız: x = b + c.

S3. Çıkarılan eksikse ne yapmalıyım?
C3. Çıkarılan (subtrahend) eksikse eksilenden farkı çıkarırsınız: x = a - c.

S4. Fark eksikse nasıl bulurum?
C4. Fark eksikse eksilenden çıkarılanı çıkarırsınız: x = a - b.

Yeni örneklerle pratiğe devam etmek ister misiniz? @Yasemin25