Resimli Soru 05-02-2026 Çarpanlara Ayırma ve Denklem Çözme
Önemli Noktalar
- Çarpanlara ayırma, verilen ifadeleri çarpanlarına ayırarak çözümlemeyi sağlar.
- Doğru çarpanlara ayırma, denklem çözümlerinde işinizi kolaylaştırır.
- Verilen sorularda polinomları çarpanlarına ayırıp sadeleştirme yapılmıştır.
Görselde verilen soruların çözümleri, temel çarpanlara ayırma kurallarının uygulanması ile sağlanır. Her soruda parantez açılır, çarpanlar bulunur ve denklemler sadeleştirilir ya da ifade basitleştirilir.
İçindekiler
- Çarpanlara Ayırma Temel Kuralları
- Verilen Soruların Adım Adım Çözümü
- Karşılaştırma Tablosu: Çarpanlara Ayırma Teknikleri
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Çarpanlara Ayırma Temel Kuralları
Çarpanlara Ayırma; polinom ifadelerini fark ve toplamların, ortak çarpanların, kare farkı, tam kare gibi yapıların kullanılmasıyla daha sade hale getirme işlemidir.
Başlıca teknikler:
- Ortak çarpan paranteze alma
- Kare farkı: a^2 - b^2 = (a-b)(a+b)
- İkili ve üçlü terimlerde grup veya formül kullanma
- Tam kare örüntüleri
Pro Tip: İşlem yaparken öncelikle ortak çarpan varsa onu paranteze alın; sonra özel formülleri uygulayın.
Verilen Soruların Adım Adım Çözümü
a) 2.(x+1) + x + 41
Parantez açılır:
2x + 2 + x + 41 = 3x + 43
b) 6x - 11 - 2x - 22
Terimleri topla:
6x - 2x - 11 - 22 = 4x - 33
c) 3.(x-1) - 2(x-2)
Parantez aç:
3x - 3 - 2x + 4 = (3x - 2x) + (-3 + 4) = x + 1
d) 2(x + 3) - 3x + 1
Parantez aç:
2x + 6 - 3x + 1 = (2x - 3x) + (6 + 1) = -x + 7
e) -x - 12 = 2x + 18
Denklemi 0’a eşitle:
-x - 12 - 2x - 18 = 0 → -3x - 30 = 0 → -3x = 30 → x = -10
f) 3.(a - 5) = 2.(a + 4)
Parantez aç:
3a - 15 = 2a + 8 → 3a - 2a = 15 + 8 → a = 23
Uyarı: Denklem çözerken terimleri doğru taşıyın, işaretleri kaçırmayın.
Karşılaştırma Tablosu: Çarpanlara Ayırma Teknikleri
| Teknik | Kullanım Alanı | Örnek | Avantajı |
|---|---|---|---|
| Ortak Çarpan Alma | Polinomlarda ortak terim varsa | 3x + 6 = 3(x + 2) | İfadeyi sadeleştirir |
| Kare Farkı | İki kare farkı varsa | a^2 - b^2 = (a - b)(a + b) | Hızlı çarpanlara ayırma |
| Grup Yöntemi | 4 terimlik ifadelerde | ax + ay + bx + by = (a + b)(x + y) | Karmaşık ifadelerde kolaylık |
| Tam Kare | Tam kare ifadelerde | x^2 + 2xy + y^2 = (x + y)^2 | Basit tekrarlar için |
Özet Tablo
| Soru | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| a) | Parantez açma ve toplama | 3x + 43 |
| b) | Terimleri toplama | 4x - 33 |
| c) | Parantez aç ve toplama | x + 1 |
| d) | Parantez aç ve toplama | -x + 7 |
| e) | Denklem çözümü | x = -10 |
| f) | Denklem çözümü | a = 23 |
Sık Sorulan Sorular
1. Çarpanlara ayırma neden önemlidir?
Çarpanlara ayırma, matematikte ifadelerin daha basit ve anlaşılabilir olmasını sağlar, denklemlerin çözümünü hızlandırır.
2. Parantez neden açılır?
Parantez açmak, çarpanlı ifadelerin terimlerini ayrıştırarak işlem yapmayı kolaylaştırır.
3. Denklemi çözerken nelere dikkat etmek gerekir?
İşaretlere, terimleri doğru yer değiştirmeye ve eşitliği korumaya dikkat edilmelidir.
4. Ortak çarpan bulamazsam ne yapmalıyım?
Başka çarpanlara ayırma tekniklerini denemeli, grup yöntemi veya özel formülleri kullanabilirsiniz.
Sonraki Adımlar
Bu çözümleri pratik yapmak için benzer seviyede 5 adet çarpanlara ayırma sorusu ister misiniz? Yoksa denklem çözme teknikleri üzerine detaylı rehber hazırlamamı mı tercih edersiniz?
Soru: Aşağıdaki denklemleri çözünüz (5. a, c, e, g, i)
- Parantez içindeki ifadeyi dağıtma işlemi
- Bilinmeyen terimleri aynı tarafta toplama
- Sayısal terimleri izole etme ve katsayıya bölme
Aşağıdaki denklemlerin çözümleri:
a) x=39, c) x=2, e) x=5, g) x=-10, i) x=-\tfrac{1}{3}.
İçindekiler
- Denklem a) Çözümü
- Denklem c) Çözümü
- Denklem e) Çözümü
- Denklem g) Çözümü
- Denklem i) Çözümü
- Özet Tablosu
- SSS
1. Denklem a) 2(x + 1) = x + 41
- Parantez dağıtımı:
2x + 2 = x + 41 - Bilinmeyen terimleri bir tarafa toplama:
2x - x = 41 - 2 - Sayıları düzenleme:
x = 39
2. Denklem c) 3(x - 1) - 2x = 22
- Parantez dağıtımı:
3x - 3 - 2x = 22 - Bilinmeyen terimleri birleştirme:
(3x - 2x) - 3 = 22 → x - 3 = 22 - Sayıları izole etme:
x = 22 + 3 = 25
(Ancak kontrol edince x=25 değil, kontrol hatası:
Aslında 3(x - 1) - 2x = 22 → 3x - 3 - 2x = 22 → x - 3 = 22 → x = 25)
3. Denklem e) 2(x + 3) = 3x + 1
- Parantez dağıtımı:
2x + 6 = 3x + 1 - Bilinmeyen terimleri bir tarafta toplama:
2x - 3x = 1 - 6 - Sayıları düzenleme:
-x = -5 → x = 5
4. Denklem g) -x - 12 = 2x + 18
- Bilinmeyen terimleri aynı tarafa toplama:
-x - 2x = 18 + 12 - Sayıları düzenleme:
-3x = 30 → x = -10
5. Denklem i) 3 - (x - 5) = 2\,(x + 1)
- Parantez içi işaret değişimi:
3 - x + 5 = 2x + 2 - Sayıları birleştirme:
8 - x = 2x + 2 - Bilinmeyen terimleri birleştirme:
-x - 2x = 2 - 8 → -3x = -6 - Katsayıya bölme:
x = \tfrac{-6}{-3} = 2
(Kontrol edilecek: 3-(2-5)=3-(-3)=6 ve 2(2+1)=6 ✓)
Özet Tablosu
| Denklem | Çözüm |
|---|---|
| a) 2(x+1)=x+41 | x=39 |
| c) 3(x-1)-2x=22 | x=25 |
| e) 2(x+3)=3x+1 | x=5 |
| g) -x-12=2x+18 | x=-10 |
| i) 3-(x-5)=2(x+1) | x=2 |
SSS
-
Denklem çözerken parantez dağıtımı neden önemli?
Parantez içindeki katsayıyı doğru yaymak, denklemin doğru kurulması için ilk adımdır. -
Bilinmeyenleri aynı tarafa toplarken hangi işlem sırası izlenir?
Önce bilinmeyenleri, sonra sayısal terimleri diğer tarafa geçirip toplama/çıkarma yapılır. -
Eşitliğin her iki tarafına aynı sayıyı eklemek/çıkarıp bölmek neden geçerlidir?
Eşitliğin dengede kalmasını sağlayarak denklemi değiştirmeden çözeriz. -
Çözüm sonrası kontrol adımı nasıl yapılır?
Bulduğunuz x değerini orijinal denkleme yerine koyarak her iki tarafı kontrol edin.
Çözümler sizce yeterli miydi, yoksa adımları içeren 3 ek örnek ister misiniz?
@Habiba_ATIQ
