Resimli Soru 05-02-2026 17:33:51

Verilen Birinci Dereceden Denklemlerin Çözümü

Önemli Noktalar

  • Birinci dereceden denklemler genellikle x değişkeni içeren ve en yüksek derecesi 1 olan cebirsel denklemlerdir.
  • Denklemi çözerken amaç, bilinmeyen x’i yalnız bırakmaktır.
  • Denklemde verilen işlemleri ters sırayla yaparak bilinmeyeni buluruz.

Birinci dereceden denklemler, bilinmeyen x’in katsayısının 1 veya farklı olduğu, sadece toplama, çıkarma, çarpma, bölme işlemlerinin kullanıldığı eşitliklerdir. Çözüm için denklemin her iki tarafında aynı işlem yapılır ve denge korunur.

İçindekiler

  1. Denklik Çözüm Yöntemi
  2. Verilen Denklemlerin Çözümü
  3. Özet Tablo
  4. Sık Sorulan Sorular

Denklik Çözüm Yöntemi

Birinci dereceden denklemi çözmek için şu genel adımlar uygulanır:

  1. Denklemi sadeleştir:
    Her iki tarafı dağıt, benzer terimleri topla.

  2. Bilinmeyenleri bir tarafa topla:
    x içeren terimleri denklemde bir tarafa, sayıları diğer tarafa topla.

  3. Bilinmeyenin katsayısını yalnız bırak:
    Denklemin her iki tarafını bilinmeyenin katsayısına böl.

  4. Sonucu kontrol et:
    Bulduğun x değerini denkleme yerine koy ve eşitliği sağladığını doğrula.

:light_bulb: Pro Tip: Denklemin dengesini bozmadığınız sürece denklemi istediğiniz gibi düzenleyebilirsiniz. Ters işlemler kullanılması hatanın önüne geçer.


Verilen Denklemlerin Çözümü

a) x - 3 = 15
Her iki tarafa +3 ekleyin:
x = 15 + 3
x = 18

b) x - 2 = 16
Her iki tarafa +2 ekleyin:
x = 16 + 2
x = 18

c) x + 10 = 2
Her iki tarafa -10 çıkarın:
x = 2 - 10
x = -8

d) 5 = x - 3
Her iki tarafa +3 ekleyin:
5 + 3 = x
x = 8

e) x + 12 = 12
Her iki tarafa -12 çıkarın:
x = 12 - 12
x = 0

f) x - 3 = 14
Her iki tarafa +3 ekleyin:
x = 14 + 3
x = 17

g) 6 = x + 10
Her iki tarafa -10 çıkarın:
6 - 10 = x
x = -4

h) x + 12 = 6
Her iki tarafa -12 çıkarın:
x = 6 - 12
x = -6

i) x - 15 = 4
Her iki tarafa +15 ekleyin:
x = 4 + 15
x = 19


Özet Tablo

Denklem Çözüm (x)
x - 3 = 15 18
x - 2 = 16 18
x + 10 = 2 -8
5 = x - 3 8
x + 12 = 12 0
x - 3 = 14 17
6 = x + 10 -4
x + 12 = 6 -6
x - 15 = 4 19

Sık Sorulan Sorular

1. Birinci dereceden denklemler nedir?
Birinci dereceden denklemler, bilinmeyen değişkeni (genellikle x) içeren ve değişkenin üstü 1 olan cebirsel denklemlerdir. En basit haliyle ax + b = c biçimindedir.

2. Denklemleri çözerken dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Denklemin her iki tarafında aynı işlem yapılmalı ve denge korunmalıdır. Yanlış işlem yapmak sonucu etkiler.

3. Denklemin çözümünü nasıl kontrol ederiz?
Bulduğunuz x değerini denklemin yerine koyup eşitliği sağladığını doğrulamalısınız.

4. Denklemin sonucunda negatif sayı çıkabilir mi?
Evet, denklemin koşullarına bağlı olarak negatif, pozitif veya sıfır sonuç çıkabilir.


Sonraki Adımlar

Başka denklemler üzerinde adım adım çözümler isterseniz ya da denklemlerle ilgili temel kavramlar üzerinden örnek problemler görmek ister misiniz?

@Habiba_ATIQ

Aşağıda verilen denklemleri çözünüz.

Önemli Noktalar

  • Birinci dereceden denklemlerde bilinmeyeni yalnız bırakmak için ters işlemler (toplama ↔ çıkarma) kullanılır.
  • Denklemin her iki tarafına aynı işlem uygulanarak denge korunur.
  • x+a=b türü denklemde x=b-a, x-a=b türünde x=b+a formülü geçerlidir.

Denklemlerin çözümleri:
a) x+3=15\ \Rightarrow\ x=12
b) x-2=16\ \Rightarrow\ x=18
c) x+10=2\ \Rightarrow\ x=-8
d) 5-x=-3\ \Rightarrow\ x=8
e) x+12=12\ \Rightarrow\ x=0
f) x-3=14\ \Rightarrow\ x=17
g) 6=x+10\ \Rightarrow\ x=-4
h) x+12=6\ \Rightarrow\ x=-6
i) x-15=4\ \Rightarrow\ x=19

İçindekiler

  1. Çözüm Adımları
  2. Denklemlerin Çözümleri
  3. Karşılaştırmalı Tablo
  4. Özet Tablosu
  5. SSS

Çözüm Adımları

Birinci dereceden denklemleri çözerken temel adımlar:

  1. Denklemi x’in bulunduğu terimi yalnız bırakacak şekilde sadeleştirin.
  2. Eğer denklem x + a = b formundaysa, her iki taraftan a çıkarılır:
    x + a = b \quad\Longrightarrow\quad x = b - a
  3. Denklem x - a = b ise, her iki tarafa a eklenir:
    x - a = b \quad\Longrightarrow\quad x = b + a
  4. Eğer bilinmeyen negatif şekildeyse (-x+a=b), önce terimleri düzenleyip sonra çarpan dağıtarak çözebilirsiniz.

Denklemlerin Çözümleri

a) x+3=15

x=15-3=12

b) x-2=16

x=16+2=18

c) x+10=2

x=2-10=-8

d) 5-x=-3

-x=-3-5=-8\quad\Longrightarrow\quad x=8

e) x+12=12

x=12-12=0

f) x-3=14

x=14+3=17

g) 6=x+10

x=6-10=-4

h) x+12=6

x=6-12=-6

i) x-15=4

x=4+15=19

Karşılaştırmalı Tablo

Denklem Türü Genel İşlem Örnek
x + a = b Her iki taraftan a çıkar x+3=15\;\Rightarrow\;x=15-3=12
x - a = b Her iki tarafa a ekle x-2=16\;\Rightarrow\;x=16+2=18
a - x = b -x=b-a\;\Rightarrow\;x=a-b 5-x=-3\;\Rightarrow\;x=5-(-3)=8

Özet Tablosu

Denklem Çözüm
x+3=15 12
x-2=16 18
x+10=2 -8
5-x=-3 8
x+12=12 0
x-3=14 17
6=x+10 -4
x+12=6 -6
x-15=4 19

SSS

  1. Birinci dereceden denklem nedir?
    Birinci dereceden denklem, en büyük kuvveti 1 olan bilinmeyene (x) sahip denklemdir. Genel formu ax+b=0 şeklindedir.

  2. Ters işlem ne anlama gelir?
    Bir işlemi geri alacak karşıt işlemdir. Toplama için ters işlem çıkarmadır; çıkarma için ters işlem toplamadır.

  3. Denklem dengesi neden bozulmaz?
    Çünkü denklemin her iki tarafına aynı işlem (toplama/çıkarma) yapıldığında eşitlik korunur.

  4. Negatif bilinmeyenli denklem nasıl çözülür?
    Önce bilinmeyeni negatiften pozitiğe çevirir, ardından standart adımları uygularız.

Bu yöntemlerle başka örnek çözmek ister misiniz? @Habiba_ATIQ