Resimli Soru 05-02-2026 16:59:17

YKS TYT
1

8910
8910720×956 39.7 KB

2

Eksilen ve Çıkan Sayıların Bulunması (Çıkarma İşlemi)

Önemli Noktalar

  • Çıkarma işlemlerinde eksilen sayı (çıkarmada üstteki sayı), eklenen sayılardan büyük veya eşittir.
  • İşlemde eksilen sayıdan bilinmeyen ise toplama işlemi yapılarak bulunur.
  • İşlemde çıkan sayı bilinmiyorsa, eksilen sayıdan çıkarma yapılır.
  • “Eksilen için ekle, çıkan için çıkar” kuralı, çıkarma işlemi bilinmeyen sayıları bulmada kullanılır.

Eksilen ve çıkan sayıları bulmak için aşağıdaki adımları takip edelim.

İçindekiler

  1. Eksilen ve Çıkan Nedir?
  2. Örneklerden Çözüm Yöntemi
  3. Uygulamalı Çözümler
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Eksilen ve Çıkan Nedir?

  • Eksilen: Çıkarma işleminde başta bulunan, bir şey çıkarılan sayı. Örnek: 74 - 22 işleminde 74 eksilendir.
  • Çıkan: Eksilenden çıkarılan sayı. Örnek: 74 - 22 işleminde 22 çıkan sayıdır.
  • Sonuç: Çıkarma işleminin cevabı, örnekte 52.

:warning: Önemli: Eğer eksilen veya çıkan bilinmiyorsa elimizdeki diğer sayılarla toplama ya da çıkarma işlemi yaparak bulabiliriz.

Örneklerden Çözüm Yöntemi

Formül olarak:

  1. Eksilen bilinmiyorsa:
    Eksilen = Sonuç + Çıkan
  2. Çıkan bilinmiyorsa:
    Çıkan = Eksilen - Sonuç

:light_bulb: Pro Tip: Mutlaka çıkan veya eksilen sayılardan biri biliniyor olmalı. Eğer iki sayı da bilinmiyorsa işlem yapılamaz.

Uygulamalı Çözümler

Resimdeki işlemleri adım adım çözelim.

1. İşlem:

\_ - 22 = 74 - \_

Üst satırdaki eksilen sayı (bilinmiyor), sonuç da eksilenden çıkan çıkarıldığında elde edilir.

Fakat verilen rakamlar net değil, işlemleri aşağıdaki tablodan tek tek yapalım.

2. İşlem Örnekleri:

İşlem Bilinenler Bulunacak Hesaplama Sonuç
\_ - 22 = \_ (İlk satır) Eksilen bilinmiyor Eksilen ve çıkan sayıları bulunacak Eksilen = Sonuç + Çıkan
36 - \_ = 15 Eksilen 36, sonuç 15 Çıkan Çıkan = Eksilen - Sonuç = 36 - 15 = 21 Çıkan = 21
52 - \_ = 31 Eksilen 52, sonuç 31 Çıkan Çıkan = 52 - 31 = 21 Çıkan = 21
\_ - 18 = 63 Çıkan 18, sonuç 63 Eksilen Eksilen = 63 + 18 = 81 Eksilen = 81
\_ - 26 = 40 Çıkan 26, sonuç 40 Eksilen Eksilen = 40 + 26 = 66 Eksilen = 66
48 - \_ = 14 Eksilen 48, sonuç 14 Çıkan 48 - 14 = 34 Çıkan = 34
\_ - 17 = 63 Çıkan 17, sonuç 63 Eksilen 63 + 17 = 80 Eksilen = 80
95 - \_ = 45 Eksilen 95, sonuç 45 Çıkan 95 - 45 = 50 Çıkan = 50
\_ - 30 = 30 Çıkan 30, sonuç 30 Eksilen 30 + 30 = 60 Eksilen = 60
\_ - 29 = 12 Çıkan 29, sonuç 12 Eksilen 12 + 29 = 41 Eksilen = 41
84 - \_ = 70 Eksilen 84, sonuç 70 Çıkan 84 - 70 = 14 Çıkan = 14
\_ - 59 = 18 Çıkan 59, sonuç 18 Eksilen 18 + 59 = 77 Eksilen = 77

Örnek Çözümler:

  • 36 - \text{?} = 15 \Rightarrow \text{?} = 36 - 15 = 21
  • \text{?} - 18 = 63 \Rightarrow \text{?} = 63 + 18 = 81
  • 52 - \text{?} = 31 \Rightarrow \text{?} = 52 - 31 = 21
  • \text{?} - 59 = 18 \Rightarrow \text{?} = 18 + 59 = 77

Özet Tablo

Durum Bilinenler Bilinmeyenler İşlem
Eksilen bilinmez Çıkan ve sonuç Eksilen Eksilen = Sonuç + Çıkan
Çıkan bilinmez Eksilen ve sonuç Çıkan Çıkan = Eksilen - Sonuç
Sonuç bilinmez Eksilen ve çıkan Sonuç Sonuç = Eksilen - Çıkan

Sık Sorulan Sorular

1. Eksilen nedir?
Eksilen, çıkarma işleminde üstte bulunan ve içinden başka bir sayının çıkarıldığı sayıdır.

2. Çıkan bilinmiyorsa nasıl bulunur?
Eksilen ve sonuç biliniyorsa, çıkan sayı eksilenden sonuç çıkarılarak bulunur.

3. Eksilen bilinmiyorsa ne yapılır?
Çıkan ve sonuç biliniyorsa, eksilen çıkan ile sonuç toplanarak bulunur.

4. Eksilen ve çıkan aynı anda bilinmezse ne olur?
İki sayı bilinmiyorsa çıkarma işlemi tamamlanamaz, bilgiler yetersizdir.

5. “Eksilen için ekle, çıkan için çıkar” mesajının anlamı nedir?
Çıkarma işleminin bilinmeyen sayısını bulmak için kullanılan pratik kuraldır; eksilen bilinmediğinde toplama yapılır, çıkan bilinmediğinde çıkarma yapılır.

Sonraki Adımlar

İsterseniz çıkarma işlemi için geri alma yöntemiyle çözümler yapabilir ya da toplama ve çıkarma arasındaki ilişkiler için alıştırmalar hazırlayabilirim. Hangi konuda yardımcı olayım?

@Futb

3

Çözümler

Aşağıda her bir eksik sayı “EKSİLEN için EKLE (toplama), ÇIKAN için ÇIKAR (çıkartma)” kuralına göre bulunmuştur.

  1. 74 – □ = 22
    Çıkan (alt satırda yok), eksilen sabit → □ = 74 – 22 = 52

  2. □ – 36 = 15
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 36 + 15 = 51

  3. □ – 52 = 31
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 52 + 31 = 83

  4. 63 – □ = 18
    Çıkan (alt satırda yok) → □ = 63 – 18 = 45

  5. □ – 26 = 40
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 26 + 40 = 66

  6. 48 – □ = 14
    Çıkan (alt satırda yok) → □ = 48 – 14 = 34

  7. □ – 17 = 63
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 17 + 63 = 80

  8. 95 – □ = 45
    Çıkan (alt satırda yok) → □ = 95 – 45 = 50

  9. □ – 30 = 30
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 30 + 30 = 60

  10. □ – 29 = 12
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 29 + 12 = 41

  11. 84 – □ = 70
    Çıkan (alt satırda yok) → □ = 84 – 70 = 14

  12. □ – 59 = 18
    Eksilen (üst satırda yok) → □ = 59 + 18 = 77

Bu yöntemi anladın mı? Benzer başka bir örnek üzerinde uygulamak ister misin?