7. İşlem: A ve B kişileri tarafından 10.10.2024 tarihinde 80.000 TL sermayeli A ve B Kollektif Şirketi kurulmasıyla ilgili muhasebe kayıtları ve kuruluş giderlerinin muhasebeleştirilmesi
Soru Özeti:
- A ve B isimli kişiler 80.000 TL sermayeli A ve B Kollektif Şirketi kuruyorlar.
- Sermaye payları eşit (her biri 40.000 TL).
- Sermaye taahhütleri aynı gün (10.10.2024) nakit olarak yerine getiriliyor.
- Kuruluş işlemleri sırasında A tarafından 2.500 TL %18 KDV’li kuruluş masrafı yapılıyor.
- 3 İşlem isteniyor:
- Sermaye taahhüdü ile ilgili muhasebe kaydı.
- Taahhüdün nakit olarak yerine getirilmesi ile ilgili muhasebe kaydı.
- Kuruluş giderlerinin muhasebeleştirilmesi.
Table of Contents
- Sermaye Taahhüdü Muhasebe Kaydı
- Taahhüdün Yerine Getirilme Kaydı
- Kuruluş Giderleri Muhasebeleştirilmesi
- Örnek Hesap Planı Tablosu
- Özet ve Sonuç
1. Sermaye Taahhüdü Muhasebe Kaydı
Sermaye taahhüdü, ortakların şirket sözleşmesi ile üstlendikleri sermaye yükümlülüğüdür, henüz nakit girişi olmamış durumdadır.
Ortaklar eşit sermaye taahhüdü vermiş = 80.000 TL / 2 = 40.000 TL kişi başı, toplam 80.000 TL.
Muhasebe kaydı şu şekilde yapılır:
| Hesap | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|
| 100.01 Ortaklar Sermaye Taahhütleri | 80.000 | |
| … | 320.01 Kayıtlı Sermaye |
Ancak, Türk Ticaret Kanunu ve genel muhasebe uygulamalarında genellikle “Sermaye taahhüdü” nominal olarak yükümlülük olarak kaydedilir.
Örnek kayıt:
- Ortaklar sermaye taahhüdünde bulundular (henüz ödeme yok):
\text{Borç: } 320.01 Kayıtlı Sermaye \quad 80.000 \\ \text{Alacak: } 360.01 Sermaye Taahhütleri \quad 80.000
Ya da bazı uygulamalarda:
- Taahhütler henüz tahsil edilmemiş alacak gibi görülür:
\text{Borç: } 150.01 Ortaklardan Alacaklar (veya Sermaye Taahhütleri) \quad 80.000 \\ \text{Alacak: } 320.01 Kayıtlı Sermaye \quad 80.000
Bu noktada sorunun kullandığı terimler ve genel uygulamaya göre:
Önerilen kayıt (taahhüt oluştuğunda):
| Hesap No | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 150.01 | Ortaklardan Sermaye Alacakları | 80.000 | |
| 320.01 | Sermaye | 80.000 |
2. Taahhüdün Nakit Olarak Yerine Getirilmesi Muhasebe Kaydı
Ortaklar taahhüt ettikleri sermayeyi nakit olarak teslim etmişler (10.10.2024).
Böylece tahsilat gerçekleşmiştir.
Kayıt:
| Hesap No | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 100.01 | Kasa | 80.000 | |
| 150.01 | Ortaklardan Sermaye Alacakları | 80.000 |
3. Kuruluş Giderlerinin Muhasebeleştirilmesi
A tarafından yapılan kuruluş gideri: 2.500 TL + %18 KDV
- KDV tutarı:
2.500 \times 0.18 = 450 \text{ TL}
- Toplam fatura tutarı:
2.500 + 450 = 2.950 \text{ TL}
Muhasebe Kayıtları
- Kuruluş gideri ve KDV aşağıdaki gibi kaydedilir:
| Hesap No | Hesap Adı | Borç (TL) | Alacak (TL) |
|---|---|---|---|
| 760.01 | Kuruluş Giderleri | 2.500 | |
| 191.01 | İndirilecek KDV | 450 | |
| 100.01 | Kasa | 2.950 |
4. Örnek Hesap Planı Tablosu
| Hesap No | Hesap Adı | İşlem Türü | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 150.01 | Ortaklardan Sermaye Alacakları | Taahhüt Kaydı | Ortakların şirkete sermaye taahhüdü |
| 320.01 | Sermaye | Taahhüt Kaydı | Şirket sermayesi |
| 100.01 | Kasa | Ödeme Alındığında | Ortaklardan sermaye nakit tahsilatı |
| 760.01 | Kuruluş Giderleri | Kuruluş Giderlerinin Kaydı | Kuruluş faaliyetleri için yapılan harcama |
| 191.01 | İndirilecek KDV | Kuruluş Giderleri için KDV | Giderlere ilişkin KDV |
5. Özet ve Sonuç
| İşlem | Muhasebe Kaydı |
|---|---|
| 1. Sermaye Taahhüdü | Borç: 150.01 Ortaklardan Sermaye Alacakları 80.000 TL / Alacak: 320.01 Sermaye 80.000 TL |
| 2. Taahhüdün Nakit Olarak Ödenmesi | Borç: 100.01 Kasa 80.000 TL / Alacak: 150.01 Ortaklardan Sermaye Alacakları 80.000 TL |
| 3. Kuruluş Giderlerinin Kaydı | Borç: 760.01 Kuruluş Giderleri 2.500 TL, 191.01 İndirilecek KDV 450 TL / Alacak: 100.01 Kasa 2.950 TL |
Bu şekilde sermaye taahhüdü, tahsilatı ve kuruluş masrafları doğru biçimde kaydedilmiş olur.
Not: Muhasebe hesap numaraları ve hesap isimleri firmanın kullandığı hesap planına göre değişiklik gösterebilir, ancak genel muhasebe ilkeleri aynıdır.
Umarım detaylı açıklamam ve kayıtlar sorunuza tam cevap olmuştur.
Soru:
A ve B isimli iki şahıs, 10.10.2024 tarihinde 80.000,00 TL sermayeli A ve B Kollektif Şirketi’ni kurmaya karar vermişlerdir. Ortakların sermaye payları eşit olup, aynı gün nakit olarak sermaye taahhütlerini yerine getirmişlerdir. Kuruluş işlemleri esnasında Ortak A tarafından %18 KDV hariç 2.500,00 TL kuruluş masrafı yapılmıştır. Aşağıdakiler istenmektedir:
- Sermaye taahhüdü ile ilgili muhasebe kaydını yapınız. (10 p)
- Taahhüdün yerine getirilmesi ile ilgili muhasebe kaydını yapınız. (10 p)
- Kuruluş giderlerini muhasebeleştiriniz. (10 p)
İçindekiler
- Muhasebe Kavramları ve Kullanılacak Hesaplar
- 1. Kayıt: Sermaye Taahhüdü
- 2. Kayıt: Taahhüdün Yerine Getirilmesi
- 3. Kayıt: Kuruluş Giderlerinin Kaydı
- Özet Tablosu
1. Muhasebe Kavramları ve Kullanılacak Hesaplar
- 150 – Ortaklardan Alacaklar: Ortakların taahhüt ettiği, henüz ödenmemiş sermaye tutarını gösterir.
- 320 – Ödenmemiş Sermaye: Ortaklar tarafından taahhüt edilmiş, ödenmemiş sermaye tutarı (eksi özkaynak hesabı).
- 300 – Ödenmiş Sermaye: Şirkete nakden veya aynen ödenmiş sermaye tutarı.
- 102 – Banka: Ortakların sermaye ödemelerini şirketin banka hesabına yatırmaları durumunda kullanılır.
- 680 – Kuruluş Giderleri: Şirket kuruluşu sırasında yapılan ve döneme gider yazılan tutarlar.
- 191 – İndirilecek KDV: Kuruluş giderlerine ilişkin hesaplanan ve sonraki dönemde mahsup edilecek KDV.
- 331 – Ortaklara Borçlar: Şirkete yapılan harcamaların ortaklar tarafından şirket hesabına ödenmiş olması durumunda, ortaklara borçlanılan tutar.
2. 1. Kayıt: Sermaye Taahhüdü
Ortaklar, toplam 80.000 TL sermayeyi eşit paylaştıracağından her biri 40.000 TL taahhüt eder. Taahhüt anında nakit girişleri henüz olmadığından, şirket bilançosunda “Ortaklardan Alacaklar” (aktifte) ve “Ödenmemiş Sermaye” (eksi özkaynak) hesapları ile kaydedilir.
Tarih: 10.10.2024
Borç: 150 Ortaklardan Alacaklar…………………………… 80.000,00 TL
Alacak: 320 Ödenmemiş Sermaye…………………………… 80.000,00 TL
Açıklama: “Ortakların sermaye taahhüt tutarları kaydedildi.”
3. 2. Kayıt: Taahhüdün Yerine Getirilmesi
Ortaklar, taahhüt ettikleri tüm sermayeyi nakit olarak şirketin banka hesabına yatırdıklarından, önce “Banka” hesabı artar, sonra “Ortaklardan Alacaklar” kapanır. Ardından ödenmemiş sermaye eşitlenir ve “Ödenmiş Sermaye”ye aktarılır.
a) Nakit Gelişi
Tarih: 10.10.2024
Borç: 102 Banka……………………………………… 80.000,00 TL
Alacak: 150 Ortaklardan Alacaklar………………… 80.000,00 TL
Açıklama: “Ortakların nakit sermaye ödemesi banka hesabına intikal etti.”
b) Ödenmemiş Sermaye Transferi
Tarih: 10.10.2024
Borç: 320 Ödenmemiş Sermaye…………………………… 80.000,00 TL
Alacak: 300 Ödenmiş Sermaye…………………………… 80.000,00 TL
Açıklama: “Ödenmemiş sermaye ödenmiş sermayeye alındı.”
4. 3. Kayıt: Kuruluş Giderlerinin Kaydı
Ortak A, kuruluş aşamasında %18 KDV dahil 2.500,00 TL masraf yapmıştır. Burada önce KDV hariç net tutar ve KDV ayrıştırılır:
- Net kuruluş gideri = 2.500 TL / 1,18 ≈ 2.118,64 TL
- KDV = 2.500 TL – 2.118,64 TL = 381,36 TL
Bu masraf, şirket adına yapılmış olup ortak A’ya borçlanılacaktır.
Tarih: 10.10.2024
Borç: 680 Kuruluş Giderleri…………………………… 2.118,64 TL
Borç: 191 İndirilecek KDV……………………………… 381,36 TL
Alacak: 331 Ortaklara Borçlar…………………………… 2.500,00 TL
Açıklama: “Ortak A tarafından yapılan kuruluş gideri ve KDV kaydedildi, ortaklara borç yazıldı.”
5. Özet Tablosu
| No | Muhasebe Kaydı | Borç | Alacak |
|---|---|---|---|
| 1 | Sermaye Taahhüdü | 150 Ortaklardan Alacaklar 80.000,00 TL | 320 Ödenmemiş Sermaye 80.000,00 TL |
| 2a | Nakit Girişi (Banka) | 102 Banka 80.000,00 TL | 150 Ortaklardan Alacaklar 80.000,00 TL |
| 2b | Ödenmemiş Sermaye → Ödenmiş Sermaye | 320 Ödenmemiş Sermaye 80.000,00 TL | 300 Ödenmiş Sermaye 80.000,00 TL |
| 3 | Kuruluş Giderleri (net) ve KDV | 680 Kuruluş Giderleri 2.118,64 TL 191 İndirilecek KDV 381,36 TL |
331 Ortaklara Borçlar 2.500,00 TL |
Özet:
- Taahhüt edilen sermaye için “Ortaklardan Alacaklar” ve “Ödenmemiş Sermaye” kaydedildi.
- Ortaklar nakdi hemen yatırdıklarından önce banka girişi, ardından ödenmemiş sermaye ödenmiş sermayeye aktarıldı.
- Kuruluş masrafları net ve KDV tutarları ayrıştırılarak gider ve indirilecek KDV hesaplandı; ortak A’ya borç yazıldı.