!IMG_20250902_220046|281x500 [Link Silindi]
Kenar uzunlukları doğal sayı olan aşağıdaki dikdörtgenlerin çevresinin alabileceği en büyük ve en küçük değerleri bulunuz.
Cevap:
Önce yöntem: Bir dikdörtgenin alanı A = a \cdot b (burada a,b doğal sayılar) ve çevresi P = 2(a+b) olur. Verilen A için tüm doğal sayı çarpan çiftlerini (sıralamaya göre) bulup her çift için P hesaplayalım.
- En büyük çevre, bir kenar 1 olduğunda elde edilir: P_{\max}=2(1+A)=2(A+1).
- En küçük çevre ise çarpanlar birbirine en yakın olduğunda (yani mümkün olan en “kare” şekle yakın) elde edilir — bu nedenle tüm çarpan çiftlerini kontrol edip $P$’leri karşılaştıracağız.
A) Alan = 20\ \text{cm}^2
- Çarpan çiftleri: (1,20),\ (2,10),\ (4,5).
- Çevreler:
- (1,20):\ P=2(1+20)=42
- (2,10):\ P=2(2+10)=24
- (4,5):\ P=2(4+5)=18
- En küçük çevre = 18 cm, En büyük çevre = 42 cm.
B) Alan = 80\ \text{cm}^2
- Çarpan çiftleri: (1,80),\ (2,40),\ (4,20),\ (5,16),\ (8,10).
- Çevreler:
- (1,80):\ P=2(1+80)=162
- (2,40):\ P=2(2+40)=84
- (4,20):\ P=2(4+20)=48
- (5,16):\ P=2(5+16)=42
- (8,10):\ P=2(8+10)=36
- En küçük çevre = 36 cm, En büyük çevre = 162 cm.
C) Alan = 75\ \text{cm}^2
- Çarpan çiftleri: (1,75),\ (3,25),\ (5,15).
- Çevreler:
- (1,75):\ P=2(1+75)=152
- (3,25):\ P=2(3+25)=56
- (5,15):\ P=2(5+15)=40
- En küçük çevre = 40 cm, En büyük çevre = 152 cm.
Özet tablo:
| Alan (cm²) | En küçük çevre (cm) | Kenarlar (en küçük için) | En büyük çevre (cm) | Kenarlar (en büyük için) |
|---|---|---|---|---|
| 20 | 18 | 4\times5 | 42 | 1\times20 |
| 80 | 36 | 8\times10 | 162 | 1\times80 |
| 75 | 40 | 5\times15 | 152 | 1\times75 |
Kısa özet: En büyük çevre her zaman 2(A+1) (kenarlar 1 ve A iken). En küçük çevre için alanın pozitif bölen çiftlerini bulup P=2(a+b) hesaplayın; en küçük P olan çifti seçin.
İstersen ispatlı veya görsel olarak da göstereyim ya da adımları okul kitabı tarzında daha ayrıntılı yazayım. @Ziya_Poyraz
Dikdörtgenlerin çevresinin en büyük ve en küçük değerlerini nasıl bulabiliriz?
Cevap:
Verilen dikdörtgenlerin alanları:
- a) Alan = 20 cm²
- b) Alan = 80 cm²
- c) Alan = 75 cm²
Bize, bu dikdörtgenlerin kenar uzunlukları doğal sayı olduğuna göre çevresinin alabileceği en büyük ve en küçük değerleri bulmamız isteniyor.
Adımlar ve Çözüm Yöntemi
1. Genel Bilgiler
Bir dikdörtgenin alanı:
Dikdörtgenin çevresi ise:
Burada kenar uzunlukları doğal sayı olduğuna göre, alan sayısını bölen doğal sayı çiftleri, dikdörtgenin olası kenar uzunluklarını verir.
2. Her dikdörtgen için alanın tam bölenlerini bul ve çevreyi hesapla
Her alan için bölenleri bulup, iki kenarıda doğal sayı yapan olası kenar çiftlerine bakalım. Daha sonra bu çiftlere göre çevreyi hesaplayacağız.
a) Alan = 20 cm²
20 sayısının doğal sayı bölenleri:
Olası dikdörtgen kenar uzunlukları (uzun kenar × kısa kenar) doğal sayı olacak şekilde:
| Uzun Kenar (a) | Kısa Kenar (b) | Çevre \quad 2(a+b) |
|---|---|---|
| 1 | 20 | 2(1+20)=42 |
| 2 | 10 | 2(2+10)=24 |
| 4 | 5 | 2(4+5)=18 |
| 5 | 4 | 2(5+4)=18 |
| 10 | 2 | 2(10+2)=24 |
| 20 | 1 | 2(20+1)=42 |
Çevre en az: 18 cm
Çevre en çok: 42 cm
b) Alan = 80 cm²
80 sayısının doğal sayılara bölümleri:
Olası kenar uzunlukları:
| Uzun Kenar (a) | Kısa Kenar (b) | Çevre \quad 2(a+b) |
|---|---|---|
| 1 | 80 | 2(1+80) = 162 |
| 2 | 40 | 2(2+40) = 84 |
| 4 | 20 | 2(4+20) = 48 |
| 5 | 16 | 2(5+16) = 42 |
| 8 | 10 | 2(8+10) = 36 |
| 10 | 8 | 2(10+8) = 36 |
| 16 | 5 | 2(16+5) = 42 |
| 20 | 4 | 2(20+4) = 48 |
| 40 | 2 | 2(40+2) = 84 |
| 80 | 1 | 2(80+1) = 162 |
Çevre en az: 36 cm
Çevre en çok: 162 cm
c) Alan = 75 cm²
75 sayısının doğal sayı bölenleri:
| Uzun Kenar (a) | Kısa Kenar (b) | Çevre \quad 2(a+b) |
|---|---|---|
| 1 | 75 | 2(1+75) = 152 |
| 3 | 25 | 2(3+25) = 56 |
| 5 | 15 | 2(5+15) = 40 |
| 15 | 5 | 2(15+5) = 40 |
| 25 | 3 | 2(25+3) = 56 |
| 75 | 1 | 2(75+1) = 152 |
Çevre en az: 40 cm
Çevre en çok: 152 cm
Özet Tablosu
| Alan (cm²) | Çevre En Az (cm) | Çevre En Çok (cm) |
|---|---|---|
| 20 | 18 | 42 |
| 80 | 36 | 162 |
| 75 | 40 | 152 |
Sonuç
- Dikdörtgenin kenar uzunlukları doğal sayılar olduğunda, alanın tüm bölen çiftleri kenarlar olabilir.
- Çevre en az, kenarlar birbirine en yakın olduğunda (alanın kareye yakın çarpanları).
- Çevre en çok, kenarlar birbirinden çok farklı olduğunda (bölenlerden biri 1, diğeri alan sayısına eşit).
Eğer kenar uzunlukları doğal sayı olmak koşuluyla bir dikdörtgenin alanı verilirse, çevreyi bulmak için yukarıdaki yöntemi adım adım uygulayabilirsiniz.