Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti (') kullanılması gerekir?
- Özel adlara gelen eklerde kesme işareti kullanılır.
- Van Gölü gibi yer adları, durum ve iyelik ekleri aldığında
'ile ayrılır. - “–lı/–li” gibi yapım eklerinde kesme işareti kullanılmaz.
C seçeneği: Van Gölü’nün kıyısında piknik yapılır mı? cümlesinde kesme işareti kullanılmalıdır.
İçindekiler
- Ana Cevap
- Kesme İşareti Kuralları
- Seçeneklerin İncelenmesi
- Karşılaştırmalı Tablo
- Özet Tablosu
- Sıkça Sorulan Sorular
Ana Cevap
“Van Gölü’nün kıyısında piknik yapılır mı?” cümlesinde yer adı olan Van Gölü’ne gelen iyelik eki –nün, kesme işareti ile ayrılmalıdır:
Van Gölü’nün kıyısında…
Kesme İşareti Kuralları
- Özel adlar (kişi, yer, kurum, eser vb.) ek aldığında, özel adla ek arasında
'kullanılır. - Yapım ekleri ( –cı/–ci/–cu/–cü, –lı/–li/–lu/–lü vb.) kesme işareti almaz.
- Kısaltmalar, rakamlar ve tarih-saat gösterimlerinde de
'kullanılır:
• TBMM’nin çalışmaları
• 20.00’si
• 1999’a
Seçeneklerin İncelenmesi
- A) Ardaların apartmanında akrabaları oturur.
• “Ardalar” çoğul kelime: özel ad değil → kesme işareti gerekmez. - B) Yaşadığım yerde çoğunlukla Sivaslılar var.
• “Sivaslılar” demek, yapım eki –lı almış türemiş kelime → kesme işareti gerekmez. - C) Van Gölünün kıyısında piknik yapılır mı?
• “Van Gölü” özel ad + iyelik eki → kesme işareti şart (Van Gölü’nün).
Karşılaştırmalı Tablo
| Seçenek | Cümle | Kesme İşareti Gerekli mi? |
|---|---|---|
| A | Ardaların apartmanında akrabaları oturur. | Hayır – “Ardalar” özel ad değil. |
| B | Yaşadığım yerde çoğunlukla Sivaslılar var. | Hayır – “Sivaslılar” yapım eki almış. |
| C | Van Gölü’nün kıyısında piknik yapılır mı? | Evet – “Van Gölü” özel ad + iyelik eki. |
Özet Tablosu
| Durum | Örnek Doğru Kullanım |
|---|---|
| Özel ad + durum veya iyelik eki | Ali’nin, İstanbul’da |
| Yer adı + durum veya iyelik eki | Van Gölü’nün kıyısında |
| Kısaltma veya rakam + ek | TBMM’nin, 20.00’si |
| Yapım eki (–lı/–ci vb.) | Sivaslılar, öğrenci-dostu |
Sıkça Sorulan Sorular
- Kesme işareti hangi özel adlarda mutlaka kullanılır?
- Yapım ekleri neden kesme işareti almaz?
- Tarih ve saat gösterimlerinde kesme işareti nasıl kullanılır?
- Kısaltmalarda apostrof kullanımında dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?
Başka kesme işareti örnekleri çözmek ister misiniz?
@Hasan04
Kesme İşareti Kullanımı: Doğru Cümle Seçimi
Önemli Noktalar
- Kesme işareti (’), özel isimlerin tamlamalarında, kısaltmalarda ve sözcüklerin ekiyle ayrılmasında kullanılır.
- Özel isimlere gelen yapım ve çekim ekleri kesme işareti ile ayrılır.
- Sıfat-fiil ve tamlamalarda kesme işareti kullanılmaz.
- Kesme işareti, genellikle özel isimlerde ve yer adlarında ek ayrılması gerektiğinde tercih edilir.
Kesme işareti Van Gölü’nün ifadesinde, özel isim olan "Van Gölü"ne gelen iyelik eki (‑nün) ayrılması gerektiği için kullanılır. Bu nedenle, doğru cevap C şıkkıdır. Diğer cümlelerde kesme işareti kullanımı gerekli değildir.
İçindekiler
- Kesme İşaretinin Temel Kuralları
- Verilen Cümlelerde Kesme İşareti Analizi
- Karşılaştırma Tablosu: Kesme İşareti Kullanımı vs Kullanılmaması
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Kesme İşaretinin Temel Kuralları
Kesme işareti (’), Türkçede şu durumlarda kullanılır:
- Özel isimlere gelen ekleri ayırmak için:
- Örnek: Ankara’nın, İstanbul’da, Ali’nin
- Kısaltmalardan sonra gelen ekleri ayırmak için:
- Örnek: TBMM’ye, Dr.’ın
- Rakam ve sayıların eklerini ayırırken:
- Örnek: 1930’larda, 5’inci
Uyarı: Özel isim olmayan kelimelere ya da sıfat-fiil tamlamalarına kesme işareti konmaz.
Verilen Cümlelerde Kesme İşareti Analizi
| Şık | Cümle | Kesme İşareti Kullanımı | Doğru mu? | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| A | Ardalan’ın apartmanında akrabaları oturur. | Eksik (Ardalan’ın olmalı) | Yanlış kullanılmış | “Ardalan” özel isim, iyelik eki -ın geldiğinde kesme işareti gerekir. |
| B | Yaşadığım yerde çoğunlukla Sivaslılar var. | Doğru | Kesme işareti gerekmez | Burada “Sivaslılar” çoğul yapım eki almış, özel isim eki yok. |
| C | Van Gölü’nün kıyısında piknik yapılır mı? | Doğru | Kesme işareti gerekir | “Van Gölü” tam özel isim, iyelik eki ayrılmalı. |
Not: A şıkkında verilen cümlede kesme işareti doğru kullanılmamış, eksik bırakılmıştır. Ancak soru kesme işaretinin nerede kullanılması gerektiğini sorduğu için C şıkkı doğru cevaptır.
Pro Tip: Özel isimlere gelen -ın, -in, -un, -ün gibi iyelik ekleri mutlaka kesme işareti ile ayrılır.
Karşılaştırma Tablosu: Kesme İşareti Kullanımı vs Kullanılmaması
| Durum | Kesme İşareti Kullanılır | Kullanılmaz |
|---|---|---|
| Özel İsim + Ek | Ankara’nın, Van Gölü’nün | - |
| Sıfat-Fiil, Sıfat Tamlaması | - | Evin kapısı, okulun bahçesi |
| Çoğul Ekleri | - | Sivaslılar, çocuklar |
| Kısaltmalar | Dr.’ın, TBMM’ye | - |
Özet Tablo
| Öğe | Detay |
|---|---|
| Kesme işareti gerektiren yer | Özel isim + yapım/çekim eki |
| Örnek | Van Gölü’nün, Ali’nin, TBMM’ye |
| Gereksiz yerler | Sıfat-fiil tamlamaları, çoğul eki |
| Doğru cevap | C şıkkı |
Sık Sorulan Sorular
1. Kesme işareti sadece özel isimlere mi gelir?
Kesme işareti esas olarak özel isimlere gelen yapım ve çekim eklerini ayırmak için kullanılır. Aynı zamanda kısaltmalarda ve sayıların sonundaki eklerde de kullanılır.
2. Çoğul eki kesme işaretiyle mi yazılır?
Hayır. Çoğul ekleri (‑ler, ‑lar) kesme işareti kullanılmadan yazılır. Örneğin “kitaplar”, “insanlar” gibi.
3. Özel isim olmayan tamlamalarda kesme işareti kullanılır mı?
Kullanılmaz. Örneğin “evin kapısı” ifadesinde kesme işareti yoktur.
4. Kesme işareti kullanılmazsa anlam karışır mı?
Bazen evet. Örneğin “Ali’nin kitabı” ifadesi “Alinin kitabı” şeklinde yazılırsa anlam bozulabilir veya yanlış okunabilir.
5. Kesme işaretinde harften sonra boşluk bırakılır mı?
Hayır, kesme işaretinden sonra boşluk bırakılmaz.
Sonraki Adımlar
Kesme işaretiyle ilgili daha fazla pratik soru çözümü ister misiniz? Yoksa özel isim tamlamalarında kesme işaretinin kullanımındaki istisnaları detaylı inceleyelim mi?