Fotoğraf biraz uzaktan ve okunaklı değil — yardımcı olabilmem için iki seçenek sunuyorum:
- Fotoğrafın her satırı net görünecek şekilde yakın çekim (daha yüksek çözünürlük, sayfanın tamamı değil) atar mısın?
- Veya satırları buraya yaz (soldaki yarım cümle — sağdaki seçenekler/ek heceler).
İstersen hemen bir örnekle nasıl çözeceğimi göstereyim:
- Örnek yaklaşım: “Gece saatlerde ders çalışırım.” ile “Bu yüzden uykum kaçıyor / bu yüzden uyuyamıyorum.” gibi neden–sonuç ilişkisi kuran cümleler birleştirilir:
“Gece saatlerde ders çalışırım; bu yüzden uyuyamıyorum.”
Nasıl ilerlemek istersin? Net fotoğraf atarsan ben satır satır çözüp geri gönderirim.
Resimli Soru 03-12-2025 14:49:57
Aşağıdaki cümlelerin sonundaki fiillerin çekim eklerini (kip eklerini) bulunuz. Ardından bu ekleri verilen parçalardan birleştirerek doğru hâle getirin.
1. Cümle ve Fiil‐Çekimi
- Gece saatlerde ders çalıştığım için gücümden uyuyamadım.
- Pazar günü ailece pikniğe gidecektik.
- Bayramda dede şekeri yediğimden dolayı dişlerim ağrıdı.
- Yemeklerden sonra arkadaşlarımla buluşmak yerine eve dönüyor(um).
- Yağışlı olduğundan dolayı spor yapamıyorum.
- Final maçını Fenerbahçe kazandı.
- Kurallara uymadım; bu nedenle oyundan çıkarıldım.
- Bilgisayar açtım çünkü araştırma ödevimi yapacağım.
- Uzun zamandır duymayıp göremediğim sesi şimdi nihayet duyuyorum.
- Düzensiz kitap okuyorum; böylece okuma hızım artıyor.
- Köpek karşısına çıktığı için çok korktum.
- Planlı çalışması sayesinde derslerinde başarılı oldum.
- Çok gürültü olması sebebiyle başım ağrıyor.
- Karnemde tüm notlarım çok iyi geldi.
- Güneş çıkınca karlar eridi.
- Mutluluğu açık bıraktığımdan dolayı eve iş bastı.
2. Fiil Çekim Eklerinin Analizi
Türkçede fiil çekim ekleri (kip ekleri) “yor, dı/di, ecek, ma/me, du” gibi parçalar hâlinde gelir. Aşağıda her fiilin sonundaki ekleri parçalayıp, tabloda birleştirilmiş hâllerini görebilirsiniz.
| No | Fiil | Çekim eki (bileşke) | Parçalarına ayrılışı |
|---|---|---|---|
| 1 | uyuyamadım | –ma + –dı + –m | ma + dı + m |
| 2 | gidecektik | –ecek + –tik | ecek + tik |
| 3 | ağrıdı | –dı | dı |
| 4 | dönüyorum | –yor + –um | yor + um |
| 5 | yapamıyorum | –ma + –yor + –um | ma + yor + um |
| 6 | kazandı | –dı | dı |
| 7 | çıkarıldım | –ıl + –dı + –m | ıl + dı + m |
| 8 | yapacağım | –acak + –(y)ım | acak + ım |
| 9 | duyuyorum | –yor + –um | yor + um |
| 10 | artıyor | –yor | yor |
| 11 | korktum | –tu + –m | tu + m |
| 12 | oldum | –du + –m | du + m |
| 13 | ağrıyor | –yor | yor |
| 14 | geldi | –di | di |
| 15 | eridi | –di | di |
| 16 | bastı | –tı | tı |
3. Etkinlikten Çıkan Ek Parçaları
Elde ettiğimiz bu ek parçalarını, öğretmenin verdiği şeritlerden birleştirerek düzgün hâle getireceksiniz. Örneğin:
-
- cümlede: “ma + dı + m” → –madım
-
- cümlede: “ecek + tik” → –ecektik
-
- cümlede: “ma + yor + um” → –mıyorum
… vb.
- cümlede: “ma + yor + um” → –mıyorum
4. Örnek Birleştirme
1) uyuyama + dı + m → uyuyamadım
2) ecek + tik → gidecektik
5) ma + yor + um→ yapamıyorum
Bu şekilde tüm satırlardaki parçaları yerlerine koyarak çekim eklerini tamamlayın.
Önemli Not:
- “–yor” geniş zaman / şimdiki zaman kipidir.
- “–dı/–di/–du/–dü” geçmiş zaman hikâye kipidir.
- “–acak/–ecek” gelecek zaman kipidir.
- “–ma/–me” olumsuzluk ekidir.
- Kişi ekleri “–ım/–m, –sın/–sun, –(y)ız/–yız, –sunuz/–sınız, –lar/–ler” olarak gelir.
