Aşağıdaki cümlelere uygun soru eklerini getirip soru cümlesine çevirelim:
- Sinemayı bizimle geleceksin mi?
- Okul bahçesine kadar koşalım mı?
- Yarın Antakbir’e gideceğiz mi?
- Parkta oyun oynayacağız mı?
- Yarın yağmur yağacak mı?
- Elif yeni aldığı telefondan memnun mu?
- Arkadaşım beni görüyor mu?
Tabloyla özetlersek:
| Cümle | Son Sesli Harf | Soru Eki | Soru Cümlesi |
|---|---|---|---|
| Sinemayı bizimle geleceksin | i | mi | Sinemayı bizimle geleceksin mi? |
| Okul bahçesine kadar koşalım | ı | mı | Okul bahçesine kadar koşalım mı? |
| Yarın Antakbir’e gideceğiz | e | mi | Yarın Antakbir’e gideceğiz mi? |
| Parkta oyun oynayacağız | a | mı | Parkta oyun oynayacağız mı? |
| Yarın yağmur yağacak | a | mı | Yarın yağmur yağacak mı? |
| Elif yeni aldığı telefondan memnun | u | mu | Elif yeni aldığı telefondan memnun mu? |
| Arkadaşım beni görüyor | o | mu | Arkadaşım beni görüyor mu? |
Resimdeki alıştırmanın cevapları ve kısa açıklama aşağıda.
Cevaplar (orijinal → soru hâli)
- Sinemaya bizimle geleceksin. → Sinemaya bizimle gelecek misin?
- Okul bahçesine kadar koşalım. → Okul bahçesine kadar koşalım mı?
- Yarın Anıtkabir’e gideceğiz. → Yarın Anıtkabir’e gidecek miyiz?
- Parkta oyun oynayacağız. → Parkta oyun oynayacak mıyız?
- Yarın yağmur yağacak. → Yarın yağmur yağacak mı?
- Elif yeni aldığı telefondan memnun. → Elif yeni aldığı telefondan memnun mu?
- Arkadaşım beni görüyor. → Arkadaşım beni görüyor mu?
Kısa açıklama / kurallar (adım adım)
- Evet/hayır sorusu yapmak için cümlenin sonuna “mi / mı / mu / mü” soru sözcüğünü getiririz. Ses uyumuna göre doğru ünlüyü seçeriz: a/e → mı/mi, o/u → mu/mü gibi değil; Türkçede ünlü uyumuna göre mi/mı/mu/mü seçilir.
- Kişi ekleri (ben, sen, biz, siz vs.) gerekiyorsa “mi” eki kişi ekleriyle birlikte kullanılır: örn. “gidecek + miyiz” → “gidecek miyiz?” (veya “gelecek + misin” → “gelecek misin?”).
- Yazım kuralı: “mi / mı / mu / mü” ve onun kişi-ekli hâlleri (miyim/misin/miyiz/… vb.) ÖNCEKİ kelimeyle bitişik yazılmaz; ayrı yazılır. Örneğin doğru: “Yarın yağmur yağacak mı?” yanlış: “Yarın yağmur yağack mı?” veya “Yarın yağmur yağacakmı?” değil.
- Emir (gel, koşalım gibi) veya 1. çoğul (“-alım/-elim”) formunda da soru yapılır: “Koşalım mı?” gibi.
İstersen her cümle için ses uyumunu ve kişi ekinin nasıl oluştuğunu adım adım gösteririm. Yardım istersen fotoğrafı biraz daha yakın veya okunaklı at, tek tek açıklamalı çözeyim.
