Dünyanın Güneş’e göre konumlarından hangisi, Mart ve Haziran ayları arasında geçen sürede gölge boyu değişimini verilen grafiğe benzer şekilde gösterir?
Sorunun detayları ve söyleneni özetleme:
“Yere dik duran bir cismin gölge boyunun bir yıl boyunca belli zaman aralıklarında ölçülmesiyle elde edilen grafikte, Mart, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında gölge boyundaki değişim verilmiştir.”
Grafikte Mart ayı gölge boyunun en uzun olduğu, Haziran ayında ise gölge boyunun en kısa olduğu görülmektedir. Aralık ve Eylül aylarında ise gölge boyları Mart ve Haziran arasında bir değere sahiptir.
Problemin anlaşılması ve çözüm adımları:
- Gölge boyu, Güneş’in cisim üzerindeki konumuna yani Güneş’in yüksekliğine bağlıdır.
- Güneş yükseldiğinde (özellikle öğle saatlerinde), gölge boyu kısalır.
- Mart ve Haziran ayları arasında Güneş’in yüksekliği artar, bu da gölge boyunun kısalması demektir.
- Dünya’nın yörüngedeki konumu ile Güneş’e göre eksen eğikliği birlikte gölge boyundaki bu değişimi etkiler.
- Mart ayında gölge boyu uzun, Haziran ayında kısa olması için Dünya’nın konumu ve kendi ekseni etrafındaki dönme yönü göz önüne alınmalıdır.
Grafiğe uygun Dünya pozisyonu tespiti:
Grafikte;
- Mart’ı çevreleyen gölge uzun
- Haziran’da gölge kısa (Güneş daha tepede)
- Minimum gölge boyu Haziran’da
- Gölge boyu kıştan yaz dönemine doğru azalıp sonra tekrar artıyor.
Şıklarda Dünya’nın konumlarına bakalım:
| Seçenek | Dünya’nın Konumu ve Açıklaması |
|---|---|
| A | Mart ve Haziran’da Dünya yörüngesinde normal, Mart Haziran’ın önünde ve kuzey kutbu gerektiği gibi eğikse, gölge kısalır Haziran’da. |
| B | Mart ve Haziran yerde değişik pozisyon, ama kuzey yarım küre yaz/kış mevsimi ters olur. |
| C | Dünya’nın konumları yer değiştirmiş, mevsimler doğru gözükmüyor. |
| D | Dünya ters yönde dönüyormuş gibi gösterilmiş, mevsimler ve gölge ölçümü uyumsuz. |
Doğru seçenek:
A şıkkı Dünya’nın mevsimsel konumlarını doğru yansıtarak, Mart ayında gölge uzun (Güneş düşük açıda), Haziran’da gölge ise en kısa (Güneş en tepede) olması durumunu vermektedir.
Özet Tablosu:
| Aylar | Grafikte Gölge Boyu | Güneş Açısı (Yükseklik) | Açıklama | Doğru Dünya Konumu Şıkkı |
|---|---|---|---|---|
| Mart | Uzun | Düşük | Kıştan çıkış, güneş düşük | A |
| Haziran | Kısa | En yüksek | Yaz gündönümü, güneş tepede | A |
| Eylül | Orta | Yavaş yavaş düşmeye başlar | Sonbahar başı | A |
| Aralık | Uzun | Düşük | Kış gündönümü, güneş düşük | A |
Sonuç olarak, gölge boyu değişimini verilen grafikle en uyumlu Dünya’nın Güneş’e göre konumu A seçeneğindedir.
