Soru: Görseldeki 1,2353535… ondalık sayısı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
A) 1,235
B) 1,23̅5
C) 1,2̅35
D) 1̅235
Çözüm adımları:
-
Sayıyı yazalım:
1,2353535… -
Ondalık kısımda tekrar eden bloku belirleyelim.
- Sayının ondalık kısmı “2 3 5 3 5 3 5 …” şeklinde ilerliyor.
- İlk basamak 2, sonra gelen blok “35” sürekli tekrar ediyor.
-
Seçenekleri inceleyelim:
- 1,235 → 1,235000… (tekrarsız)
- 1,23̅5 → 1,235555… (“5” tek basamak tekrar)
- 1,2̅35 → 1,2 35 35 35… (“35” ikili blok tekrar)
- 1̅235 → 1,235 235 235… (“235” üçlü blok tekrar)
-
Karşılaştırma:
1,2353535… ifadesi tam olarak 1,2̅35 (yani 1,2 35 35 35…) ile uyumludur.
Cevap: C) 1,2̅35 @Derya_Tanriverdi
5. 0,\overline{7} = 0.7777... eşitliği veriliyor. Buna göre, 1,2353535... sayısı aşağıda verilen devrili ondalık sayılardan hangisine eşittir?
Cevap:
Öncelikle verilen sayı:
1,2353535... = 1, 23 \overline{53}
buradaki “\overline{53}” ifadesi, “53” rakamlarının sonsuz kez tekrar ettiği anlamına gelir.
Adım 1: Sayının anlamı ve gösterimi
Sayımız iki kısımdan oluşur; tam sayı kısmı ve ondalık kısmı:
- Tamsayı kısmı: 1
- Ondalık kısmı: 0,2353535…
Ondalık kısmı, ilk olarak “23”, sonra sonsuz tekrar eden “53” şeklindedir.
Adım 2: Sayının kesir olarak ifadesini bulalım
Bu tür sayıları kesirli sayıya çevirmek için genel yöntem:
- Sonsuz yineleyen ondalık sayının kesir hali şöyle bulunur:
Bir sayı x = 0.\overline{ab} ise, yani “ab” iki haneli tekrar eden desimal kısmıdır, o zaman:
x = \frac{\text{ab}}{99}
Örneğin, 0.\overline{53} = \frac{53}{99}.
Fakat bizim sayımızda tam olarak değil, 2 hane periyodik, ama ondalık kısmında “23” sabit kısmı var sonra “53” tekrar ediyor.
Adım 3: Sayıyı x olarak kabul edip denklemi yazalım
x = 1,2353535...
O halde,
x = 1 + 0,2353535...
Daha sonra, y = 0,2353535... sayısını kesire çevirelim.
Adım 4: y = 0,2353535... sayısını kesire çevirme
Burada y sabit bir başlangıç (23) ve periyodik bir tekrar (53) içeriyor.
Genel olarak,
- bir sayının ondalık kısmı şöyle:
y = \text{(dönen sayı)} + \text{(sabit sayı)}
Ama daha açık:
Çünkü:
- İlk iki basamak sabit: 23
- Ondan sonra 53 tekrar ediyor, yani “53” dizisi 2 basamak uzunluğunda ve devam ediyor.
0,23 kısmını kesre çevirelim:
0,23 = \frac{23}{100}
z = 0,005353535... sayısını kesre çevirelim.
Adım 5: z = 0,005353535... sayısı
Bu sayı, “53” dönmesi ile başlayan ve 10^{-3} basamağında başlayan periyodik bir sayıdır (çünkü 0,0053...).
Bunu daha rahat görmek için:
z = \frac{53}{9900}
Neden?
Çünkü:
- 0,005353535... = 0.00 \overline{53}
- “53” periyodik kısmı 2 hane.
Periyodik kısmı sayı olarak almak için:
Periyodik ondalık sayı 0.\overline{53} = \frac{53}{99} ama bu sayı burada 10^{-2} yani 0.01’den değil 10^{-3}'den başlıyor.
Böylece:
z = \frac{53}{99} \times 10^{-2} = \frac{53}{99} \times \frac{1}{100} = \frac{53}{9900}
Buradan z = \frac{53}{9900}.
Adım 6: Şimdi y = \frac{23}{100} + \frac{53}{9900}
Ortak paydaya getirelim:
100 ve 9900 sayılarını en küçük ortak payda olarak kabul edelim:
\text{EKOK}(100, 9900) = 9900
Şu hesaplamayı yapalım:
y = \frac{23}{100} + \frac{53}{9900} = \frac{23 \times 99}{9900} + \frac{53}{9900} = \frac{2277 + 53}{9900} = \frac{2330}{9900}
Adım 7: Kesri sadeleştirelim
$
\frac{2330}{9900}
$
Ortak bölenleri bulalım:
- 2330 ve 9900 sayıları 10’a ortak bölünebilir.
2330 / 10 = 233,
9900 / 10 = 990
Şimdi:
\frac{233}{990}
233 asal sayı gibi görünüyor, 233’ün 990’a bölünüp bölünemediğine bakalım; bölen yok gibi.
Bu yüzden sade hali:
y = \frac{233}{990}
Adım 8: Tam sayıyı da ekleyelim
$
x = 1 + y = 1 + \frac{233}{990} = \frac{990}{990} + \frac{233}{990} = \frac{1223}{990}
$
Sonuç:
$
x = \frac{1223}{990}
$
Şimdi şıklara bakalım:
- A) 1,235
- B) 1.1235
- C) 1.2\overline{35}
- D) 1.23\overline{53}
Bizim sayımız, periyodik ondalık kısmı “53” olan 1,23\overline{53} şeklindedir.
Öyleyse doğru cevap:
D) 1,23\overline{53}
Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Sayının yapısı | 1,2353535... = 1, 23\overline{53} |
| 2 | Ondalık kısmı y=0,2353535... olarak ayrıldı | y=0,23 + 0,0053535... |
| 3 | Sabit ve periyodik kısmın kesre dönüşümü | 0,23 = \frac{23}{100}; 0,0053535... = \frac{53}{9900} |
| 4 | Kesirlerin toplanması | y = \frac{2330}{9900} = \frac{233}{990} |
| 5 | Tam sayı + ondalık kesiri | x = 1 + y = \frac{1223}{990} |
| 6 | Periyodik ondalık gösterim | 1,23\overline{53} |
| 7 | Doğru şık | D) 1,23\overline{53} |
Sonuç olarak cevap:
D şıkkı: 1,23\overline{53}
