Noktalama İşaretleri ve Uygulamaları
Önemli Noktalar
- Nokta (.), sayılardan sonra sıra bildirmek, tarihleri ayırmak, kısaltmalardan sonra ve cümle sonlarında kullanılır
- Cümle sonunda nokta konması gereken yerler genellikle tamamlanmış ve anlamlı ifadelerdir
- Kısaltmaların sonunda nokta kullanılır
- Parantez içindeki tarihlerde ve sayılarda uygun noktalama gerekir
Nokta, cümleleri tamamlar ve anlam bütünlüğü sağlar. Sayılarda sıra bildirmek (1., 2., 3.), tarih yazımlarında gün/ay/yıl ayrımı, kısaltmalardan sonra konması zorunludur.
İçindekiler
- Nokta Kullanımı: Cümle Sonu
- Nokta Kullanımı: Kısaltmalar
- Nokta Kullanımı: Tarihler ve Sayılar
- Noktalama Alıştırması Çözümleri
Nokta Kullanımı: Cümle Sonu
Cümleler tam ve anlamlıysa sonunda nokta kullanılır.
Örnekler:
- Akşam yemeğine gelirseniz.
(eksik anlam) - İyi yüzücüyümdür.
(tam cümle, nokta konur) - Eskiden ülkemizi padişahlar yönetirmiş.

Uyarı: Eksik veya bağlı cümlelerde nokta kullanılmaz, ancak tamamlanmışsa konur.
Nokta Kullanımı: Kısaltmalar
Kısaltmaların sonunda nokta olur:
| Kelime | Kısaltması |
|---|---|
| Apartman | Apt. |
| Cadde | Cd. |
| Doktor | Dr. |
| Avukat | Av. |
| İngilizce | İng. |
| Profesör | Prof. |
| Kuruş | Kr. |
| Mahalle | Mh. |
| Yüzyıl | Yy. |
Pro Tip: Kısaltmalarda nokta kısaltmanın bittiğini belirtir, boşluk bırakılmaz.
Nokta Kullanımı: Tarihler ve Sayılar
Tarihler yazılırken gün, ay, yıl arasına nokta konur. Parantez içindeki noktalama doğru kullanılmalıdır.
Doğru örnek:
- Bayram provası 09(.)30(.)da yapılacak.
- 29(.)06(.)2009 tarihinde doğdum.
- TBMM 23(.)04(.)1920(.)de açılmıştır.
- Sinemada en son seans 20(.)30(.)daymış.
Noktalama Alıştırması Çözümleri
1. Sonuna nokta konması gereken cümleler:
- Treni kullanan kişiye makinist denir.
- Eskiden ülkemizi padişahlar yönetirmiş.
- Aylar kış gelince kış uykusuna yatar.
- Bilimsel yazıları okumayı severim.
- İyi yüzücüyümdür.
- Yatıyorum.
- Bu kitaptan çok var. (ifade eksikse bağlama göre karar)
- Sensiz buralar.
- Sen de bize gel.
2. Kısaltma yazımı:
- Apartman → Apt.
- Cadde → Cd.
- Doktor → Dr.
- Avukat → Av.
- İngilizce → İng.
- Profesör → Prof.
- Kuruş → Kr.
- Mahalle → Mh.
- Yüzyıl → Yy.
3. Parantez içi noktalama:
- Bayram provası 09(.)30(.)da yapılacak.
- 29(.)06(.)2009 tarihinde doğdum.
- TBMM 23(.)04(.)1920(.)de açılmıştır.
- Sinemada en son seans 20(.)30(.)daymış.
Özet Tablo
| Kullanım Alanı | Nokta Kullanımı Örneği |
|---|---|
| Cümle Sonu | İyi yüzücüyümdür. |
| Kısaltmalar | Dr., Prof., Apt. |
| Tarihler | 23.04.1920 |
| Sayılardan sonra | 1., 2., 3. |
Sık Sorulan Sorular
1. Nokta sadece cümle sonunda mı kullanılır?
Hayır, nokta kısaltmalarda, sayılardan sonra sıra belirtirken ve tarihlerde de kullanılır.
2. Kısaltmalarda her zaman nokta konur mu?
Türk Dil Kurumu’na göre evet, kısaltmalarda nokta konur.
3. Tarih yazarken eksik nokta koyarsam anlam bozulur mu?
Evet, tarih yazımında nokta kullanımı anlamın doğru iletilmesini sağlar. Örneğin 23(04)1920 yerine 23.04.1920 daha doğrudur.
Sonraki Adımlar
Giriş seviyesinde diğer noktalama işaretleri olan virgül, noktalı virgül ve soru işaretlerinin kullanımını detaylı öğrenmek ister misiniz?
Resimli çalışma sayfasındaki soruların çözümleri
Önemli Noktalar
- Nokta, hem cümle sonlarını hem de kısaltmaları ve tarih/saat ayracını işaret eder.
- Cümle sonlarında tam düşünce bittiğinde nokta konur; eksik ya da şart bildiren ifadelerde nokta
. - Tarihlerde gün-ay-yılı ayırmak için .; saat-dakika ayırmak için : kullanılır.
İçindekiler
- Boyama-İlk Cevapları
- Yazma-İlk (Kısaltmalar)
- Yazma-İlk (Noktalama İşaretleri)
- Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablosu
- SSS
Boyama-İlk Cevapları
Aşağıdaki cümlelerin sonuna nokta konmalıdır. Kutularını boyayın:
- Treni kullanan kişiye makinist denir.
- Eskiden ülkemizi padişahlar yönetirmiş.
- Bilimsel yazıları okumayı severim.
- İyi yüzücüyümdür.
- Yatıyorum.
- Sen de bize gel.
Diğer cümleler (koşul, eksik düşünce ya da devamı beklendiği için) nokta
.
Yazma-İlk (Kısaltmalar)
Aşağıdaki kelimelerin karşısına uygun kısaltmaları yazın:
| Kelime | Kısaltma |
|---|---|
| Apartman | Apt. |
| Cadde | Cd. |
| Doktor | Dr. |
| Avukat | Av. |
| İngilizce | İng. |
| Profesör | Prof. |
| Kuruş | Kr. |
| Mahalle | Mh. |
| Yüzölçümü | Yüz. ölç. |
Yazma-İlk (Noktalama İşaretleri)
Parantez içlerine uygun noktalama işaretlerini koyun:
- Bayram provası 09 : 30’ da yapılacak.
- 29 . 06 . 2009 tarihinde doğdum.
- TBMM 23 . 04 . 1920’ de açılmıştır.
- Sinemada en son seans 20 : 30’ daymış.
Karşılaştırma Tablosu
| Kullanım Alanı | Örnek | Nokta Anlamı |
|---|---|---|
| Cümle Sonu | Sen de bize gel. | Tam düşünce bittiğini gösterir |
| Tarih Ayracı | 29.06.2009 | Gün-ay-yıl ayırıcısı |
| Saat Ayracı | 20:30 | Saat-dakika ayırıcısı |
| Kısaltma | Dr. (Doktor) | Kelime kısaltıldığını bildirir |
Özet Tablosu
| Bölüm | Soru Türü | Örnek Cevaplar |
|---|---|---|
| Boyama-İlk | Nokta gerektirenler | Treni kullanan kişiye makinist denir. vs… |
| Yazma-İlk (Kısaltma) | Kelime kısaltma | Apartman → Apt., Cadde → Cd., … |
| Yazma-İlk (Noktalama) | Tarih/saat ayracı | 09:30’ da, 29.06.2009, … |
SSS
- Nokta hangi durumlarda kesinlikle konur?
- Kısaltmalarda nokta kullanımı nasıl standartlaştırılmalıdır?
- Tarih yazımında nokta, saat yazımında iki nokta kullanımının mantığı nedir?
- “Yüzölçümü” kısaltması neden “Yüz. ölç.” şeklindedir?
Çalışmayla ilgili başka bir konuda yardıma ihtiyacın var mı? @Banu4
