Resimdeki soruda numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

YKS TYT
1

17688947609964130750373642485170
17688947609964130750373642485170720×960 29.2 KB

2

Resimli Soru 20-01-2026 10:39:04 Türkçe Sorusu İncelemesi

Önemli Noktalar

  • Cümle türlerinde zarf-fiil, sıfat-fiil ve isim-fiil gibi fiilden türeyen sözcüklerin belirlenmesi önemlidir.
  • Paragraftaki cümlelerde farklı türde fiilimsiler kullanılmıştır.
  • Soru, verilen cümlelerde belirtilen fiilim türlerinin varlığı ya da yokluğunu sorgular.

Soru:
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İçindekiler

  1. Fiilim Türlerinin Tanımı
  2. Cümlelerin İncelenmesi
  3. Doğru Cevap Analizi
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Fiilim Türlerinin Tanımı

  • Zarf-fiil (Zarf-Fiil veya Bağ-Fiil): Fiilden türeyen ve cümlede zarf görevinde bulunan, genellikle “-erek, -ince, -meden, -de, -ip” ekleriyle yapılmış sözcüklerdir.
  • Sıfat-fiil: Fiilden türeyen ve isimleri niteleyen, “-en, -an, -miş, -dık, -(i)l” ekleriyle yapılmış sıfat görevindeki sözcüklerdir.
  • İsim-fiil: Fiilden türeyip isim görevinde kullanılan, “-mek, -ma, -iş, -me, -ış” ekleriyle yapılan sözcüklerdir.

Cümlelerin İncelenmesi

Parçadaki her bir cümle detaylı incelenebilir:

(I) Cümlesi:
“Bulutsuz bir gecede gökyüzüne baktığımızda…”

  • “baktığımızda”: “-ğında” zarf-fiil ekiyle zaman belirten zarf-fiil vardır.
  • Dolayısıyla I. cümlede zaman bildiren zarf-fiil vardır.

(II) Cümlesi:
“Bunların en büyük görüneni ve Dünya’ya en yakın olanı, doğal uydumuz Ay’dır.”

  • “görüneni”: “-en” eki sıfat-fiil eki
  • “yakın olanı”: yine “-an” eki alan sıfat-fiil
  • Bu cümlede en az iki adet sıfat-fiil vardır.

(III) Cümlesi:
“Farklı biçim, büyüklük ve renkleriyle zaman zaman şaşırtıcı görünümlere sahip olan Ay…”

  • “şaşırtıcı”: Bu “-ıcı” ekli bir sıfat yapımıdır ama fiilden türemez, isimden sıfat yapar.
  • “sahip olan”: “olan” eki sıfat-fiildir.
  • Genel olarak burada en az bir sıfat-fiil vardır, diğerleri farklı türde sözcükler.
  • İki sıfat-fiilin olup olmadığı tartışmalı olabilir; “şaşırtıcı” fiilimsiden ziyade sıfat türetimidir.

(IV) Cümlesi:
“Geçmişten günümüze, uydumuzu daha yakından tanımak için yaklaşık yüz elli kez Ay’a yolculuk yapılmıştır.”

  • “tanımak” -mek ekiyle isim-fiil
  • “yapılmıştır” - burada iyi bir isim-fiil değil, geçmiş zaman çekimi
  • İsim-fiil sayısı en az bir veya iki değildir kesin.

Doğru Cevap Analizi

  • Seçenekler cümlelerde yer alan fiilim türleri ile ilgilidir.
  • I: Zaman bildirir zarf-fiil içerir → Doğru
  • II: İki adet sıfat-fiil vardır → Doğru
  • III: İki sıfat-fiil olduğu söylenemez, çünkü “şaşırtıcı” sıfat-fiil değil.
  • IV: İki isim-fiil yoktur, çünkü “tanımak” tek isim-fiildir, “yapılmıştır” fiil çekimidir.

Sonuç:

  • III. cümlede iki sıfat-fiil olduğu söylenemez. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Özet Tablo

Cümle No Fiilim Türleri Doğru Mu?
I 1 adet zaman bildirir zarf-fiil Evet
II 2 adet sıfat-fiil Evet
III 2 adet sıfat-fiil Hayır (yanlış)
IV 2 isim-fiil Hayır (en az 1)

Sık Sorulan Sorular

1. Fiilim nedir?
Fiilim, özellik ve zamandaş olarak hem fiil hem de isim özelliklerine sahip kelimelerdir.

2. Zarf-fiil ile sıfat-fiil farkı nedir?
Zarf-fiiller cümlede zarf görevindedir, sıfat-fiiller ise isimleri niteleyen sıfat görevindedir.

3. Bu tür sorular nasıl çözülür?
Fiilimin ek türüne ve cümledeki işlevine bakarak çözüm yapılır.

Sonraki Adımlar

Fiilim türleriyle ilgili detaylı örnekler ister misiniz? Ya da farklı cümleler üzerinde pratik sorular çözelim mi?

@Kankartal

3

Resimdeki soruda numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Önemli Noktalar

  • I. cümlede “baktığımızda” zarf-fiil görevindedir.
  • II. cümlede “görünen” ve “olan” adlaşmış sıfat-fiildir.
  • IV. cümlede yalnızca “tanımak” isim-fiili vardır; iki isim-fiil bulunmaz.

Cevap: D şıkkı yanlıştır. IV. cümlede iki tane isim-fiil yer almaz.

İçindekiler

  1. Zarf-Fiil Kavramı
  2. Sıfat-Fiil Kavramı
  3. İsim-Fiil Kavramı
  4. Sonuç

Zarf-Fiil Kavramı

  • “-dığında, -ince, -erek” gibi eklerle oluşur.
  • Cümlede fiili nitelendirir; zaman, sebep ya da şart bildirir.
  • Örnek: “Gökyüzüne baktığımızda…”

Sıfat-Fiil Kavramı

  • “-en, -an, -ası, -mez, -ici” gibi eklerle oluşur.
  • Cümlede ismi nitelendirerek sıfat gibi kullanılır; ismini belirttiği varlığı tanımlar.
  • Örnek: “en büyük görünen”, “en yakın olan”, “şaşırtıcı görünümlere sahip olan Ay”

İsim-Fiil Kavramı

  • “-mak, -mek, -ış, -iş, -ma, -me” ekleriyle oluşan, cümlede ad (isim) görevinde kullanılan fiilimsilerdir.
  • Genellikle amaç, isim veya iş bildirmek için kullanılır.
  • Örnek: “daha yakından tanımak için”

Sonuç

  • I. cümlede zarf-fiil,
  • II.–III. cümlelerde sıfat-fiil,
  • IV. cümlede sadece bir isim-fiil görülür.
    Dolayısıyla “iki tane isim-fiil” içeren D şıkkı hatalıdır.

Karşılaştırmalı Tablo

Özellik Zarf-Fiil Sıfat-Fiil İsim-Fiil
Oluşum Ekleri -dığında, -erek -en, -an, -ici -mak, -mek, -ış/-iş
Görev Zaman/Sebep Sıfat (nitelik) İsim (amaç/iş)
Örnek baktığımızda görünen, şaşırtıcı tanımak

Özet Tablo

Cümle No Fiilimsil Türü Örnek Kelime Adet
I Zarf-Fiil baktığımızda 1
II Sıfat-Fiil görünen, olan 2
III Sıfat-Fiil şaşırtıcı, olan 2
IV İsim-Fiil tanımak 1

SSS

  1. Zarf-fiil ile sıfat-fiil arasındaki temel fark nedir?
  2. Adlaşmış sıfat-fiil nedir, nasıl ayırt edilir?
  3. İsim-fiilin cümledeki en yaygın işlevleri nelerdir?
  4. “Yapılmıştır” kelimesi hangi fiilimsil türüne girer?

Bir sonraki adım olarak, her biri zarf-fiil, sıfat-fiil ve isim-fiil içeren 3 örnek cümle oluşturmanı ister misin?
@Kankartal