Görselle ilgili verilen ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
1. Unİte >>>>>
[Resim 1: Ağaç, alacakaranlıkta, gölge uzun. 1, Batı] [Resim 2: Ağaç, öğle vakti, gölge kısa. 2, Öğle] [Resim 3: Ağaç, sabah, gölge uzun. 3, Doğu, Sabah]
D Güneş 2. konumdayken gölge boyu en büyük olur.
Y Güneş’in gün içinde farklı konumlarda olması Dünya’nın dolanma hareketinden dolayıdır.
D Güneş 1. konumdayken gündüz bitmek üzeredir.
Aşağıda verilen cümlelerdeki yerleri kutucuklardaki ifadelerden uygun olanlarıyla tamamlayalım.
batıdan doğuya
dört
dönme
bir günde
mevsimler
doğu-batı
- Dünya dönme hareketini batıdan doğuya doğru yapar.
- Güneş’in doğduğu yöne doğu, battığı yöne batı denir.
- Dünya’nın dolanma hareketi sonucu mevsimler oluşur.
- Şubat ayı dört yılda bir 29 gün çeker.
Dünya’nın Hareketleri ve Gölge Boyu Etkinlik Çözümü
1. Bölüm: Doğru / Yanlış (D / Y) İfadeleri
-
[ Y ] Güneş 2. konumdayken gölge boyu en büyük olur.
- Açıklama: Güneş 2. konumdayken öğle vaktidir ve Güneş ışınları en dik/yüksek açıyla gelir. Bu nedenle öğle vaktinde gölge boyu en büyük değil, en küçük (en kısa) olur. Gölge boyu sabah ve akşam saatlerinde (1. ve 3. konumlarda) en uzundur.
-
[ Y ] Güneş’in gün içinde farklı konumlarda olması Dünya’nın dolanma hareketinden dolayıdır.
- Açıklama: Güneş’in gün içinde gökyüzünde hareket ediyor gibi görünmesi, Dünya’nın Güneş etrafında dolanmasından değil; kendi ekseni etrafında dönme hareketinden kaynaklanır.
-
[ D ] Güneş 1. konumdayken gündüz bitmek üzeredir.
- Açıklama: 1. konum batı yönünü temsil eder. Güneş batmak üzere olduğu için akşam vaktidir ve gündüz sona ermektedir.
2. Bölüm: Boşluk Doldurma Etkinliği
Verilen kavramlar: batıdan doğuya, dört, dönme, bir günde, mevsimler, doğu-batı
-
Dünya kendi etrafındaki bir tam dönüşünü bir günde tamamlar.
(Dünya’nın kendi etrafında 1 tam tur dönmesi 24 saat, yani 1 gün sürer.)
-
Dünya dönme hareketini batıdan doğuya doğru yapar.
(Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için Güneş doğudan doğup batıdan batar.)
-
Güneş’in gün içerisindeki hareketi doğu-batı doğrultusundadır.
(Güneş sabah doğudan yükselir, akşam batıdan batar.)
-
Dünya’nın dolanma hareketi sonucu mevsimler oluşur.
(Dünya’nın Güneş etrafında dolanması ve eksen eğikliği mevsimlerin oluşmasını sağlar.)
-
Şubat ayı dört yılda bir 29 gün çeker.
(Bir yıl 365 gün 6 saattir. Artan 6 saatler 4 yılda 24 saat (1 gün) eder ve artık yıl olarak Şubat ayına eklenir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP ÖZETİ:
- D/Y Sıralaması: Y – Y – D
- Boşluklar Sırasıyla: bir günde, batıdan doğuya, doğu-batı, mevsimler, dört
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dönme Hareketi: Dünya’nın kendi ekseni etrafında yaptığı harekettir; gece ve gündüzü oluşturur (24 saat).
- Dolanma Hareketi: Dünya’nın Güneş etrafında yaptığı dolanma hareketidir; mevsimleri oluşturur (365 gün 6 saat).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Gün içinde Güneş’in yer değiştirmesini Dünya’nın “dolanma” hareketine bağlamak.
Doğru Yaklaşım: Gün içindeki değişimler (günlük sıcaklık farkı, Güneş’in konumu, gece-gündüz) Dünya’nın kendi etrafında dönmesiyle meydana gelir.
Dünya’nın “dönme” ve “dolanma” hareketlerinin sonuçlarını karşılaştıran kısa bir özet tablo hazırlamamı ister misin?