B8-C-u 3
10. Bir lunaparktaki hedefe bir top isabet ettiginde hedefin
rengi maviyse kirmiziya, kırmiziysa maviye dönüyor.
IIk Durum
Son Durum
Başlangiçta rengi kırmızı olan hedefe önce a tane top
isabet ediyor. Sonrasında b kişilik bir grubun her kişisi c
isabetli atış yapıyor ve hedef son durumda mavi oluyor.
Buna göre,
I. abc tek sayıdır.
Il. b çift ise, a tektir.
II. a+bc tek sayidır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnızl
B) Yalnız |l
C) Yalnız ll
E) 1, Il ve ll
gül de-
I gülden
or.
sayisı
niz ill
D) Il ve lll
Lunapark Hedef Rengi ve Tek-Çift Sayı Probleminin Çözümü
KULLANILAN FORMÜL VE KURAL:
- Renk Değişim Kuralı: Hedef başlangıçtaki renginden farklı bir renge dönüyorsa, hedefe yapılan toplam isabetli vuruş sayısı tek sayı olmalıdır.\text{Toplam Vuruş Sayısı} = a + (b \cdot c) = \text{Tek Sayı (T)}
- Tek-Çift Sayı Kuralları:
- \text{Tek} + \text{Çift} = \text{Tek}
- \text{Çift} + \text{Tek} = \text{Tek}
- \text{Çift} \times \text{Herhangi Bir Tam Sayı} = \text{Çift}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Toplam Vuruş Sayısını ve Durumunu Belirleme
- Başlangıçta hedef kırmızı renktedir.
- Önce a tane top isabet ediyor.
- Ardından b kişilik grubun her biri c tane isabetli atış yapıyor, yani bu gruptan b \cdot c kadar isabet geliyor.
- Toplam isabet sayısı: a + b \cdot c olur.
- Hedef son durumda mavi renge döndüğü için (renk değiştiği için), toplam isabet sayısı tek sayı olmalıdır:a + b \cdot c = \text{Tek}
Adım 2 — I. Öncülün İncelenmesi (a \cdot b \cdot c tek sayıdır)
- İki ifadenin toplamı (a + b \cdot c) tek sayı ise, bu terimlerden biri tek, diğeri çift olmak zorundadır:
- 1. Durum: a = \text{Tek} ise b \cdot c = \text{Çift} olur. Buradan a \cdot (b \cdot c) = \text{Tek} \cdot \text{Çift} = \text{Çift} bulunur.
- 2. Durum: a = \text{Çift} ise b \cdot c = \text{Tek} olur. Buradan a \cdot (b \cdot c) = \text{Çift} \cdot \text{Tek} = \text{Çift} bulunur.
- Her iki durumda da a \cdot b \cdot c çarpımı daima çift sayıdır. Bu nedenle I. öncül yanlıştır.
Adım 3 — II. Öncülün İncelenmesi (b çift ise, a tektir)
- Eğer b çift sayı ise; bir çift sayı ile herhangi bir tam sayının çarpımı çift olacağından b \cdot c = \text{Çift} olur.
- a + b \cdot c = \text{Tek} eşitliğinde yerine yazarsak:a + \text{Çift} = \text{Tek} \implies a = \text{Tek}
- Dolayısıyla b çift olduğunda a kesinlikle tek sayıdır. Bu nedenle II. öncül doğrudur.
Adım 4 — III. Öncülün İncelenmesi (a + b \cdot c tek sayıdır)
- Hedefin kırmızıdan maviye dönebilmesi için toplam vuruş sayısı olan a + b \cdot c ifadesinin tek sayı olması zorunludur. Bu nedenle III. öncül kesinlikle doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (II ve III)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Renk Değişimi ve Parite (Teklik-Çiftlik)
- Tanım: Bir durumun iki zıt hal arasında her adımda el değiştirmesi işleminde, başlangıç durumundan farklı bir duruma geçmek için yapılan toplam hamle sayısı daima tek olmalıdır.
- Bu problemde: Kırmızıdan maviye geçiş 1, 3, 5, \dots gibi tek sayıda vuruşla gerçekleştiği için a + b \cdot c = \text{Tek} eşitliği kurulmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Çarpımın Tek Olması Şartını Yanlış Değerlendirmek
- Yanlış: Toplamları tek olan iki ifadenin çarpımını da tek kabul etmek.
- Doğru: Toplamları tek olan iki sayıdan biri mutlaka çifttir; dolayısıyla çarpımları kesinlikle çifttir.
- Neden yanlış: Çarpımın tek olabilmesi için çarpılan tüm çarpanların tek olması gerekir.
Tek ve çift sayılarla ilgili benzer mantıkta başka bir soru çözerek konuyu pekiştirmek ister misin?
