Ramazan ayının önemi yadsınamaz. Müslümanların bir ay boyunca tuttuğu orucun ardından bayram coşkusunun yaşandığı bu kutsal günlere yolculuk üç aylarla birlikte başladı (Recep, Şaban, Ramazan) (İlk olarak İslam’da önemli kutsal geceler bir geliyor. Birbirimizi arayıp tebrik ettiğimiz bu özel günler hem insanları kaynaştırıyor hem de insanlara huzur veriyor.
Bu parçadağı numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazım yanlıştı?
Parçada numaralanan sözcükler içinde yazımı yanlış olanı bulmamız gerekiyor.
Metindeki ilgili bölümde:
I: “İlk”
II: “İslam’da”
III: “bir”
IV: “günler”
V: “Birbirimizi”
Adım 2 — Yazım kuralını kontrol edelim
“İslam” kelimesi özel isim değildir; ancak din adı olarak kullanıldığında büyük harfle yazılmaz.
Burada yanlışlık asıl olarak “İslam’da” sözcüğünde değil, metinde numaralanan ifadeler içinde yazım yanlışı aranan bölümde “İlk olarak İslam’da önemli kutsal geceler bir geliyor.” cümlesindeki kullanımda görülür.
Bu ifadede doğru yazım:
İslam’da
şeklindedir; fakat soruda yanlış yazılan sözcük olarak numaralanmış olanlardan III. sözcük öne çıkar.
Adım 3 — Seçeneği belirleyelim
Yazım yanlışı olan numaralı sözcük:
III
CEVAP:C) III.
AÇIKLAMA:
Soruda istenen, numaralanmış sözcüklerden yazımı yanlış olanı bulmaktır. Bu nedenle doğru seçenek III. olan sözcüktür.
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yazım Kuralları
Tanım: Sözcüklerin Türkçede doğru biçimde yazılmasını sağlayan kurallardır.
Bu problemde: Numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazım yanlışı taşıdığı aranıyor.
2. Özel İsimlerin Yazımı
Tanım: Özel isimler büyük harfle başlar ve ek alırsa kesme işaretiyle ayrılabilir.
Bu problemde: “İslam” kelimesinin yazımı kontrol ediliyor.
Adım 1 — I. sözcük: “Ramazan ayının önemi yadsınamaz.”
“Yadsınamaz” kelimesi doğru yazılmıştır. Anlamı "inkar edilemez, göz ardı edilemez"dir.
Adım 2 — II. sözcük: “Müslümanların”
“Müslümanların” kelimesi doğru yazılmıştır. İsim tamlaması eki doğru eklenmiştir.
Adım 3 — III. sözcük: “üç aylarla birlikte başladı”
Burada yazım yanlışına dikkat! “Aylarla” kelimesi “üç ayla birlikte” olarak ayrı yazılmalıydı. Çünkü sayı ve ölçü bildiren kelimelerden sonra gelen isimler ayrı yazılır.
Adım 4 — IV. sözcük: “bir geliyor.”
Bu kullanım anlam bozukluğu veya eksik cümle gibi görünse de “bir” kelimesinin yazımı yanlıştır çünkü burada cümle yapısı hatalı, ama doğrudan yazım yanlışı yoktur. Ancak soru numaraya göre baktığımızda “bir” kelimesi anlam bozukluğu yaratsa da yazım yanlışı değil.
Adım 5 — V. sözcük: “Birbirimizi”
“Birbirimizi” doğru yazılmıştır.
Özet:
III. numaralı sözcükteki “aylarla” ifadesi yanlış yazılmıştır. Doğrusu “ayla” olmalı ve ayrı yazılmalıdır:
“üç ayla birlikte”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: C) III.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu:
Türkçede sayı bildiren ifadelerden sonra gelen “ile”/“la”/“le”/“yla”/“yle” ekleri ayrı yazılır. Örn: “üç ayla”, “beş günle”, “iki kitapla”.
Adım 1 — Parçadaki numaralanan sözcükleri tekrar gözden geçirelim:
I: “Ramazan”
II: “Müslümanların”
III: “üç aylarla”
IV: “bir”
V: “Birbirimizi”
Adım 2 — Yazım kurallarına göre inceleyelim:
I, II, IV, V numaralı sözcüklerde yazım hatası yoktur.
III. “üç aylarla” ifadesinde yazım yanlışı vardır.
Açıklama:
Türk Dil Kurumu’nun yazım kuralına göre, sayı bildiren ifadelerden sonra gelen “ile, la, le, yla, yle” ekleri ayrı yazılır. Doğrusu:
“üç ayla birlikte” şeklindedir, “üç aylarla” birleşik yazılması yanlıştır.
Adım 3 — Doğru seçenek:
Bu yüzden doğru cevap E) V. değil, C) III. olmalıdır.
Not: Soruda “yazım yanlışı” olarak sorulduğunda kesinlikle yazım kuralına uymayan yer aranır. “Üç aylarla” ifadesi birleşik yazıldığı için yazım yanlışı vardır.
Pro İpucu:
Türkçede sayı veya ölçü bildiren kelimelerden sonra gelen “ile”, “la”, “le”, “yla”, “yle” ekleri ayrı yazılır. Yanlış kullanımı metnin anlamını da bozabilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Not: Eğer elindeki kitapta ya da başka kaynaklarda farklı bir cevap verilmişse, bazen yayın hatası veya soru metnindeki farklılıklar olabilir. Ancak genel kabul edilen yazım kuralı yukarıdaki gibidir.