2026-TYT/TEM
13. Rakamları farklı üç basamakl bir sayının yüzler ve onlal
basamağindaki rakamların toplamı birler basamağindakı
rakamın karesine eşit oluyorsa bu sayIya sakin sayı
denir.
Orneğin, 183 sayıSI 1 +8 = 3 olduğu için “sakin
sayıdır”.
Buna göre en büyük sakin sayı ile en küçük sakin
sayinın toplamı kaçtır?
A) 926
B) 945 C) 1075 D) 1106 E) 1125
Soru Fotoğrafı:
Rakamları Farklı En Büyük ve En Küçük Sakin Sayının Toplamı
[KURAL / KULLANILAN FORMÜL:]
Üç basamaklı abc sayısı için:
- Rakamlar birbirinden farklı olmalıdır (a \neq b \neq c).
- Yüzler ve onlar basamağı toplamı, birler basamağının karesine eşit olmalıdır: a + b = c^2.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — En Büyük Sakin Sayıyı Bulma
En büyük sayı için yüzler basamağını (a) en büyük rakam olan 9 seçelim.
- c^2 ifadesi a+b toplamına eşit olacağı için c rakamını büyük seçmeliyiz.
- c = 4 seçersek: a + b = 4^2 = 16. a=9 için b=7 olur. Sayı: 974. (Rakamlar farklı, kurala uygun).
- c = 5 seçersek: a + b = 5^2 = 25. İki rakamın toplamı en fazla 9+8=17 olabilir, yani c=5 veya daha büyük olamaz.
- En büyük sakin sayı: 974
Adım 2 — En Küçük Sakin Sayıyı Bulma
En küçük sayı için yüzler basamağını (a) en küçük rakam olan 1 seçelim.
- c=1 için: a+b=1^2=1. a=1 ise b=0 olur. Sayı 101. Rakamlar farklı olmalı (1=1 olduğu için elendi).
- c=2 için: a+b=2^2=4. a=1 ise b=3 olur. Sayı 132. (Rakamlar farklı, kurala uygun).
- En küçük sakin sayı: 132
Adım 3 — Toplama İşlemi
Bulduğumuz en büyük ve en küçük sakin sayıları toplayalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 1106 (D Şıkkı)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Sakin Sayı Tanımı
- [Tanım:] Soruda özel olarak tanımlanmış, belirli bir matematiksel koşulu sağlayan sayı türüdür.
- [Bu problemde:] a+b=c^2 şartını sağlayan ve rakamları farklı olan üç basamaklı sayılar kastedilmiştir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Rakamları Farklı Şartını Unutmak
- [Yanlış:] En küçük sayı için 101 (1+0=1^2) veya en büyük sayı için 884 (8+8=4^2) seçmek.
- [Doğru:] Soruda belirtilen “rakamları farklı” ifadesine dikkat ederek 132 ve 974 sayılarını kullanmak.
- [Neden Yanlış:] Sorunun kökündeki kısıtlamalar çözüm kümesini daraltır; bu kurala uyulmazsa hatalı şıklara ulaşılır.
Bu konuyu pekiştirmek için rakamları farklı şartı olmasaydı en büyük sakin sayının kaç olacağını bulmak ister misin?