Radyoaktivite, atom çekirdeğinin tanecik veya gama ışınması yayarak parçalanmasıdır. Bu parçalanma sonucunda enerji açığa çıkar. Bazı atom çekirdekleri kendiliğinden veya çeşitli yollarla ışıma yapabilir. Kendiliğinden veya dışarıdan bir etkiyle çekirdeği bozunuma uğrayabilen atom çekirdeklerine radyoaktif çekirdek, bu atomların oluşturduğu maddelere radyoaktif madde denir. Radyoaktif bozunma kendiliğinden gerçekleşirse doğal radyoaktiflik, dışarıdan bir etkiyle gerçekleşirse yapay radyoaktiflik adını alır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
A) Atom çekirdeğinin gama ışınması yayarak parçalanmasının bir sonucu vardır.
B) Doğal radyoaktiflik, radyoaktif bozunmayla ilgili bir kavramdır.
C) Yapay radyoaktifliğin gerçekleşmesi, belirli bir şarta bağlıdır.
D) Atom çekirdeklerinin bir kısmında ışıma oluşması, ihtimal dâhilindedir.
E) Radyoaktif madde, parçalanmayla oluşan enerjinin açığa çıkmasının bir sonucudur.
Paragrafta Anlam ve Radyoaktivite Kavramı Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta anlam sorularında seçeneklerin metindeki yargılarla doğrudan ya da dolaylı olarak örtüşmesi gerekir; metinde verilen kavramlar arasında kurulan neden-sonuç ilişkilerinin tahrif edilmesi veya ters yüz edilmesi çeldiriciyi oluşturur.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
- A) Metinde parçalanma sonucunda enerji açığa çıktığı belirtildiğinden bu sonuca ulaşılır.
- B) “Radyoaktif bozunma kendiliğinden gerçekleşirse doğal radyoaktiflik…” ifadesinden bu kavrama ulaşılır.
- C) Yapay radyoaktiflik dışarıdan bir etki şartına bağlandığı için bu yargıya ulaşılır.
- D) “Bazı atom çekirdekleri… ışıma yapabilir” ifadesi bir olasılık ve kısmi durum bildirdiğinden ulaşılır.
- E) Metne göre radyoaktif madde, enerjinin açığa çıkmasının bir sonucu değil; çekirdeği kendiliğinden veya dış etkiyle bozunuma uğrayabilen atomların oluşturduğu maddedir.
CEVAP: E — Radyoaktif madde, parçalanmayla oluşan enerjinin açığa çıkmasının bir sonucudur.
