R biçimindeki bir kaba birbi- ve Y sivilarinı doldurarak 300 g değerini gösteriyor

YKS TYT
1

r biçimindeki bir kaba birbi-
ve Y sivilarinı doldurarak
300 g değerini gösteriyor.
oldurarak Şekil 2’deki gibi
steriyor.
200 g
Sekil 2
rudur?
ve Ill
2h
C)I ve I|
FEN BİLİMLERİ TESTİ
6. Can, bir tünelin girişinden tünelin içine doğru bağırarak ses
dalgalart üretmektedir, Tünelin içinde ve dişında hava dur-
gun olup, içindeki havanın sIcakliğı, girişindeki havanın Si-
caklığından düşüktür.
Can

  1. yayılma sürali/
    Buna göre tünelin girişindeki ses dalgaları ile karşılaş-
    tırıldığında tünelin içindeki ses dalgalarının
    II. frekans,
    III. dalga boyu
    A) Yalnız I
    Tünel
    niceliklerinden hangileri daha küçüktür?
    D) ve ll
    İLK PROVA
    B) Yalnız Il
    E) Il ve lI
    C)I ve ll
    ÍLK PROVA
    Bir AR-GE labora
    sil bir gübre gelis
  2. Asit, baz ve
    a karıştir
    larda
    Il, Gübre num
    cel analiz yč
    I1. Gübrenin ta
    tepkimenin
    Buna göre, kim
    duğu kimya d
    eşleştirilmişti
    C)
    Anorga
    kimy
    Orga
    Anorg
    kim
    Poli

r biçimindeki bir kaba birbi- ve Y sivilarinı doldurarak 300 g değerini gösteriyor.
r biçimindeki bir kaba birbi- ve Y sivilarinı doldurarak 300 g değerini gösteriyor.1024×768 98.7 KB

2

Tünelde İlerleyen Ses Dalgalarının Hız, Frekans ve Dalga Boyunun Değerlendirilmesi

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Yayılma Süratinin İncelenmesi (I. Öncül)

  • Ses dalgalarının yayılma sürati (v), yalnızca dalganın yayıldığı ortamın özelliklerine ve sıcaklığına bağlıdır.
  • Gaz ortamında sıcaklık azaldıkça moleküllerin kinetik enerjisi düşer ve ses dalgalarının iletim sürati azalır (v \propto \sqrt{T}).
  • Tünelin içindeki hava sıcaklığı girişine göre daha düşük (T_{\text{iç}} < T_{\text{giriş}}) olduğundan, tünelin içindeki ses dalgalarının yayılma sürati daha küçüktür. (I. öncül doğru)

Adım 2 — Frekansın İncelenmesi (II. Öncül)

  • Frekans (f), yalnızca ses kaynağına (Can’ın ses tellerine) bağlıdır.
  • Bir kaynaktan çıkan dalga farklı bir ortama geçse veya ortamın sıcaklığı değişse bile frekansı değişmez (f_{\text{iç}} = f_{\text{giriş}}).
  • Bu nedenle tünelin içindeki sesin frekansı daha küçük değil, aynıdır. (II. öncül yanlış)

Adım 3 — Dalga Boyunun İncelenmesi (III. Öncül)

  • Dalgaların temel hız bağıntısı v = \lambda \cdot f veya \lambda = \frac{v}{f} şeklindedir.
  • Frekans (f) sabitken, yayılma sürati (v) azaldığı için dalga boyu (\lambda) da doğru orantılı olarak küçülür (\lambda_{\text{iç}} < \lambda_{\text{giriş}}).
  • Bu nedenle tünelin içindeki ses dalgalarının dalga boyu daha küçüktür. (III. öncül doğru)

Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
:cross_mark: A. Yalnız I — Dalga boyu (\lambda) da küçüldüğü için eksiktir.
:cross_mark: B. Yalnız II — Frekans kaynağa bağlı olup değişmez.
:cross_mark: C. I ve II — Frekans değişmediği için II. öncül yanlıştır.
:white_check_mark: D. I ve III — Sıcaklık düşüşünden dolayı hem sürat (v) hem de dalga boyu (\lambda) küçülür.
:cross_mark: E. II ve III — Frekans değişmediği için II. öncül yanlıştır.

Adım 5 — Son Doğrulama

  • Tünel içinde sıcaklığın azalması ortamı değiştirdiğinden sesin yayılma sürati azalır; frekans ise kaynağa bağlı kaldığı için sabit kalır. \lambda = \frac{v}{f} formülü gereği süratin azalması dalga boyunu da küçültür. Dolayısıyla I ve III nicelikleri daha küçüktür.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: D) I ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Sesin Yayılma Sürati

  • Tanım: Sesin birim zamanda ortamda aldığı yoldur. Ortamın yoğunluğuna, esnekliğine ve sıcaklığına bağlıdır.
  • Bu problemde: Sıcaklık düştüğü için sesin tünel içindeki sürati azalmıştır.

2. Frekans — Kaynak İlişkisi

  • Tanım: Birim zamanda üretilen dalga sayısıdır ve yalnızca kaynağın titreşim sıklığı ile belirlenir.
  • Bu problemde: Kaynak değişmediği için ses dalgalarının frekansı tünel içinde değişmemiştir.

Bu konuyla ilgili ortam yoğunluğunun veya tını kavramının sorulduğu benzer bir TYT fizik sorusu çözmemi ister misin?