atfal-
-bitişik
azim
-r/-ar / -e, -maz-mezvean/-en stfat-fu MJekleriye
kurulan sifat tamlaması yapısindaki birlesik kelimeler
yazıif.
Aşağıdakilerin hangisinde bu aciklamayı örnel
bir yazım yanlışı yoktur
A) Toplantıda sergilediği samimi tavTI ve güleryüzi
ortamı yumuşatmaya yetti
hazırlanarak randevusuna vaktinde yetişi.
B) Çalarsaatin sesiyle tedirginlikle uyanıp hzla
bağışarla herkesi şaşır.
C) Etrafinda varyemez olarak bilinen dedem, yaptiğı
çıkaryol bulamıyordu.
D) Ne kadar uğraştıysa da şirketi iflastan kurtaracak
daha teknolojik bir ödeme sistemi kurdurmaya kare
E) Mağaza sorumlusu, bozulan eski yazarkasa yeine
rar
verdi.
aki
ağmen
rşiladı.
azanan
sları
Sıfat-Fiil Ekleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin İncelenmesi
Cümlede yer alan “güleryüzü” sözcüğü bitişik yazılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre “-r / -ar / -er” sıfat-fiil ekiyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki birleşik kelimelerin ayrı yazılması gerekir. Doğru kullanımı güler yüz şeklindedir. Dolayısıyla A seçeneğinde kurala uyulmadığı için bir yazım yanlışı vardır.
Adım 2 — B Seçeneğinin İncelenmesi
Cümlede geçen “Çalarsaatin” sözcüğü bitişik yazılmıştır. Sıfat-fiil ekiyle kurulan bu tamlamanın doğru yazılışı çalar saat şeklinde ayrı olmalıdır. Bu nedenle B seçeneğinde de yazım yanlışı vardır.
Adım 3 — C Seçeneğinin İncelenmesi
Cümlede yer alan “varyemez” sözcüğü bitişik yazılmıştır. TDK kurallarına göre ikinci kelimesi “-maz / -mez” eki alarak kalıplaşan ve tutum/kişilik özelliği bildiren bazı birleşik kelimeler (varyemez, hacıyatmaz, kadirbilmez, etyemez) bitişik yazılır. Bu kelime cümlede doğru yazıldığı için C seçeneğinde verilen kuralı ihlal eden bir yazım yanlışı yoktur.
Adım 4 — D Seçeneğinin İncelenmesi
Cümledeki “çıkaryol” ifadesi bitişik yazılmıştır. Sıfat-fiil ekiyle kurulan sıfat tamlaması yapısındaki bu kelimenin doğrusu çıkar yol biçiminde ayrı yazılmalıdır. Bu yüzden D seçeneğinde de bir yazım yanlışı vardır.
Adım 5 — E Seçeneğinin İncelenmesi
Cümlede geçen “yazarkasa” sözcüğü bitişik yazılmıştır. “-ar / -er” sıfat-fiil ekiyle kurulan bu yapının TDK standartlarına göre yazar kasa şeklinde ayrı yazılması gerekir. Dolayısıyla E seçeneğinde de bir yazım yanlışı vardır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. güleryüzü — Yanlış yazılmıştır (Doğrusu: güler yüz).
B. Çalarsaatin — Yanlış yazılmıştır (Doğrusu: çalar saat).
C. varyemez — Doğru yazılmıştır (Kalıplaşmış birleşik kelime olduğu için bitişik yazılması doğrudur).
D. çıkaryol — Yanlış yazılmıştır (Doğrusu: çıkar yol).
E. yazarkasa — Yanlış yazılmıştır (Doğrusu: yazar kasa).
Adım 7 — Son Doğrulama
A, B, D ve E şıklarında sıfat-fiil ekiyle kurulan sıfat tamlamaları hatalı olarak bitişik yazılmıştır. C seçeneğindeki “varyemez” sözcüğü ise TDK kuralları gereği kalıplaşmış birleşik kelime kategorisinde yer aldığı için bitişik yazılır ve cümlede herhangi bir yazım hatası bulunmamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Etrafında varyemez olarak bilinen dedem, yaptığı bağışlarla herkesi şaşırttı.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yazım kurallarıyla ilgili benzer bir KPSS sorusu çözmek veya kalıplaşmış birleşik kelimelerin diğer istisnalarını incelemek ister misin?
