Yukarıdaki soruyu çözebiliriz.
Soruyu Anlama
Soruda, ABCD dikdörtgeni ve CDE eşkenar üçgeni verilmiş. Bizden, ∠ADE açısının kaç derece olduğunu bulmamız isteniyor.
Çözüm Adımları
1. Eşkenar Üçgen Özelliği
Eşkenar üçgenin tüm açıları 60°’dir. Bu yüzden:
- ∠ECD = 60°
- ∠CED = 60°
- ∠DCE = 60°
2. Dikdörtgen Özelliği
Dikdörtgendeki açıların tamamı 90°’dir. Burada:
- ∠ADC = 90°
3. ∠ADE Açısının Bulunması
∠ADE açısını bulmak için:
- ∠ADC açısını bir kenara bölüyoruz (dikdörtgenin içindeki açı).
- Daha sonra ∠DCE (eşkenar üçgenin açısı) ekleniyor.
Cevap:
Açıyı Hesaplama
Sonuç: tabl…
Yukarıda verilen şekilde ABCD dikdörtgen, CDE eşkenar üçgendir. Buna göre, m(ADE) kaç derecedir?
Cevap:
İçindekiler
1. Problemin Tanıtımı
Verilen bir dikdörtgen (ABCD) ve bu dikdörtgenin D ile C kenarını kullanarak oluşturulmuş bir eşkenar üçgen (CDE) söz konusudur. Eşkenar üçgende tüm açılar 60°, tüm kenarlar ise birbirine eşittir. Soruda bizden, m(ADE) açısının ölçüsünü bulmamız istenmektedir. Şıklar:
- A) 30
- B) 45
- C) 60
- D) 75
Bu tür sorularda en pratik yöntemlerden biri, noktaları uygun şekilde koordinat düzlemine yerleştirerek vektör ya da temel geometri yöntemleriyle açıyı hesaplamaktır. Aşağıda, koordinat sistemi yaklaşımı adım adım gösterilmektedir.
2. Temel Bilgiler ve Tanımlar
- Dikdörtgen (ABCD): Karşılıklı kenarları eşit ve paralel, iç açılarının tamamı 90° olan dörtgen.
- Eşkenar Üçgen (CDE): Tüm kenarları (CD=DE=EC) eşit ve tüm iç açıları 60° olan üçgen.
- Açı Hesaplama (Vektör Yaklaşımı): İki vektör arasındaki açı,
$
\cos(\theta) ;=; \frac{\mathbf{u} \cdot \mathbf{v}}{|\mathbf{u}||\mathbf{v}|}
$
formülüyle bulunur. - Rektör Bileşenleri: Düzlemde (x_2 - x_1,\, y_2 - y_1) şeklinde hesaplanır.
3. Koordinat Yöntemiyle Çözüm
Bu yöntemde, dikdörtgeni ve eşkenar üçgeni koordinat sisteminde konumlandırırız:
- D noktasını orijin (0,0) olarak alırız.
- C noktasını (w, 0) alırız (çünkü DC kenarı yatay olsun ve uzunluğu w olsun).
- A noktası, D’nin üstünde kaldığı için (0,h) şeklinde konumlandırılabilir (h dikdörtgenin yüksekliği).
- E noktası, C ve D noktalarını kullanarak bir eşkenar üçgen oluşturacağı için, DC kenarına ait yükseklik kullanılır. E eşkenar üçgenden dolayı, D ile C arasındaki orta noktadan yukarıya doğru \frac{\sqrt{3}}{2}w kadar yükselir. Böylece E noktası
$
\left(\frac{w}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2} , w\right)
$
olur (Eğin, DC doğrusu üzerinde olmaması, uzunlukların dikdörtgen yüksekliğine uygun olması beklenir).
4. Adım Adım Hesaplama
4.1 Noktaların Koordinatları
- D(0,\,0)
- C(w,\,0)
- A(0,\,h)
- E\Big(\tfrac{w}{2},\, \tfrac{\sqrt{3}}{2}w\Big)
4.2 DA ve DE Vektörlerinin Hesaplanması
- \overrightarrow{DA} = A - D = (0-0,\, h-0) = (0,\,h)
- \overrightarrow{DE} = E - D = \Big(\tfrac{w}{2}-0,\, \tfrac{\sqrt{3}}{2}w-0\Big) = \Big(\tfrac{w}{2},\, \tfrac{\sqrt{3}}{2}w\Big)
4.3 Vektörlerin Uzunlukları
- \|\overrightarrow{DA}\| = \sqrt{(0)^2 + (h)^2} = h
- $ |\overrightarrow{DE}| = \sqrt{\Big(\tfrac{w}{2}\Big)^2 + \Big(\tfrac{\sqrt{3}}{2}w\Big)^2}
= \sqrt{\tfrac{w^2}{4} + \tfrac{3w^2}{4}} = \sqrt{\tfrac{4w^2}{4}} = w $
4.4 Nokta Çarpımı (Dot Product)
- $ \overrightarrow{DA} \cdot \overrightarrow{DE} = 0 \times \tfrac{w}{2} + h \times \Big(\tfrac{\sqrt{3}}{2}w\Big)
= h , \tfrac{\sqrt{3}}{2} , w $
4.5 Açı Değerinin Hesaplanması
Açı formülü:
$
\cos(\angle ADE) ;=; \frac{\overrightarrow{DA} \cdot \overrightarrow{DE}}{|\overrightarrow{DA}|;|\overrightarrow{DE}|}
$
Yerine koyarsak:
Dolayısıyla
5. Özet Tablo
| Adım | İşlem | Sonuç/Değer |
|---|---|---|
| 1. Koordinat Seçimi | D(0,0), C(w,0), A(0,h), E(w/2, (√3/2)w) | Her nokta düzlemde konumlandırıldı |
| 2. Vektörler (DA, DE) | DA = (0, h), DE = (w/2, (√3/2)w) | D merkezli vektörler |
| 3. Vektör Uzunlukları | DA | |
| 4. Nokta Çarpımı Hesabı | DA·DE = 0·(w/2) + h·(√3/2 w) = (√3/2)hw | İç çarpım formülü |
| 5. Açı Formülü | cos(∠ADE) = [DA·DE] / ( | DA |
| 6. Açı Değeri | ∠ADE = 30° | Aranan sonuç |
6. Sonuç ve Özet
Bu çözümde, dikdörtgenin DC kenarını eşkenar üçgenin bir kenarı olarak aldık ve E noktasını koordinat düzlemine yerleştirdik. Vektörel yaklaşımla yapılan hesaplar sonucunda m(ADE) = 30° bulunmuştur.
- Önemli Noktalar:
- Eşkenar üçgenin her açısı 60° olduğu için DC ile DE ve CE kenarları birbirine eşit (w).
- Koordinat yöntemi, açı hesaplarını düzenli ve net bir şekilde sunmamıza yardımcı olur.
- Dikdörtgenin yüksekliği (h) veya genişliği (w) gibi değerler sorunun cevabını değiştirmez; oranlar sabittir.
Kısaca, m(ADE) = 30° bu sorunun doğru cevabıdır.
