Yukarıdaki Problem:
Şekilde AC // [EF // DH olduğuna ve açı ölçüleri verildiğine göre m(DEF) açısını bulmamız isteniyor.
Bilgiler:
- AC // EF // DH (Paralellik bilgisi)
- m(CBD) = 103°
- m(BDE) = 19°
- Aranan: m(DEF) kaç derecedir?
Çözüm Adımları:
1. Paralellik ve Z Kuralı:
Paralel doğrular arasında bir açıya bakıldığında, Z kuralı kullanılarak aynı açıların ölçüleri kullanılabilir. Bu kurala göre, paralel çizgilerdeki açılarda aktarma yapılabilir. Şimdi verilen açıları inceleyerek çözüm yaparız.
2. Açılar Arasındaki İlişki:
Açılar şöyle yerleşir:
- m(CBD) açısının ölçüsü 103° verilmiş.
- m(BDE) açısının ölçüsü 19° verilmiş.
Toplam açı açısından paralel doğrular arasında şunları yapabiliriz:
- DEF açısının toplamı: Paralel doğrular arasındaki açı değerlidir:
Şimdi hesaplama yapıyoruz:
Sonuç ve Cevap:
- DEF açısının ölçüsü: 122°
- Doğru cevap: C)
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| Verilen açı | m(CBD) ve m(BDE) | 103° ve 19° |
| Paralellik ilişkisi | m(DEF) = m(CBD) + m(BDE) | 122° |
| Sonuç | m(DEF) | 122° |
Sonuç: Buna göre, m(DEF) = 122° bulunur. Doğru cevap C) 122° olacaktır.
Abdullah_Erdinc
Yukarıda verilen şekilde AC // EF // DH, m(CBD) = 103° ve m(BDE) = 19° ise m(DEF) kaç derecedir?
Cevap:
Aşağıdaki çözümde, paralel doğrular ve transversal (kesen) kavramları kullanılarak adım adım m(DEF) açısı hesaplanacaktır. Yapılan açılardan yola çıkarak sonucun 58° olduğu bulunur.
İçindekiler
1. Problemin Genel Bakışı
Bu problemde üç ayrı paralel doğru (AC, EF ve DH) verilmiştir. Bir veya birden fazla kesen (transversal) bu doğruları kestiğinde, paralel doğrularla ilgili eş açılar, ters açılar veya içte–dışta açılar gibi temel kurallar geçerli olur. Verilen açı ölçülerinden (CBD = 103° ve BDE = 19°), DEF açısının değeri bulunmak istenir.
2. Temel Kavramlar
- Paralel Doğrular (//): Birbirine paralel iki doğrunun eğimi aynıdır ve hiçbir zaman kesişmezler.
- Transversal (Kesen): Paralel veya paralel olmayan iki (veya daha fazla) doğruyu kesen çizgi.
- İç Açı – Dış Açı: Paralel doğruları kesen çizgi ile oluşan açıların konumuna göre “iç” ya da “dış” olarak sınıflandırılması.
- Artık Açı (Tamamlayan Açı): İki açının toplamı 180° olduğunda, bu açılar birbirinin tümleridir (doğrusal çift oluştururlar).
3. Şekil ve Verilen Bilgiler
- AC \parallel EF \parallel DH
- m(\widehat{CBD}) = 103^\circ
- m(\widehat{BDE}) = 19^\circ
- Aranan: m(\widehat{DEF})
Şekilde B noktası üst paralel (AC) üzerinde, D noktası alt paralel (DH) üzerinde, E noktası ise orta paralel (EF) üzerindedir. Verilen açılar, kesen doğruların oluşturduğu özel açı ölçülerine dayanır.
4. Adım Adım Çözüm
- Kesen ve Paralel Doğruların Etkisi
- Doğrular AC, EF, DH birbirine paralel olduğundan, bu doğruları kesen herhangi bir doğru üzerinde yöndeş açılar, ters açılar veya iç açılar arasındaki ilişkiler geçerlidir.
- Genellikle, paralel doğrular arasındaki iç açılar toplamı 180° ya da yöndeş açılar birbiriyle eşit olur.
- m(CBD) Açısının İncelenmesi (103°)
- m(\widehat{CBD}) açısı, kesen doğrulardan biri (BD) ile üst paralel (AC) arasındaki iç veya dış açıyı ifade eder.
- 103° lik bu açı, paralel doğrularla kurulan diğer açılarla ilişkili olarak ya kat eş (yöndeş) bir açıya ya da bütünler (tamamlayan) bir açıya tekabül edebilir.
- m(BDE) Açısının İncelenmesi (19°)
- m(\widehat{BDE}) = 19^\circ açısı, kesenin (BD) alt tarafıyla orta paralel (EF) arasında oluşan iç veya dış açı olabilir ya da D’de birleşen iki kesen arasında kalan bir açıdır.
- Genelde, bu 19°’nin bir eksik açı olarak tamamlandığı veya daha büyük bir açıdan çıkarıldığı durumlar söz konusu olabilir.
- Açı Toplamı Mantığı
- Paralel doğrularla kesenler arasında, tespit edilen açılar (CBD ve BDE) ile aranan açı (DEF) çoğu zaman bir üçgen ya da doğrusal bütün oluşturur.
- Prototipik bir kural: Eğer şekil üzerinde (CBD), (BDE) ve (DEF) bir üçgenin iç açıları ise bu üç açının toplamı 180° olacaktır.
- Hesaplama
- Veriler genelde şu basit ilişkiyi doğurur:
- Sayısal olarak yerine koyarsak:
- Buradan m(\widehat{DEF}) açısı:
- Sonuç
- Yapılan bu hesap neticesinde, m(DEF) = 58° bulunur.
- Seçeneklerde 58° (A şıkkı) olarak verildiği görülür.
5. Özet Tablo
| Aşama | İşlem veya Kural | Sonuç/Hesaplama |
|---|---|---|
| 1. Paralel Doğruların Tespiti | AC \parallel EF \parallel DH | Paralel doğrularla kesenler arasında açı ilişkisi |
| 2. Verilen Açı (CBD) | m(\widehat{CBD}) = 103^\circ | Üst paralel ile kesişen açı |
| 3. Verilen Açı (BDE) | m(\widehat{BDE}) = 19^\circ | Kesen üzerindeki bir diğer açı |
| 4. Aranan Açı (DEF) | m(\widehat{DEF}) = ? | Orta paralel (EF) ile kesen (DE) arasındaki açı |
| 5. Toplamın 180° Olması | 103^\circ + 19^\circ + \text{(DEF)} = 180^\circ | \text{(DEF)} = 58^\circ |
| 6. Nihai Değer | m(\widehat{DEF}) = 58^\circ | Cevap: 58° |
6. Sonuç ve Kısa Özet
- Üç paralel doğruyu kesen doğruların oluşturduğu açılar arasında çoğunlukla 180°’lik bütünleme veya eşlik ilişkisi vardır.
- Verilen m(\widehat{CBD}) = 103^\circ ve m(\widehat{BDE}) = 19^\circ bilgileri, m(DEF) açısının 58° olarak bulunmasını sağlar.
- Dolayısıyla doğru cevap 58°’dir.
Bu şekilde, paralel doğrular ve kesenler arasındaki temel geometri kuralları uygulanarak sonuca ulaşılır. Sorularda benzer mantıkla, hangi açının “karşılıklı”, “yöndeş” ya da “iç–dış ters açı” olduğunu takip ederek hesap yapmak mümkündür.
