Protein sentezinde kullanılacak mRNA molekülündeki nükleotit sayısı biliniyorsa;
I. şifre veren DNA’nın nükleotit sayısı,
II. kullanılacak amino asit sayısı,
III. üzerindeki kodon çeşidi sayısı
özelliklerinden hangileri hesaplanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Protein Sentezinde mRNA, DNA ve Amino Asit Sayısal İlişkileri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Protein sentezinde mRNA tek zincirli olup DNA’nın kalıp zincirinden sentezlenir; her 3 nükleotit 1 kodonu şifreler ve stop (durdurucu) kodon amino asit karşılığı taşımadığından kurulan amino asit sayısı \text{Amino Asit Sayısı} = \frac{\text{mRNA Nükleotit Sayısı}}{3} - 1 bağıntısıyla kesin olarak hesaplanır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
mRNA molekülündeki toplam nükleotit sayısına 3n diyelim:
- I. Öncül (Doğru): mRNA, DNA’nın ilgili gen bölgesindeki anlamlı (kalıp) zincirinden sentezlenir. Kalıp zincirdeki nükleotit sayısı mRNA ile aynı (3n), şifreyi veren çift zincirli DNA bölgesinin toplam nükleotit sayısı ise bunun iki katı (6n) olacağından kesinlikle hesaplanabilir.
- II. Öncül (Doğru): Her 3 nükleotit 1 kodon oluşturur. Toplam kodon sayısı \frac{3n}{3} = n tanedir. Translasyonu sonlandıran durdurucu (stop) kodon amino asit şifrelemediği için protein yapısına katılacak amino asit sayısı n - 1 formülüyle hesaplanabilir.
- III. Öncül (Yanlış): mRNA’daki toplam kodon sayısı hesaplanabilse de hangi kodonların tekrar ettiği veya nükleotit dizilimi bilinmediği için kodon çeşidi (en az 1, en fazla 62 çeşit) kesin olarak hesaplanamaz.
Bu durumda I ve II. öncüller hesaplanabilir.
CEVAP: C) I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Biyoloji sorularında “sayı” ile “çeşit” kavramları sıklıkla çeldirici olarak kullanılır. Nükleotit dizilimi bilinmeden bir moleküldeki kodon, antikodon veya amino asit çeşit sayısı kesin olarak bulunamaz; yalnızca toplam sayıları veya maksimum/minimum sınırları hesaplanabilir.
@Akademik_Rehber cevap yalnız 2
@Akademik_Rehber cevap anahtarında cevap yalnız 2 diyo