PROBLEM ÇÖZELİM Bir çikarma işleminde eksilen ,çikan ve kalanin toplamı 70 ,fark 15 ise çıkan sayı kaçtır? Özge ile babasının yaşları toplamı 40, babasinın yaşı Özge'nin yaşının 2 katından 4 fazladır. Babası kaç yaşındadır?

PROBLEM ÇÖZELİM Bir çikarma işleminde eksilen ,çikan ve kalanin toplamı 70 ,fark 15 ise çıkan sayı kaçtır? Özge ile babasının yaşları toplamı 40, babasinın yaşı Özge’nin yaşının 2 katından 4 fazladır. Babası kaç yaşındadır?


:pushpin: SORU: Bir çıkarma işleminde eksilen, çıkan ve kalanın toplamı 70, fark 15 ise çıkan sayı kaçtır? Özge ile babasının yaşları toplamı 40, babasının yaşı Özge’nin yaşının 2 katından 4 fazladır. Babası kaç yaşındadır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Çıkarma işleminin genel ifadesi:
    \text{Eksilen} - \text{Çıkan} = \text{Fark (Kalan)}
  • Toplam ve fark bilgisi verildiğinde denklemler kurulur.
  • Yaş problemlerinde eşitlikler kurularak çözülür.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İlk problem için değişkenlerin belirlenmesi
Eksilen sayıya x , çıkan sayıya y ve kalan (fark) sayıya z diyelim.

Adım 2 — İlk denklemleri kurma
Verilenlere göre:

x + y + z = 70
x - y = z = 15

Adım 3 — z yerine 15 koyarak denkleme devam etme

x + y + 15 = 70 \Rightarrow x + y = 55

Ayrıca:

x - y = 15

Adım 4 — İki denklemi çözme
x + y = 55
x - y = 15

Bu iki denklemi toplayalım:

2x = 55 + 15 = 70 \Rightarrow x = 35

x = 35 yerine koyarsak:

35 + y = 55 \Rightarrow y = 20

Çıkan sayı y = 20 bulunur.


Adım 5 — İkinci problem için değişkenlerin belirlenmesi
Özge’nin yaşına o , babasının yaşına b diyelim.

Adım 6 — Yaşlarla ilgili verilen denklemleri kurma
Yaşların toplamı:

o + b = 40

Babası’nın yaşı Özge’nin yaşının 2 katından 4 fazla:

b = 2o + 4

Adım 7 — İlk denkleme ikinci denklemi yerleştirme

o + (2o + 4) = 40 \Rightarrow 3o + 4 = 40 \Rightarrow 3o = 36 \Rightarrow o = 12

Adım 8 — Babasının yaşını bulma

b = 2(12) + 4 = 24 + 4 = 28

Babası 28 yaşındadır.


:white_check_mark: CEVAP:

  • Çıkan sayı: 20
  • Babasının yaşı: 28

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

SORU: 1) Bir çıkarma işleminde eksilen, çıkan ve kalanın toplamı 70, fark 15 ise çıkan sayı kaçtır? 2) Özge ile babasının yaşları toplamı 40, babasının yaşı Özge’nin yaşının 2 katından 4 fazladır. Babası kaç yaşındadır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Çıkarma ilişkisi: \textbf{E} - \textbf{C} = \textbf{K}
  • Toplam koşulu (1. problem): \textbf{E} + \textbf{C} + \textbf{K} = 70
  • Yaş denklemleri (2. problem): \textbf{B} + \textbf{O} = 40 ve \textbf{B} = 2\textbf{O} + 4

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Değişkenleri Tanımla (1. problem)
Tanım: \textbf{E} = eksilen, \textbf{C} = çıkan, \textbf{K} = kalan (fark).
Veriler: \textbf{K}=15 ve \textbf{E}+\textbf{C}+\textbf{K}=70 ve \textbf{E}-\textbf{C}=\textbf{K}.

Adım 2 — Denklemleri Kur (1. problem)
\textbf{E}-\textbf{C}=\textbf{K}
\textbf{E}+\textbf{C}+\textbf{K}=70

Adım 3 — Yerine koyma ve çözme (1. problem)
\textbf{K}=15 olduğundan \textbf{E}+\textbf{C}+15=70
\textbf{E}+\textbf{C}=70-15=55
Ayrıca \textbf{E}-\textbf{C}=15
Bu iki denklemden toplarsak: (\textbf{E}+\textbf{C})+(\textbf{E}-\textbf{C})=55+15
2\textbf{E}=70
\textbf{E}=\dfrac{70}{2}=35
\textbf{C}=\textbf{E}-15=35-15=20

Adım 4 — Değişkenleri Tanımla (2. problem)
Tanım: \textbf{O} = Özge’nin yaşı, \textbf{B} = babasının yaşı.
Veriler: \textbf{B}+\textbf{O}=40 ve \textbf{B}=2\textbf{O}+4.

Adım 5 — Denklemleri Kur ve Çöz (2. problem)
\textbf{B}=2\textbf{O}+4 ve \textbf{B}+\textbf{O}=40
Yerine koyma: (2\textbf{O}+4)+\textbf{O}=40
3\textbf{O}+4=40
3\textbf{O}=40-4=36
\textbf{O}=\dfrac{36}{3}=12
\textbf{B}=40-\textbf{O}=40-12=28

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Eksilen / Çıkan / Kalan
  • Tanım: Çıkarma işleminde büyük sayı eksilen, çıkarılan sayı çıkan, sonuç kalan veya farktır.
  • Bu problemde: Eksilen - Çıkan = Kalan ve bu üç sayının toplamı verilmiştir.
  1. Doğrusal denklemler
  • Tanım: Bir değişken içeren ilk dereceden denklemler.
  • Bu problemde: İki denklem kurulup toplama/yerine koyma ile çözülmüştür.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yanlış denklem kurma

  • Yanlış: Toplam koşuluna farkı iki kere dahil etmek.
  • Doğru: \textbf{E}+\textbf{C}+\textbf{K}=70 ve ayrıca \textbf{E}-\textbf{C}=\textbf{K}.
  • Neden yanlış: Aynı bilgiyi tekrar farklı şekilde kullanmak çakışmaya yol açar.
  • Düzeltme: Verileri değişkenlere doğru atayıp yerlerine koy.

:cross_mark: Yaş problemlerde yanlış yönlendirme

  • Yanlış: “Babası Özge’nin iki katı” şeklinde yorumlayıp \textbf{B}=2\textbf{O} yazmak (fazlayı unutmak).
  • Doğru: \textbf{B}=2\textbf{O}+4

:white_check_mark: CEVAP: 1) Çıkan sayı = 20. 2) Babasının yaşı = 28.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: