Tüm terimleri birer pozitif tam sayt olan a, aritmetik
dizisi için
aa
=12
eşitlikleri sağfanyyor.
A) 18
46-11
Buna göre a - a farkı kactır?
B) 24
C) 30
D) 36
E) 4
Pozitif Terimli Aritmetik Dizi Sorusu Çözümü
Görseldeki ve metindeki verilere göre, bir (a_n) aritmetik dizisi için şu bilgiler verilmiş:
- a_{a_3} = 12
- a_{a_6} = 60
- Dizinin tüm terimleri pozitif tam sayıdır.
- Soru: a_{11} - a_5 farkı kaçtır?
[KULLANILAN FORMÜL:]
Aritmetik dizilerde genel terim formülü: a_n = a_1 + (n-1) \cdot d
İki terim arasındaki fark formülü: a_n - a_m = (n - m) \cdot d
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Ortak Farkı (d) Bulma
Aritmetik dizilerde terimler arasındaki fark, indisler farkı ile ortak farkın çarpımına eşittir. Verilen iki bileşke terimi kullanarak şu denklemi kurabiliriz:
Verilen değerleri yerine koyalım:
Adım 2 — a_6 - a_3 İfadesini Açma
Aynı kurala göre a_6 - a_3 = (6 - 3) \cdot d = 3d olur. Bu ifadeyi yukarıdaki denklemde yerine yazalım:
$$d = 4$$ (Terimler pozitif tam sayı olduğu için d pozitif olmalıdır.)
Adım 3 — İstenen Farkı (a_{11} - a_5) Hesaplama
Soru bizden a_{11} - a_5 değerini istiyor. Aritmetik dizi kuralını tekrar uygulayalım:
d = 4 olduğunu bulmuştuk, yerine yazalım:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] 24 (B seçeneği)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Aritmetik Dizi
- [Tanım:] Ardışık terimleri arasındaki farkı sabit olan dizilerdir.
- [Bu problemde:] Ortak farkın (d) karesini bulmak için terimlerin indislerini yine dizi terimleri cinsinden kullandık.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Yanlış İndis Kullanımı
- [Yanlış:] a_{a_3} ifadesini a_a \cdot 3 veya sadece a_3 gibi düşünmek.
- [Doğru:] a_{a_3}, dizinin a_3. terimindeki değeri indis olarak kabul eden terimdir.
- [Neden yanlış:] Bu bir fonksiyon bileşkesi gibidir; önce içteki indis değerini bulup sonra ana dizide o sıradaki terime bakılır.
Bu çözüm yoluyla ilgili aklına takılan veya benzer mantıkta başka bir dizi sorusu çözmemi ister misin?
