Plsko odeyde altı çizili kelimelerin anlamlarının gerçekten eksilme zamiri olup olmadığını belirleme ödevi
Answer:
Resimde paylaştığınız ödev sorusu, aşağıda verilen cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin anlamlarının eksilme zamiri olup olmadığını belirlemenizi istiyor. Eksilme zamiri, Türkçede bir tür zamirdir ve cümlede yer almayan, atlanan ama anlamca tamamlayıcı olan kelimelerdir. Örneğin; “bazılarını”, “birini”, “bazısı” gibi sözcükler eksilme zamiri olabilir. Eksilme zamirleri, isimlerin ya da isim tamlamalarının bazı bölümlerinin eksik olduğu cümlelerde anlam bütünlüğünü sağlarlar.
Eksilme Zamiri Nedir?
- Eksilme Zamiri, bir cümlede bazı kelimelerin veya kelime parçalarının atlanmasıyla (eksilmesiyle), ama anlamın bozulmamasıyla alakalıdır.
- Örneğin:
“Onun geçmişi çok karanlık.” cümlesinde geçen “geçmişi” kelimesi tam olarak açıklanmaz, ancak anlaşıldığı için eksilme zamiri olarak kabul edilebilir. - Eksilme zamiri çoğunlukla bir şeyden söz edildiği ve o şeyin tekrar edilmediği durumlarda kullanılır.
Ödevdeki Cümlelerin İncelenmesi
Alttaki tabloda, görseldeki her cümlenin altı çizili kelimeleri analiz edilmiştir.
| Sıra | Cümle | Altı Çizili Kelime | Eksilme Zamiri mi? | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Seni gece dilin geldi. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok, cümlede tam ifade var. |
| 2 | Seni seni olduğu için anlıyor. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok. |
| 3 | Tam o şehirde olan oldu. | “olan” | Hayır | “Olan” burada sıfat-fiil, eksilme zamiri değil. |
| 4 | Öğrenci genede oturuyor. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok. |
| 5 | Sizler bana ağır geldin. | “geldin” (fiil) | Hayır | Eksilme zamiri değil. |
| 6 | Engeller dile olduğu için tanımıyorum. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok. |
| 7 | Onun geçmişi çok karanlık. | “geçmişi” | Evet | “Geçmişi” ifadesi isimden gelir ve burada eksilme zamiri olabilir |
| 8 | O herkese dikkat durması. | “dikkat” | Hayır | “Dikkat” isim, eksilme zamiri değil. |
| 9 | Uzunluk ölçülerini öğreniyorum. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok. |
| 10 | Senin donanımların bozuldu. | “donanımların” | Hayır | Tam isim anlamı var |
| 11 | Dolaptaki yemekler bozulmuş. | - | Hayır | Yemekler tam ifade |
| 12 | Davet her gün belli olur. | “belli” | Hayır | Sıfat anlamında kullanılmış |
| 13 | Kara tahtaya yazı yazdım. | “yazı” | Hayır | İsim, eksilme zamiri değil. |
| 14 | Onun şapkayı açığa çıkardı. | “açığa” | Hayır | Fiil tamlaması |
| 15 | Oyun oynamak zevklidir. | - | Hayır | Eksilme zamiri yok. |
Özet:
- Cümlelerdeki altı çizili sözcükler genel olarak eksilme zamiri değil, tam isim ya da fiil olarak kullanılmıştır.
- Ödevinizde eksilme zamiri olan kelimeyi işaretlemeniz gerekiyorsa, genellikle eksik bırakılıp anlaşılan kelimelere dikkat edin.
- Bu görselde açıkça eksilme zamiri olduğu söylenebilecek net bir örnek rahat görünmemektedir.
Eksilme Zamiri ile İlgili Konu Özeti Tablosu
| Terim | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Eksilme Zamiri | Cümlede anlamı tamamlamak için atlanan sözcükler | “Bazılarını gördüm.” |
| Sıfat-Fiil | Fiilden türemiş ve isim ya da sıfat görevinde | “Gelen adam” |
| İsim Tamlaması | İsimlerin belirleyici birleşimi | “Kitabın sayfası” |
| Tam İfade | Cümlenin anlam açısından tamam ve açık hali | “Davet her gün belli olur.” |
Size Önerim:
- Türkçe ders kitaplarındaki zamirler bölümünde, özellikle eksilme zamiri konusundaki örnekleri inceleyin.
- Eksilme zamirlerini genellikle tam yok edilip anlamın bozulmadığı cümlelerde arayın.
Eğer isterseniz, bu sorulara özel tek tek cümle analizi de yapabilirim.
Başarılar! ![]()
İşte her bir cümle çiftindeki altı çizili sözcüğün “Gerçek (G)” mu “Mecaz (M)” mı olduğunu gösteren çözüm:
| No | Cümle | Altı Çizili Sözcük | Anlam Türü |
|---|---|---|---|
| 1 | Sıcak yerde dinlenin. | sıcak | G |
| Onun sıcak davranışları içimi ısıttı. | sıcak | M | |
| 2 | Tam o sırada ışık söndü. | sırada | M |
| Öğrenci sırada oturuyor. | sırada | G | |
| 3 | Sınav bana ağır geldi. | ağır | M |
| Eşyalar ağır olduğu için taşıyamıyorum. | ağır | G | |
| 4 | Onun karanlık korkusu var. | karanlık | G |
| Karanlık geçmişi unutamıyor. | karanlık | M | |
| 5 | O, her işe ölçülü yaklaşıyor. | ölçülü | M |
| Uzunluk ölçülerini laboratuvarda öğreniyoruz. | ölçülerini | G | |
| 6 | Senin davranışlarına bozuldu; çok kırıldım. | bozuldu | M |
| Dolaptaki yemekler bozulmuş; kokmaya başlamış. | bozulmuş | G | |
| 7 | “Dost kara günde belli olur.” | kara | M |
| Kara tahtaya tebeşirle yazı yazdım. | kara | G | |
| 8 | Onun gerçek oyunu ortaya çıktı. | oyunu | M |
| Oyun oynamak çocuklar için eğlencelidir. | oyun | G |
– G: Gerçek (sözcüğün sözlük, somut anlamı)
– M: Mecaz (soyut, benzetme yoluyla kazanılmış anlam)
