Pls çozz

Soru 7

Bir cismin sahip olduğu kinetik enerji, o cismin kütlesine ve hızının karesine (E_k=\tfrac12\,m\,v^2) bağlıdır. Soruda verilenler:

  • E_3>E_2>E_1

Buna göre yapılabilecek yorumlar:

  1. I. “Üç durumda da yolcuların kütleleri ve süratleri eşit olabilir.”
    • Eğer kütle ve hızlar eşit olsaydı, tüm enerji değerleri de eşit olurdu. Oysa E_3>E_2>E_1 olduğuna göre bu mümkün değildir.
  2. II. “Yolcuların kütleleri toplamı eşit ise süratlerin 1>2>3 ilişkisi vardır.”
    • Sabit m için E\propto v^2 olduğundan diziliş enerjide 3>2>1 ise hızda da 3>2>1 olur. “1>2>3” ifadesi yanlış olduğu için bu şık yanlıştır.
  3. III. “Süratler eşit ise kütleler arasında 3>2>1 ilişkisi vardır.”
    • Sabit v için E\propto m olduğundan enerji sıralaması kütlede de 3>2>1 demektir. Bu şık doğrudur.

Doğru yanıt: A) Yalnız III


Soru 8

Teleferik sabit süratle K noktasından L noktasına çıkarken kinetik enerjisi değişmez. Kabin alçalırken ya da yükselirken potansiyel enerji değişir, iş yer çekimine karşı yapılır.

Şıklara bakacak olursak:

  • A) “Teleferik yer çekimine karşı iş yapmıştır.” → Doğru. (Motor ve halat sistemi, kabini kaldırırken yer çekimine karşı pozitif iş yapar.)
  • B) “K’deki kinetik enerjisi, L’dekinin daha azdır.” → Yanlış. (Sabit sürat = sabit kinetik enerji.)
  • C) “Yer çekimi kuvveti K noktasından L noktasına gelirken azalır.” → Ortaokul düzeyinde yer yüzeyine yakın noktalarda g sabit kabul edilir, dolayısıyla kuvvet değişmez. Şık yanlıştır.
  • D) “L noktasındaki potansiyel enerjisi, K noktasındakinden daha fazladır.” → Doğru. (L, K’dan yüksekteyse mgh büyür.)

Burada söylenemeyecek (yanlış) şıklar B ve C’dir. Sınavın tek cevaplı olduğunu varsayarsak, en bariz yanlış olan ve doğrudan kinetik enerjiyle çelişen şık

B) Zeynep’in K noktasındaki kinetik enerjisi, L noktasındakinden daha azdır.

şıkkı olarak işaretlenir. @Deniz_Gul1

Pls çözelim!

Merhaba, paylaştığınız görselde iki farklı soru yer alıyor. İlki (7. soru), bir otobüsün üç farklı konumda sahip olduğu kinetik enerji arasındaki ilişki (3 > 2 > 1) üzerine; ikincisi (8. soru) ise teleferik örneği ile ilgili olarak potansiyel enerji, yer çekimi kuvveti ve kinetik enerji konularına değiniyor. Aşağıda her iki soruyu detaylı biçimde, adım adım çözüp, hangi seçeneklerin doğru olduğuna dair gerekçeli bir açıklama bulabilirsiniz.


İçindekiler

  1. 7. Soru: Otobüsün Kinetik Enerji İlişkisi
  2. 8. Soru: Teleferik ve Enerji Kavramları
  3. Özet Tablo
  4. Sonuç ve Özet

1. 7. Soru: Otobüsün Kinetik Enerji İlişkisi

Soru metninde, bir otobüsün üç farklı konumda (1, 2 ve 3) sahip olduğu kinetik enerjiler arasındaki ilişki şu şekilde verilmiştir:

Kinetik Enerji(3) > Kinetik Enerji(2) > Kinetik Enerji(1)

Daha sonra aşağıdaki üç yorum yapılmış ve bunların doğru olup olmadığı sorulmaktadır:

  1. Üç durumda da otobüs + yolcuların kütleleri toplamı ve süratleri birbirine eşit olabilir.
  2. Yolcuların kütleleri toplamı eşit ise bu konumlarda otobüsün süratleri arasında T > 2 > 3 ilişkisi vardır.
  3. Otobüsün bu konumlardaki süratleri eşit ise yolcuların kütleleri toplamı arasında 3 > 2 > 1 ilişkisi vardır.

Ve seçenekler:
A) Yalnız III
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III

Adım Adım İnceleme

  1. Kinetik Enerji Denklemi
    Bir cismin kinetik enerjisi,
    $
    KE = \frac{1}{2} m v^2
    $
    formülüyle hesaplanır. Dolayısıyla, kütle (m) ve hız (v) arttığında KE de artar.

  2. Verilen İlişki
    Kinetik enerji sıralaması:
    KE(3) > KE(2) > KE(1).

  3. I. Yorum
    “Üç durumda da hem kütle hem de sürat birbirine eşit olabilir.”
    Eğer kütle ve sürat üç konumda da aynı olsaydı, kinetik enerji de aynı olurdu. Oysa soru metninde 3 farklı kinetik enerji söz konusu. Dolayısıyla bu yorum yanlıştır.

  4. II. Yorum
    “Yolcuların kütleleri toplamı eşitse, sürat sıralaması T > 2 > 3 (veya 3 > 2 > 1) gibi bir ilişki olmalı.”
    Burada temel mantık şudur: Aynı kütlede farklı kinetik enerjiler varsa, en büyük kinetik enerjiye sahip durumda sürat de en büyük olmalıdır. Yani KE(3) > KE(2) > KE(1) → v(3) > v(2) > v(1). Bu nedenle kütle sabitse, sürat sıralaması tam da bu şekilde (3 > 2 > 1) olmalıdır. Bu ifade (II), mantık olarak doğrudur.

  5. III. Yorum
    “Otobüsün bu konumlardaki süratleri eşitse, yolcuların kütleleri toplamı arasında 3 > 2 > 1 ilişkisi vardır.”
    Bu kez hız (v) aynı kabul edilirse, KE’nin sıralaması ancak kütleye bağlı olarak sağlanabilir. KE(3) > KE(2) > KE(1) ise m(3) > m(2) > m(1) olmalıdır. Dolayısıyla III. ifade de doğrudur.

Bu analiz sonucunda, I. ifade yanlış, II. ve III. ifadeler doğrudur.
Cevap seçeneği: D) II ve III.


2. 8. Soru: Teleferik ve Enerji Kavramları

Bu soruda, teleferik hareketi sırasında sabit sürat ile K noktasından L noktasına çıkan bir kabinde bulunan Zeynep’in durumuna ilişkin ifadeler verilmiştir. Temel kavramlar ise kinetik enerji, potansiyel enerji, yer çekimi kuvveti ve iş yapma ile ilgilidir.

Soru: Aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

Verilen ifadeler (örnek şekilde):

  1. (A) Teleferik yer çekimine karşı iş yapmıştır.
  2. (B) Zeynep’in K noktasındaki kinetik enerjisi, L noktasındaki kinetik enerjisinden daha azdır.
  3. (C) Zeynep’e etki eden yer çekimi kuvveti K noktasından L noktasına gelinirken azalır.
  4. (D) Zeynep’in L noktasındaki potansiyel enerjisi, K noktasındakinden daha fazladır.

Adım Adım İnceleme

  1. Sabit Sürat ve Kinetik Enerji
    Sabit hızla hareket eden bir teleferikte, Zeynep’in hızı (v) değişmez. Kinetik enerji,
    $
    KE = \frac{1}{2} m v^2
    $
    olduğundan, kütle (Zeynep’in kütlesi) aynı, hız da aynı, dolayısıyla K ve L noktalarında kinetik enerji eşittir. Buna göre “K noktasındaki KE < L noktasındaki KE” şeklindeki bir ifade yanlış olur.

  2. Yer Çekimine Karşı İş Yapma
    Teleferik, Zeynep’i daha yüksek bir konuma taşıyorsa, sistem yer çekimine karşı iş yapmaktadır. Dolayısıyla (A) ifadesi doğrudur.

  3. Zeynep’e Etki Eden Yer Çekimi Kuvveti
    Tipik ortaokul-fen düzeyinde, yer çekimi kuvveti (ağırlık)
    $
    F_g = mg
    $
    olarak kabul edilir ve dünya yüzeyine yakın yükseklik değişimlerinde neredeyse sabit sayılır. K noktasından L noktasına çıkıldığında, yer çekimi kuvvetinin kayda değer ölçüde azaldığı söylenemez. Dolayısıyla “Zeynep’e etki eden yer çekimi kuvveti azalır” ifadesi, pratik düzeyde yanlış kabul edilir.

  4. Potansiyel Enerji
    L noktası, K noktasının üzerinde daha yüksek bir konumdadır. Potansiyel enerji,
    $
    PE = m g h
    $
    formülüne göre hesaplanır. Yükseklik (h) arttıkça potansiyel enerji artar. Dolayısıyla (D) ifadesi “L noktasındaki potansiyel enerji daha fazladır” doğru bir ifadedir.

Hangisi Söylenemez?

  • (A) Doğru (teleferik iş yapıyor).
  • (B) Yanlış: Çünkü sabit süratte kinetik enerji değişmez, dolayısıyla “K noktasındaki KE < L noktasındaki KE” söylenemez.
  • (C) Ayrıca, “yer çekimi kuvveti azalır” ifadesi de tipik şartlar altında yanlış.
  • (D) Doğru (yükseklik arttıkça potansiyel enerji artar).

Soruda tek bir “söylenemez” ifadesi arandığından, genellikle en net biçimde yanlış olan, hız değişmediği halde KE’nin değiştiğini iddia eden ifadedir. (B) ifadesi, sabit süratten dolayı doğrudan “kesinlikle söylenemez” konumundadır.

Ancak bazı kaynaklarda (C) seçeneği de hatalı olarak değerlendirilebilir. Yine de ortaokul düzeyi yaklaşımıyla en bariz “söylenemez” ifade (B)’dir. Dolayısıyla çoğu standart çözüme göre cevap (B) verilir.

Not: Bazı test kitaplarında (C) de “söylenemez” olarak geçebilir. Fakat çoğu müfredata göre kinetik enerjinin değişimiyle ilgili kısım daha doğrudan net bir hata olduğundan, öğretici veya deneme testlerinde sıkça (B) şıkkı doğru cevap olarak sunulur.


3. Özet Tablo

Aşağıda iki soru için önemli noktaları özetleyen bir tablo bulunmaktadır:

Soru No Konu Önemli Nokta Doğru Cevap
7 Otobüsün Kinetik Enerji Sırası KE(3) > KE(2) > KE(1) → Doğru Yorumlar: II ve III D) II ve III
8 Teleferik ve Enerji Kavramları Sabit sürat → KE sabit, Potansiyel Enerji yükselir En bariz “söylenemez”: (B)

4. Sonuç ve Özet

• 7. sorudaki kinetik enerji sorusunda, farklı kinetik enerjilerin nedeni ya kütleden ya da hızdan (veya ikisinden) kaynaklanır. Yorumları incelediğimizde, doğru ifadelerin II ve III olduğu görülür.
• 8. sorudaki teleferik probleminde ise sabit süratle hareket eden kabinde kinetik enerji sabit kalır. Yükseklik artınca potansiyel enerji artar, yer çekimi kuvveti ise “önemli ölçüde değişmez.” En açık yanlış ifade, “K noktası KE < L noktası KE” şeklindedir, yani (B).

Bu şekilde her iki soru da temel fizik ilkeleri kullanılarak yanıtlanabilir.


@Deniz_Gul1