Pılan açıklama doğru ise parantez içine D, yanlış ise Y yazınız

Question Answer
1

Yukarıda verilen dizelerde numaralanmış sözlerle ilgili olarak ya-
pılan açıklama doğru ise parantez içine D, yanlış ise Y yazınız.

  1. I. hem tamlayanı hem de tamlananı niteleme sıfatı almış belirtili isim tamlamasıdır.
  2. II. zincirleme isim tamlamasıdır.
  3. III. tamlayanı ile tamlananı arasına sözcük girmiş belirtili isim tamlamasıdır.
  4. IV. tamlayanı ikilemeden oluşan sıfat tamlamasıdır.
  5. V. tamlayanı zamir olan belirtisiz isim tamlamasıdır.
    sıdır.

Yukarıda verilen dizelerde numaralanmış sözlerle ilgili olarak ya- pılan açıklama doğru...
Yukarıda verilen dizelerde numaralanmış sözlerle ilgili olarak ya- pılan açıklama doğru...1024×768 106 KB

2

Numaralanmış Tamlama Açıklamalarının Doğruluk (D / Y) Analizi

Bu etkinlik, Arif Nihat Asya’nın “Bayrak” şiirinin ilk dizelerindeki tamlamaları ve dil bilgisi özelliklerini incelemektedir. Dizelerdeki numaralanmış söz öbekleri ve analizleri aşağıda adım adım açıklanmıştır:

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

  • 1. Cümle Analizi (I. Öbek: “mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü”):

    • Tamlayan: mavi göklerin (İsim: göklerin, Niteleme sıfatı: mavi)
    • Tamlanan: beyaz ve kızıl süsü (İsim: süsü, Niteleme sıfatları: beyaz ve kızıl)
    • Açıklama: Hem tamlayan hem de tamlanan niteleme sıfatı almıştır ve tamlayan eki (-in) ile tamlanan eki (-ü) mevcut olduğundan belirtili isim tamlamasıdır.
    • Sonuç: ( D )

  • 2. Cümle Analizi (II. Öbek: “Kız kardeşimin gelinliği”):

    • Yapı: “Kız kardeşi” kendi içinde belirtisiz isim tamlamasıdır. Bu tamlama, -nin tamlayan ekini alarak “gelinliği” tamlananına bağlanmıştır.
    • Açıklama: En az üç ismin bir araya gelmesiyle oluşan bir zincirleme isim tamlamasıdır.
    • Sonuç: ( D )

  • 3. Cümle Analizi (III. Öbek: “şehidimin son örtüsü”):

    • Tamlayan: şehidimin
    • Tamlanan: örtüsü
    • Araya Giren Sözcük: son (sıfat)
    • Açıklama: Belirtili isim tamlamasında tamlayan ile tamlanan arasına niteleme/belirtme göreviyle bir sözcük girmiştir.
    • Sonuç: ( D )

  • 4. Cümle Analizi (IV. Öbek: “Işık ışık, dalga dalga bayrağım”):

    • Tamlayan (Sıfat): Işık ışık, dalga dalga (İkileme)
    • Tamlanan (İsim): bayrağım
    • Açıklama: Nasıl bayrak? \rightarrow Işık ışık, dalga dalga bayrak. Sıfat tamlamasının tamlayanı ikilemelerden oluşmuştur.
    • Sonuç: ( D )

  • 5. Cümle Analizi (V. Öbek: “Senin destanını”):

    • Tamlayan: Senin (Kişi zamiri)
    • Tamlanan: destanını (İsim)
    • Açıklama: Bu tamlama belirtili isim tamlamasıdır ve zamir olan öge tamlanan değil, tamlayandır. Açıklamadaki “tamlananı zamir olan belirtisiz isim tamlaması” ifadesi iki açıdan da yanlıştır.
    • Sonuç: ( Y )

  • 6. Cümle Analizi (VI. Öbek: “benim gözümle”):

    • Tamlayan: benim (1. tekil kişi zamiri)
    • Tamlanan: gözüm
    • Açıklama: Tamlayanı kişi zamiri olan belirtili isim tamlamasıdır.
    • Sonuç: ( D )

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP ANAHTARI:

  1. ( D )
  2. ( D )
  3. ( D )
  4. ( D )
  5. ( Y )
  6. ( D )
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Belirtili İsim Tamlaması

  • Tanım: Tamlayanın ilgi eki (-ın, -in, -un, -ün / -ım), tamlananın ise iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü / -ım, -ın, -ı, -ımız, -ınız, -ları) aldığı tamlamalardır.
  • Bu problemde: “şehidim-in örtü-sü” ve “sen-in destan-ın” örneklerinde kullanılmıştır.

2. Zincirleme İsim Tamlaması

  • Tanım: En az üç ismin tamlama bağlarıyla birbirine bağlanarak oluşturduğu tamlama türüdür.
  • Bu problemde: “[Kız kardeşi]-nin gelinliği” yapısında uygulanmıştır.

Şiirin devamında yer alan VII, VIII, IX, X, XI ve XII numaralı tamlamaların da türlerini ve eklerini detaylı olarak incelememi ister misin?