KISmina ŞareueynMZ.
Pil atıkları bazı böcek türlerinieslinin (kuşağının) tü-
kenmesine yol açmiştır. Hâlâ bazı böcekler bu tür atık-
lar (çevre için zarar oluşturan türlü maddeler) yüzün-
den tehlike altindadır. Pillerin içindeki zehirli maddeler
ekolojik {bitkibilimsel) dengenin bozulmasına yol açar
(sebep olur). Bazı hayvanlaraç kaldıklarında pilleri yi-
yecek zannederek (sararak) yiyebilir. Bu da onların ze-
hirlenmesine neden olabilir.
Bu parçada numaralanmiş sözlerden hangisinin
anlamı parantez () içindeki açıklamayla uyuşma-
maktadır?
D) IV
ay
Parçada Numaralanmış Sözlerin Anlam Uyumluluğu Analizi
Bu soruda, metin içerisinde numaralandırılmış söz öbeklerinin hemen ardından parantez içinde verilen açıklamalarla anlamca uyuşup uyuşmadığı sorulmaktadır.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — I Numaralı Sözün Analizi
- Söz: neslinin
- Açıklama: (kuşağının)
- Analiz: “Nesil” ve “kuşak” kelimeleri eş anlamlıdır. Canlıların soylarının devamlılığını ifade etmek için birbirlerinin yerine kullanılabilirler. Dolayısıyla bu ikisi uyumludur.
Adım 2 — II Numaralı Sözün Analizi
- Söz: atıklar
- Açıklama: (çevre için zarar oluşturan türlü maddeler)
- Analiz: Atık kavramı, kullanım dışı kalan ve çevreye zarar verme potansiyeli taşıyan maddeleri ifade eder. Verilen açıklama kelimenin anlamını tam olarak karşıladığı için uyumludur.
Adım 3 — III Numaralı Sözün Analizi
- Söz: ekolojik
- Açıklama: (bitkibilimsel)
- Analiz: “Ekolojik” terimi, canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceleyen bilim dalı olan ekolojiyle ilgilidir (çevrebilimsel). “Bitkibilimsel” ise sadece bitkileri inceleyen botanik bilimiyle ilgilidir. Ekoloji sadece bitkileri değil, hayvanları ve çevresel faktörleri de kapsar. Bu nedenle bu ikisi uyuşmamaktadır.
Adım 4 — IV Numaralı Sözün Analizi
- Söz: yol açar
- Açıklama: (sebep olur)
- Analiz: “Yol açmak” deyimi, bir durumun veya sonucun ortaya çıkmasına neden olmak anlamında kullanılır. “Sebep olmak” ile anlamdaştır. Bu nedenle uyumludur.
Adım 5 — V Numaralı Sözün Analizi
- Söz: zannederek
- Açıklama: (sanarak)
- Analiz: “Zannetmek” ve “sanmak” kelimeleri, bir durumun öyle olduğunu düşünmek veya öyle varsaymak anlamında kullanılır. Birbirlerinin yerine geçebildikleri için uyumludur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. I (neslinin - kuşağının) — Anlamca uyuşuyor.- B. II (atıklar - zarar oluşturan maddeler) — Anlamca uyuşuyor.
C. III (ekolojik - bitkibilimsel) — Anlamca uyuşmuyor. Ekolojik çevrebilimseldir, bitkibilimsel (botanik) değildir.- D. IV (yol açar - sebep olur) — Anlamca uyuşuyor.
- E. V (zannederek - sanarak) — Anlamca uyuşuyor.
Adım 7 — Final Doğrulama
“Ekolojik denge” ifadesi doğadaki genel dengeyi (hayvan, bitki, mikroorganizma ve çevre ilişkisi) temsil ederken; “bitkibilimsel denge” sadece bitki dünyasını kapsayan çok daha dar ve yanlış bir tanımdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] C) III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Bu sorudaki kavramları daha iyi pekiştirmek için benzer bir kelime analizi yapmamı ister misin?