Soren Peder Lauritz Sorensen tarafindan 1909 yilında tanımlanan ve sekli aşağida verilen pH tab-
losu, bir sivinin veya çözeltinin asit veya baz olduğunu anlamak için kullanilmaktadır.
Tabloya göre 7 değeri nötr (asit veya baz değil) kabul edilirken; 7’den küçük değerli sivilar asit,
7den büyük değerli sivilar baz özelliği gösterir.
pH TABLOSU
A) 20
ASIDIK
Aşağıda verilen A SIVISInin pH değeri 8dir. pH değeri bilinmeyen B sIVISI, A sIVIsı ile karıştınldığın-
da yeni çözelti nötr pH değerine sahip olmuştur.
B_15
Buna göre, A sivIsinin pH değeri % kaç azalmiştır?
A SivISI
pH =8
BAZIK
B SivISI
C) 12,5
D) 8
pH Değerindeki Değişim ve Yüzde Hesaplaması
KULLANILAN FORMÜL VE BİLGİLER:
- Nötr pH Değeri: 7
- Yüzde Değişim Formülü: \frac{\text{Değişim Miktarı}}{\text{İlk Değer}} \times 100
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Mevcut Durumun Belirlenmesi
Soruda verilen bilgilere göre A sıvısının başlangıçtaki pH değeri 8 olarak belirtilmiştir.
Adım 2 — Yeni pH Değerinin Belirlenmesi
A sıvısı B sıvısı ile karıştırıldığında yeni çözeltinin “nötr” olduğu söylenmiştir. pH tablosuna göre nötr değer 7’dir. Dolayısıyla A sıvısının pH değeri 8’den 7’ye düşmüştür.
Adım 3 — Değişim Miktarının Hesaplanması
pH değerindeki azalma miktarını bulalım:
8 - 7 = 1 birim azalma gerçekleşmiştir.
Adım 4 — Yüzde Azalışın Hesaplanması
Bu 1 birimlik azalmanın, başlangıçtaki değer olan 8’in yüzde kaçı olduğunu hesaplayalım:
\text{Yüzde Azalış} = \frac{1}{8} \times 100
\frac{100}{8} = 12,5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 12,5
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. pH Cetveli
- Tanım: Bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini gösteren ölçü birimidir.
- Bu problemde: Başlangıçta bazik (pH=8) olan bir sıvının nötr (pH=7) hale gelme süreci incelenmiştir.
2. Yüzde Hesaplama
- Tanım: Bir miktarın bütüne oranının 100 paydası ile ifade edilmesidir.
- Bu problemde: 8 birimde 1 birimlik düşüşün yüzde kaça denk geldiği bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Payda Kullanımı
- Yanlış: Değişimi 7 üzerinden hesaplamak (\frac{1}{7}).
- Doğru: Her zaman başlangıç değeri (8) paydaya yazılmalıdır.
- Neden: Yüzde değişim sorulduğunda kıyas noktası ilk durumdur.
Nötr Değeri Karıştırmak
- Yanlış: Nötr değeri 0 veya 14 sanmak.
- Doğru: Saf su ve nötr çözeltilerin pH değeri her zaman 7’dir.
Bu sorudaki gibi pH değişimleri veya asit-baz tepkimeleri ile ilgili başka bir örnek çözmemi ister misin?